Եթե 4 օրում անձնագիր փոխելու անհրաժեշտություն է առաջանում, ապա ներկրված ապրանքը անձնական օգտագործման համար չի կարող լինել

Օրերս Թուրքիայից ապրանք ներկրող ՀՀ քաղաքացիները փակել էին Բագրատաշենի մաքսային կետի մուտքն ու ելքը։ Առևտրականները դժգոհում էին, որ մեկ շաբաթ առաջ ապրանք են բերել Ստամբուլից, սակայն վրացական կողմը թույլ չի տվել այն Հայաստան տեղափոխել ։

Խնդիրը լուծվել է Վրաստանում ՀՀ դեսպանի միջամտությամբ, սակայն առևտրականները, հասնելով Բագրատաշենի մաքսակետ, պարզել են, որ այլևս չեն կարող առանց մաքսատուրքերի ու հարկերի վճարման 25 կգ բեռից ավելի ներմուծել։

Նշենք, որ 2019 թվականի հունվարի 1–ից առանց մաքսատուրքերի ու հարկերի վճարման ներմուծվող ապրանքների արժեքային չափը կրճատվել է 3 անգամ, իսկ կշիռը՝ 2 անգամ: 

Չափաքանակները գերազանցելու դեպքում կիրառվելու է մաքսատուրքերի և հարկերի միասնական դրույքաչափ, այսինքն` ապրանքների արժեքի նկատմամբ 30%–ի չափով, բայց ոչ պակաս, քան 1 կիլոգրամի համար 4 եվրոյին համարժեք գումար՝ նշված արժեքը կամ կշիռը գերազանցող մասի համար:

Այս ամենից հետո էլ պարզ դարձավ, որ տնտեսվարողները վրացական կողմում կուտակում են իրենց ապրանքները, հետագայում այն փոքր խմբաքանակներով ներկրում Հայաստան: Իսկ երբ այս մեթոդը նույնպես բացահայտվեց, օրեր առաջ ՀՀ քաղաքացիները փակեցին Բագրատաշենի մաքսակետը: Հարցի մասին պարզաբանում ստանալու համար «Փաստը» դիմեց ՀՀ ՊԵԿ–ին: Մաքսային հսկողության վարչության պետի տեղակալ Մհեր Մարտիրոսյանը նշեց, որ նախ պետք է պարզաբանել արտոնությունների տրամադրման նպատակը, քանի որ այդ մասին քիչ է խոսվում: 

«Մարդկանց թվում է, որ ցանկացած պարագայում իրենք իրավունք ունեն արտոնյալ պայմաններով ապրանք ներկրել: Սակայն հստակեցնենք, որ խոսքը միայն անձնական օգտագործման ապրանքների ներմուծման մասին է: Եվ եթե օրենսդրության համաձայն, կան որոշակի արժեքային և քանակական առումով սահմանված չափեր, ապա այդ չափը նախատեսված է միայն անձնական օգտագործման և ընտանիքով սպառելու համար: Այս արտոնությունը նախատեսված չէ առևտրային շրջանառության մեջ ապրանքներ մտցնելու համար, քանի որ այդ դեպքում մի կողմից ապականվում է շուկան, մյուս կողմից վնաս է հասցվում այն տնտեսվարողներին, ովքեր օրինական ճանապարհով են ապրանք ներմուծում և դրա դիմաց հարկեր են վճարում»,– ասաց Մ. Մարտիրոսյանը: 

Այսինքն, փոփոխությունը վերաբերում է միայն անձնական օգտագործման ապրանքներ ներմուծելու համար արտոնված քանակներին: Եվ եթե նախկինում ցամաքային փոխադրամիջոցով ներմուծման համար արտոնված էր 50 կգ–ը, ապա հունվարի 1–ից այդ չափը նվազեցվել է 25 կգ: Նույնկերպ նվազել է նաև արժեքային չափը, որն այսօր հավասարվել է 500 եվրոյի: 

«Բողոքի էությունը հավանաբար այն է, որ հետագայում իրացնելու նպատակով մարդիկ ցանկություն ունեն ապրանքներ ներմուծել, բայց հանդիպելով մաքսային մարմինների հակազդեցությանը՝ նման ակցիաներ նախաձեռնեցին: Ես ուղղակի կոչ կանեի մեր քաղաքացիներին տարբերակել բիզնես - նպատակներն անձնական օգտագործման նպատակից և հստակ պատկերացնել դրանց տարբերությունները: Ինչ վերաբերում է անձնական օգտագործման քանակոթյանը, ապա ես չեմ կարծում, որ 25 կգ–ը քիչ չափ է դրա համար»,– ասաց Մ. Մարտիրոսյանը: 

Հետաքրքիր է, որ մաքսավորները գործ ունեն ոչ թե անձանց հետ, ովքեր պարբերաբար սահմանը հատում են և իրենց հետ ապրանքներ բերում, այլ նրանց հետ, ովքեր սահմանը հատում են շատ կարճ ժամանակահատվածով, արտոնված քանակի շրջանակներում հանրապետություն ապրանք ներկրելու համար: Մ. Մարտիրոսյանի խոսքով՝ բողոքողների մեծ մասն իրականում այդ ապրանքների տերերը չեն, բայց այդ միջոցով ծառայություններ են մատուցում ապրանքների իրական տերերին: Այսինքն, ողջ բեռը մասնատելով փոքր քանակությունների, առանց անհրաժեշտ հարկերն ու տուրքերը վճարելու՝ ներկրում են հանրապետություն:

«Նախ պետք է պարզել, թե տվյալ քաղաքացին ինչ նպատակով է տվյալ ապրանքը ներմուծում: Իհարկե, հնարավոր է, որ սահմանամերձ բնակավայրում ապրող որևէ քաղաքացի ամեն օր հատի միջպետական սահմանը, որպեսզի հարևան պետությունից հաց գնի: Եվ հավատացեք, որ այդ պարագայում մաքսային ծառայությունը հսկողություն չի սահմանի նրա նկատմամբ: Բայց եթե անձն այնպիսի հաճախականությամբ է սահմանը հատում, որ օրինակ 4 օրվա ընթացքում անձնագիրը փոխելու անհրաժեշտություն է ունենում, ապա չեմ կարծում, որ նրա կողմից բերված ապրանքն անձնական օգտագործման համար է և դրա համար է նա նման քայլի դիմում»,– ասաց Մ. Մարտիրոսյանը:

ԱՐՄԻՆԵ ԳՐԻԳՈՐՅԱՆ