Մոտ ապա­գա­յում Հա­յաս­տա­նի վար­չա­պե­տի վար­կա­նի­շը կընկ­նի, դա ան­խու­սա­փե­լի է

rueconomics.ru-ն «Փաշինյանը Լեռնային Ղարաբաղի հարցի լուծան մեջ հույսը դրել է Վլադիմիր Պուտինի վրա» վերնագրով հոդվածում գրում է, որ թերթի թղթակիցը զրուցել է Կովկասի գծով փորձագետ Արթուր Աթաևի հետ: Վերջինս մասնավորապես ասել է, որ Փաշինյանի և Պուտինի հեռախոսազրույցը Վիեննայում կայացած Փաշինյան-Ալիև հանդիպումից հետո հասկանալի են՝ Մոսկվան և Երևանը համակարգում են իրենց գործընկերային քաղաքականությունը: «Այսօրվա իրողություններում զարմանալի կլիներ, եթե վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը Ռուսաստանի նախագահի հետ չքննարկեր Վիեննայում Լեռնային Ղարաբաղի հարցով հանդիպման արդյունքները, քանի որ Մոսկվան և Երևանը գործընկերներ են ՀԱՊԿ-ի շրջանակում և, ինչը պակաս կարևոր չէ, ԵԱՏՄ-ում, որը մի շարք պարտավորություններ է սահմանում և ստիպում է համակարգել բազմաթիվ քաղաքական քայլեր: Բացի այդ, Հայաստանը գրեթե ամբողջ զենքը և ռազմական տեխնիկան ստանում է Ռուսաստանից, այդ թվում` Լեռնային Ղարաբաղի համար: Բայց իրականում նույնիսկ դա չէ վճռական գործոնը, այլ այն, որ ուղղակի ակնհայտ դարձավ Փաշինյանի հետ Պուտինի հարաբերությունների կայացածությունը: Ռուսաստանի նախագահի հետ Փաշինյանի հանդիպումները հստակորեն գերակայում են այլ երկրների առաջնորդների հետ շփումներին: Կարելի է ենթադրել, որ Փաշինյանը տեսնում է իր քաղաքական ապագայի աջակցությունը անգամ ոչ թե Ռուսաստանի, այլ կոնկրետ Պուտինի տեսքով, և դրա համար օբյեկտիվ պատճառներ կան», - նշել է փորձագետը:

Հիշեցնենք, որ Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը հեռախոսազրույցով Ռուսաստանի նախագահ Վլադիմիր Պուտինին տեղեկացրել է Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևի հետ մարտի 29-ին Վիեննայում տեղի ունեցած բանակցությունների մասին: 

«Փաշինյանի համար խիստ կարևոր է բարձրացնել Լեռնային Ղարաբաղի հարցը, նա իշխանության է եկել ժողովրդական անհնազանդությունների ալիքով, և, հետևաբար, բնակչությունը մեծ ակնկալիքներ ունի նրանից, իսկ մոտ ապագայում Հայաստանի վարչապետի վարկանիշը կընկնի, դա անխուսափելի է: Իրական տնտեսական զարգացման հեռանկարների բացակայության պայմաններում, երբ Ռուսաստանն է հանդիսանում Հայաստանի տնտեսության հիմնական ներդրողը, Փաշինյանը ստիպված կլինի հույսը դնել քաղաքական հարցերի վրա, և այդ նպատակի համար Լեռնային Ղարաբաղի հարցը իդեալական է: Երկրի բնակչությունը «հեղափոխական վարչապետից» սպասում է կյանքի իրական բարելավում կամ այլ իրական արդյունքներ, և Փաշինյանը պետք է առնվազն երեք ամիսը մեկ անգամ հանդես գա ռեզոնանսային գաղափարներով: Բայց նա արդեն լրջորեն ուշացնում է դա: Եթե Պուտինի հետ զրույցից հետո Հայաստանի կառավարության ղեկավարը առաջարկի Ղարաբաղյան հակամարտության կարգավորման գաղափար, դա կխթանի նրա ժողովրդականությունը: Միջազգային հանրությունը և Մեծ Կովկասի պետությունները սպասում են անհանգիստ տարածաշրջանին վերաբերող նախաձեռնությունների, պետք է պլան ունենալ: Արդյո՞ք դա իրական պլան կլինի, թե՞ ոչ՝ հարցի երկրորդ կողմն է, բայց Փաշինյանը պետք է առաջարկի այն քննարկման համար», - կարծում է փորձագետը: Մինչև 2018 թվականի սկիզբը Նիկոլ Փաշինյանը ընդդիմադիր պատգամավոր էր, սակայն նախագահ Սերժ Սարգսյանի դեմ նրա բողոքի ցույցերը Հայաստանում հանգեցրին զանգվածային անհնազանդությունների: Ընդդիմադիր գործչի ձերբակալությունը միայն ավելացրեց զանգվածային ցույցերի թափը և Փաշինյանին տվեց ժողովրդի համար տառապող նահատակի կերպար: Արդյունքում, բողոքների ճնշման ներքո, Սարգսյանը հայտարարեց, որ հրաժարական է տալիս՝ արյունահեղությունից խուսափելու նպատակով: Արդյունքում Փաշինյանը դարձավ Հայաստանի վարչապետ, որը Հայաստանում իշխանության առանցքային պաշտոնն է: Նա անմիջապես մի քանի երկիմաստ հայտարարություններ արեց՝ նշելով, որ ինքը մտադիր է Ռուսաստանի հետ շփումներին համարժեք ամրապնդել համագործակցությունը Եվրոպայի և ԱՄՆ-ի հետ: Որոշ քաղաքական վերլուծաբաններ ենթադրում էին, որ նոր առաջնորդը կընտրի արևմտյան ուղի: Այնուամենայնիվ, առայժմ Փաշինյանը պահպանում է զսպվածություն՝ հստակորեն նախապատվություն տալով Մոսկվայի հետ շփմանը: «Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության հետ կապված բոլոր նախաձեռնությունները անխուսափելիորեն կհամակարգվեն Պուտինի հետ. Մոսկվան երկար ժամանակ է՝ փնտրում է այդ հակամարտության լուծման ուղիներ, և անխուսափելի է «ժամացույցները ուղղելը» Հայաստանի հետ: Եթե խոսենք անցյալ տարվա Հայաստանի արտաքին հարաբերությունների մասին, ապա դրանք մնացել են նույնը, ինչ Սարգսյանի ժամանակ էր: Ավելին, նույնիսկ երկրի արտաքին քաղաքական ուղղվածությունը չի փոխվել, այն դեռևս համարվում է բազմաբևեռ, այսինքն` շփումներ թե՛ Ռուսաստանի, թե՛ Արևմուտքի հետ: Փաշինյանի համար մանևրելու տարածություն այդպես էլ չի առաջացել. Հայաստանը գտնվում է Ադրբեջանի և Թուրքիայի կողմից տնտեսական մեկուսացման մեջ: Ռուսաստանը ուրախ կլիներ օգնել, բայց նրա բեռները Հայաստան մտնում են Վրաստանով, որը չունի բարեկամական հարաբերություններ Մոսկվայի հետ: Փաստացի, Հայաստանը կախված է Ռուսաստանից ու ԵԱՏՄ-ից և հուս ունի այս համագործակցությունը ամրապնդել որպես միակ տնտեսական խթան: Մյուս կողմից, Արևմուտքը ակտիվ աշխատում է Երևանի հետ մերձեցման ուղղությամբ, և առաջին ահազանգերը արդեն հնչել են: Օրինակ, վերջերս Հայաստանում ՆԱՏՕ-ի օրեր են անցկացվել, ինչը ցույց է տալիս այսօրվա հայաստանյան քաղաքականության իրական դեմքը»,- եզրափակել է Արթուր Աթաևը:

Կամո Խաչիկյան