Yerevan, 21.September.2026,
00
:
00
BREAKING


Հե­ղա­փո­խա­կան Հա­յաս­տա­նի լույսն ու ստվե­րը

ANALYSIS

Նախօրեին լրացավ Նիկոլ Փաշինյանի՝ պատմական դարձած քայլերթի մեկնարկի առաջին տարեդարձը, սակայն հեղափոխության հաղթանակի գրեթե մեկ տարում դժվարությամբ կարող ենք խոսել քաղաքական ու տնտեսական ինստիտուցիոնալ բարեփոխումների մասին։ Հեղափոխությունը ստեղծել է օրինական ընտրությունների դաշտ, սակայն դժվար է խոսել իրական մրցակցության, այլ խոսքով՝ քաղաքական գործընթացի որակական բաղադրիչի մասին։ Այսօրվա Հայաստանում, նախկինի տրամաբանությամբ, բացակայում են քաղաքական դիսկուրսն ու նոր քաղաքական մշակույթը, որոնց հանրագումարում կարող են կայացվել արդյունավետ որոշումներ։ Աղմկոտ պաշտոնանկություններ, ձերբակալություններ. սրանք են այսօրվա Հայաստանի համատեսքը նկարագրող հիմնական իրադարձությունները, որոնք թեև բնորոշ են հետհեղափոխական իրականություններին, սակայն չեն կարող լրացնել բովանդակային դիսկուրսի, ապագայի օրակարգի բացակայության բացը։

ՀՀ մշակույթի նախարարի պարտականությունները կատարող Նազենի Ղարիբյանի հրամանով ուրբաթ օրն աշխատանքից ազատվել է Ա. Սպենդիարյանի անվան օպերայի և բալետի ազգային ակադեմիական թատրոնի տնօրեն և գեղարվեստական ղեկավար Կոնստանտին Օրբել յանը: Արտաքուստ ամեն բան արվել է օրենքի շրջանակներում.

եթե Օպերայի գեղարվեստական ղեկավարի աշխատանքը Հանրային ծառայության մասին օրենքի 31-րդ հոդվածի 14-րդ մասի իմաստով չի համարվում ստեղծագործական աշխատանք, ապա մշակույթի նախարարի պարտականությունները կատարողն իրավաչափ է վարվել՝ ազատելով Օրբել յանին ՊՈԱԿ-ի տնօրենի պաշտոնից: Սակայն այս պարագայում միայն իրավական հիմնավորումները թերի են, ու խնդրին պետք է նայել ավելի գլոբալ համատեքստում։

Նախ՝ դարձյալ չեն հաշվարկվել որոշման հետևանքները, ու բնական է, որ ոչ միայն Օպերայի կոլեկտիվը, այլ նաև մյուս թատրոնների տնօրենները ընդվզել են մշակույթի նախարարի որոշման դեմ՝ բաց նամակով դիմելով վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանին ու պահանջելով Նազելի Ղարիբյանի հրաժարականը։ Ակնհայտորեն դոգմատիկ, կաղապարված մտածողությունն ու հեղափոխական շտապողականությունը հանգեցրել են ֆորսմաժորային իրավիճակի, որովհետև ստացվում է՝ կառավարությունը պոստֆակտում է հիմնավորումներ փնտրում կամ ներկայացնում արդեն կայացված որոշման համար։ Նազելի Ղարիբյանն, անշուշտ, ճիշտ է, երբ ասում է, որ օրենքը չի կարող հարմարեցվել կոնկրետ անձի, կամ յուրաքանչյուր մարդու համար չի կարող օրենք գրվել, մյուս կողմից՝ երբ բոլոր թատրոնների ղեկավարները պնդում են, որ ՊՈԱԿ-ների մասին օրենսդրությունը խոչընդոտում է իրենց գործունեությունը, ենթադրաբար նախարարի պաշտոնակատարը, մեղմ ասած, խեղված է ներկայացնում իրականությունը։ Այլ խոսքով՝ խնդիրը ոչ թե Օրբել յանն է, այլ օրենսդրությունը, ու եթե բոլոր թատրոնները պնդում են այն փոխելու անհրաժեշտությունը, ապա տրամաբանությունը հուշում է, որ իշխանությունները նախ պետք է օրենսդրական, ինստիտուցիոնալ բարեփոխումներ անեին, նոր միայն անդրադառնային կադրային հարցերին։ Կառավարությունն ու մշակույթի նախարարությունը շարժվել են ճիշտ հակառակ տրամաբանությամբ՝ մի քանի հարյուր մշակութային գործիչներով համալրելով կառավարությունից բողոքող արդեն ստվար մարդկանց շարքերը։ Ղարիբյանի հապճեպ կադրային որոշումը Նիկոլ Փաշինյանին կանգնեցրել է բարդ երկընտրանքի առջև. նա կա՛մ պետք է պաշտպանի իր թիմի անդամին՝ կորցնելով թատերական աշխարհի համակրանքը, կա՛մ էլ սրբագրի կայացված որոշումը, ինչը ևս մեկ անգամ կապացուցի, որ կառավարությունը չունի հստակ ռազմավարություն ու կատարում է քայլեր, որոնք արագ վերանայվում են հանրային դիմադրության կամ բողոքների հետևանքով։ Երեկվա հանդիպմանը գտնվել է անցումային լուծում: Ավելի քան ժամանակավոր լուծում:

Սակայն հանգստյան օրերին ակտիվ դիսկուրս էր ծավալվել ոչ միայն Օպերայի թատրոնի տնօրենի պաշտոնանկության, այլ նաև աղմկոտ մի ձերբակալության առիթով։

Շաբաթ օրը ԱԱԾ-ն ձերբակալել է առողջապահության փոխնախարար Արսեն Դավթյանին՝ կաշառքի կասկածանքով։ Իհարկե, ողջունելի է, որ Հայաստանում հետևողական պայքար է մղվում կոռուպցիայի դեմ, սակայն այս դեպքում, բացի հակակոռուպցիոն պայքարի բաղադրիչից, կարծում եմ՝ տեղին է խոսել ներիշխանական խմորումների մասին, որի սուբյեկտներից, նաև թիրախներից մեկը առողջապահության նախարարն է։ ՊՎԾ երկու աշխատակիցները կալանավորվել էին նրա «նախաձեռնությամբ», ըստ ամենայնի՝ եկել է հակահարվածի ժամանակը։ Համենայն դեպս՝ առողջապահության փոխնախարարի ձերբակալության շուրջ այսպիսի վարկած են առաջ քաշում մի քանի փորձագետներ։

Հեղափոխության լույսն ու ստվերն ավելի հակասական են դարձնում մեր իրականությունը՝ անորոշությունը դարձնելով մեր օրերի հիմնական բնութագրիչը։

ՍՈՒՐԵՆ ՍՈՒՐԵՆՅԱՆՑ

Dmitry Ishkhanov Opens the New Steinway’s Concert Life in Pardubice Ucom Fellowship Participants Meet Ralph Yirikian at UcomUnibank Becomes Title Sponsor of Alashkert Football ClubSergey Smbatyan’s Music for Future Foundation and the Lang Lang International Music Foundation Invite Young Pianists to Apply for the Prestigious Lang Lang Young Scholars ProgramUnibank Call Center Now Available 24/7 on Weekdays Ralph Yirikian Discusses the Challenges of Modern Leadership with Leadership School ParticipantsUnibank Becomes Lead Sponsor of AGBU’s Global Run in Support of Camp NairiUnibank’s Renamed “Tumanyan” Branch Opens at a New LocationUcom Continues Large-Scale Network Modernization, Expanding 5G Coverage and Enhancing Connectivity EBRD’s AMD-denominated bonds listed on AMX; Converse Bank acted as underwriterBecome a Unibank shareholder and acquire perpetual bonds with a 13.25% yieldThe Unprecedented Educational Summer of the 'Armenian Virtuosos'All Armflix Content Is Once Again Available on UplayHayk Melikyan Opens the 5th Festival of Armenian Culture in KatowiceHarutyun Harutyunyan: “The Government Has No Intention of Applying for EU Membership and Adopted the Law to Prevent a Referendum”Ucom Supports Coca-Cola Fest 2026 “Orran” Students Start the New Academic Year with Support from “The Power of One Dram”It is with deep awareness of the seriousness of this supposition as well as concern that we pose the question of the above headline“Armenian Virtuosos” Scholarship Recipients Take the Stage at the 4th International Festival of Youth Orchestras of the WorldUnibank Launches a New Promotion "U-Teenager": Grand Prize — a Summer Course at One of the Top Universities AbroadSEROOND Begins: Armenia’s First Authored School Model Based on Whole-Child Development, Enabled by AI"Unisport" Advances to the Main Round of the UEFA Futsal Champions League Cybersecurity Course Graduates Take Part in Ucom’s “Junior Academy” ProgramUcom Introduces Green Tariff Plans, Turning Everyday Connectivity into Environmental Impact Ucom Launches “Unity Back to School” Special Offer for the New School YearUcom’s Sales and Service Center Reopens at 7 Sayat-Nova Street in Gyumri "Unisport" Competes in the UEFA Futsal Champions LeagueAram Barseghyan Appointed CEO of Team Telecom Armenia, Hayk Yesayan to Lead Team GroupLetter of Congratulations to His Holiness Karekin II on His 75th Birthday “Side by Side” Program for Artsakh Families in the Sevan Community: IDBankArega Hovsepyan is our candidate for Chair of the Committee on European IntegrationThe Final Round of the Junius Tournament Has BegunAwards Ceremony for the “Top 100 Students of Armenia” Competition: Presentation of CertificatesNew Samsung Galaxy A27 as Part of Ucom’s Special “Back to School 2026” OfferMillennials, Gen Z, or Gen Alpha: How Different Generations Prepare for the New School Year: Idram&IDBankFinancial Literacy at the Republican Center for Children and Youth Tent Camp: Idram & IDBankUnlocking the Secrets of the Financial World at ''Hayordi'' Camp with Idram&IDBankUcom Supports the Second Phase of ArmDrone’s FPV Drone Educational Program "The Power of One Dram" to "Orran" Charitable Non-Governmental OrganizationUcom and Microsoft Innovation Center’s Cybersecurity Education Program Concludes with a Mini CTF CompetitionCustomer Appreciation Day - This Time at IDBank’s “Erebuni” BranchResults of the Junius Tournament Announced: The Next Round AheadUcom Expands International Roaming Capabilities"Urgently Confirm Your Card Details": IDBank Warns of Hotel Booking ScamsMher Ananyan joins Unibank's Management Board Ucom Supports the Launch of "Remember the Animals" Educational Game Moody’s changes the outlook on IDBank’s ratings to positive IDBank Introduces the New Mastercard World Card with Exclusive Travel Benefits and a Special Launch CampaignConverse Bank and Visa expand their strategic partnership to introduce new customer solutions Ucom and FPWC Ensure Round-the-Clock Wildlife Monitoring in Gnishik Through Solar Energy