Ստրաս­բուր­գից սպաս­ված զան­գն ու Հա­յաս­տա­նի ընդ­դի­մու­թյան ան­տես­ված ձայ­նը

Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը նախօրեին հեռախոսազրույց է ունեցել Եվրոպայի խորհրդի գլխավոր քարտուղար Թյորբորն Յագլանդի հետ, որի ընթացքում քննարկվել է Հայաստանում առկա իրավիճակը: Պաշտոնական տեղեկատվության համաձայն՝ զրուցակիցները համաձայնել են, որ կոռուպցիայի դեմ պայքարը և դատական համակարգի բարեփոխումները պետք է համապատասխանեն Սահմանադրությանը, միջազգային չափանիշներին և, որպես Եվրախորհրդի անդամ պետություն, Հայաստանի ստանձնած պարտավորություններին: Թյորբորն Յագլանդը հաստատել է կազմակերպության լիակատար աջակցությունը Հայաստանի բարեփոխումների օրակարգին:

Դիվանագիտական այս տեքստի խորքերում ակնհայտորեն երևում է, որ ԵԽ գլխավոր քարտուղարն անթույլատրելի է համարել դատարանների մուտքերը շրջափակելու չմտածված գործողությունը, ինչի հետ Փաշինյանը փաստացի համաձայնել է։ Համենայն դեպս, զրուցակիցները համաձայնել են, որ կոռուպցիայի դեմ պայքարը և դատական համակարգի բարեփոխումները պետք է համապատասխանեն Սահմանադրությանը, ինչը ենթադրում է, որ պետք է բացառվի գործադիր իշխանության կողմից որևէ ճնշում արդարադատության, դրա իրականացման վրա։ Մինչդեռ բանը ԵԽ-ի ու մյուս կազմակերպությունների միջամտությանը չէր հասնի, եթե Հյաստանի իշխանությունները՝ Նիկոլ Փաշինյանի գլխավորությամբ, ողջամտություն ունենային ու ականջալուր լինեին Հայաստանի ընդդիմության, քաղաքացիական հասարակության հորդորներին ու անցած երկուշաբթի հրաժարվեին արկածախնդիր ձեռնարկից։ Հայաստանում և դրա սահմաններից դուրս որևէ մեկը չի վիճարկում դատաիրավական բարեփոխումների անհրաժեշտությունը, սակայն դրանք իրականացնելու համար Փաշինյանի թիմը տիրապետում է բավարար ռեսուրսների, այդ թվում՝ խորհրդարանում սահմանադրական մեծամասնության, ու ընդամենը պետք էր «դուխով» լծվել ոչ թե դատարանների նկատմամբ «կոլցո» օպերացիայի իրականացմանը, այլ՝ հաշվարկված ու համապարփակ օրենսդրական փոփոխությունների իրականացմանը։

Սակայն նույնիսկ միջազգային ակնհայտորեն անբարենպաստ արձագանքից հետո Նիկոլ Փաշինյանի թիմը չի պատրաստվում վերանայել իր «կացնային» քաղաքականությունը, ինչը հուշում է, որ անցած օրերի արկածախնդրությունը կրկնվելու ռիսկ ունի։ Նախօրեին Ազգային ժողովի խորհուրդը մերժել է «Լուսավոր Հայաստան» կուսակցության՝ ԱԺ արտահերթ նիստ հրավիրելու առաջարկը։ ԼՀԿ-ի ու ԲՀԿ-ի 36 պատգամավորներ առաջարկում էին արտահերթ նիստին քննարկել վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի հայտարարության հիման վրա քաղաքացիների կողմից դատարանների շենքերի շրջափակման հետևանքով Հայաստանում ստեղծված իրադրությունը և դատաիրավական համակարգի բարեփոխումների իրականացման հնարավորության ու հեռանկարի վերաբերյալ վարչապետի հայտարարությունը։ Ու ընդդիմության նկատմամբ նման անհանդուրժողական կեցվածքը տեղի է ունենում, այսպես կոչված, «նոր Հայաստանում», որի առաջին դեմքերը բոլոր միջազգային հարթակներից խոսում են Հայաստանում ժողովրդավարության անշրջելիության մասին։ Քաղաքական ընդդիմության հանդեպ նման քամահրական վերաբերմունք չի եղել անգամ նախկին իշխանության ժամանակ։ ՀՀԿ-ն գոնե հանդուրժում էր, որ ընդդիմությունն արտահերթ նիստեր նախաձեռնի, այլ խնդիր է, որ, որպես կանոն, նրա բոլոր նախաձեռնությունները մերժվում էին։ Հիմա ստացվում է՝ ընդդիմությունը զրկված է նաև արտահերթ նիստ նախաձեռնելու ու հարցերը գոնե քննարկելու հնարավորությունից, որովհետև մեծամասնությունը «կացնային» քվեարկությամբ մերժում է 36 պատգամավորների նախաձեռնությունը։

Փաշինյանի թիմն այդպես էլ չի գիտակցել այն աքսիոմատիկ ճշմարտությունը, որ բարեփոխումներ հնարավոր չէ իրականացնել պետական ինստիտուտների տոտալ վարկաբեկման ճանապարհով, ինչի հետևանքով Հայաստանում գործադիր ու դատական իշխանությունները գտնվում են «պատերազմի» շեմին՝ ապալեգիտիմացնելով ամբողջ իշխանությունը։ Դատավորների միությունը հանդես է եկել հայտարարությամբ, որտեղ դատապարտում է դատարանների մուտքերը շրջափակելու Փաշինյանի նախաձեռնությունը, հայտնի է դարձել նաև, որ մայիսի 27-ին նույն օրակարգով հրավիրվել է Հայաստանի Հանրապետության դատավորների արտահերթ ընդհանուր ժողով:

Այնպիսի տպավորություն է, որ Հայաստանը թևակոխում է պերմանենտ հեղափոխությունների ու ցնցումների մի շրջան՝ անորոշության ու անկանխատեսելիության ռիսկերով

ՍՈՒՐԵՆ ՍՈՒՐԵՆՅԱՆՑ