Yerevan, 22.March.2026,
00
:
00
English
Հայերեն Русский
BREAKING
Lavrov: Russia intends to outline concrete steps to resolve issues in Karabakh Armenia President signs decree on calling snap parliamentary elections on June 20 Armenia President petitions to Constitutional Court Armenia legislature convenes special session to consider new Electoral Code Latvia parliament recognizes Armenian Genocide 145 new cases of COVID-19 confirmed in Armenia Armenia acting Deputy PM receives Iran Ambassador Azerbaijanis advance in territory of Nor Ghazanchi village of Karabakh's Martakert again, negotiations underway Lebanon official to Armenians: You were killed by sword, we—by famine, blockade, but culprit is one Al-Arabia: 10,000 people parade with torches in Yerevan in memory of 1.5 million Armenians killed in Ottoman Turkey Greek PM expects to meet with Erdogan in the near future Armenia Ombudsman on protest held in front of Prosecutor General's Office


Մենք հիմա էլ ապրում ենք սառցե դարաշրջանում

CULTURE
Կիսվել

Մենք գիտենք, որ...

Վերջին սառցե դարաշրջանը ավարտվել է շատ վաղուց, և դրանից հետքեր չեն մնացել:

Իրականում այնքան էլ այդպես չէ:

Մենք հիմա էլ գտնվում ենք 4–րդ սառցե դարաշրջանի վերջում և մոտենում ենք նրա ավարտին, իսկ սառցե դարաշրջանի հետքերն են բևեռների սառույցները և այլ վայրերում գտնվող սառցադաշտերը: Երկիր մոլորակը ունեցել է 4 սառցե դարաշրջան: Դրանցից վերջինը՝ կայանազոյան սառցե դարաշրջանը, սկսվել է 65 միլիոն տարի առաջ և շարունակվում է մինչև այժմ: Սովորաբար սառցե դարաշրջանի սկզբում երկրագնդի բևեռներում առաջանում է սառույցը, որը աստիճանաբար տարածվում է դեպի հասարակած, հետո սկսում է աստիճանաբար հալվել և հետ նահանջել դեպի բևեռները: Մենք ներկայումս ապրում ենք այն ժամանակաշրջանում, երբ սառույցները նահանջում են դեպի բևեռները, բայց սառույց դեռևս առկա է ինչպես բևեռներում, այնպես էլ այլ հատվածներում՝ հսկա սառցադաշտերի տեսքով, որոնք ևս աստիճանաբար հալվում են: Կարելի է ասել՝ մենք միջսառցե դարաշրջանում ենք, որին հաջորդելու է 5–րդ սառցե դարաշրջանը, բայց թե երբ, ոչ ոք չի կարող ասել: Սառցե դարաշրջանների առաջացման պատճառները մինչև հիմա անհայտ են: Ենթադրվում է, որ դրա պատճառ կարող է լինել մթնոլորտային օդի վիճակը, երկրագնդի՝ արևի շուրջ պտտվելու ուղեծրի փոփոխությունը, գալակտիկայի ներսում արևի շարժման ուղեծրի փոփոխությունը և այլն:

 Մոտավորապես 25 հազար տարի առաջ Հյուսիսայի Ամերիկայում և Եվրոպայում ապրող մարդիկ սառույց ու ձյուն տեսնում էին ամբողջ տարվա ընթացքում: Եվրոպայի, Կանադայի և ԱՄՆ–ի ամբողջ տարածքները ծածկված են եղել մինչև մեկ կիլոմետր հաստությամբ սառույցով: Սա, իհարկե, չի նշանակում, որ եղանակը շատ ցուրտ է եղել: Համեմատած ներկայիս միջին տարեկան ջերմաստիճանի հետ՝ այն ընդամենը 5 աստիճանով է ցածր եղել: Սառույցի հալվելու արագությունը տարիների ընթացքում տարբեր վայրերում տարբեր է եղել բազմաթիվ պատճառներով: Այդ իսկ պատճառով անգամ հիմա երկրագնդի տարբեր հատվածներում կան սառցադաշտեր, որոնք դեռ չեն հալվել (իհարկե, կան նաև լեռնային հատվածներում գտնվող սառցադաշտեր, որոնք առաջացել են մեր ժամանակներում): 10 000 տարի առաջ սառույցները արդեն նահանջած են եղել մայրցամաքների հիմնական հատվածներից, և նրանց ուրվագծերը մոտավորապես այնպիսին են եղել, ինչպես հիմա է:

Սառցե դարաշրջաններից զատ լինում են նաև փոքր սառցե դարաշրջաններ: Վերջին այդպիսի փոքր սառցե դարաշրջանը սկսվել է 1500–ականներին և շարունակվել է մոտ 300 տարի: Սրա առաջացման պատճառները ևս անհայտ են: Ենթադրվում է, որ պատճառ կարող է լինել հրաբխային ակտիվությունը, որի հետևանքով մթնոլորտում մեծ քանակի մոխրի առկայությունը թույլ չի տվել արևին բավականին տաքացնել Երկիրը, կամ էլ արևի ակտիվության ժամանակավոր անկումը, որը իրոք այդ ժամանակ եղել է, կամ էլ անգամ ժանտախտի համաճարակը, որը 14–րդ դարում հնձել է բնակչության մեծ մասին, որի հետևանքով մշակովի տարածքները վերածվել են անտառների, իջել է ածխաթթու գազի պարունակության մակարդակը մթնոլորտում, և արդյունքում եղել է ջերմաստիճանի անկում: Իրականում փոքր սառցե դարաշրջանում միջին տարեկան ջերմաստիճանը իջած է եղել ընդամենը մեկ աստիճանով: Բայց դա էլ բավական է եղել, որ Թեմզա գետը ձմեռները սառչի, Շոտլանդիայի մոտ գտնվող Օրկնեյան կղզիների բնակիչները տեսնեն սպիտակ արջերի և էսկիմոսների, ռուս–շվեդական պատերազմի ժամանակ ռուսական զորքը սառած Բալթիկ ծովով առաջ շարժվի, ձյան տեղումները սկսվեն սեպտեմբերին, թռչունները թռիչքի ընթացքում սառած ընկնեն և այլն:

Պարզվում է, որ Գրենլանդիայի բնակիչները հիմա էլ ապրում են սառցե դարաշրջանում, քանի որ այդտեղ սառույցից ազատված է կղզու միայն ափամերձ հատվածը: Ի տարբերություն մեզ, Գրենլանդիայում ապրող էսկիմոսների համար ապրելը հեշտ է և հեշտ է լինելու, քանի որ նրանց համար միևնույն է, թե երբ կսկսվի հինգերորդ սառցե դարաշրջանը. դա նրանց կյանքում ոչինչ փոխել չի կարող:

Նյութը հրապարակման պատրաստեց Past.am-ը

Կիսվել
Timeline
The Power of One Dram Joins the Final Phase of the Symphonic Forest ProjectIdram&IDBank’s Special Offer at Dalma Garden MallUcom’s Management Team Marks International Client’s Day with Subscribers IDBank and Idram Continue Cooperation with the “ZARK” Educational FoundationIDBank issued the 2nd and 3rd tranches of bonds of 2026Ucom Issues Warning on New Wave of Phone Scams IDBank Launches Special Campaign for SWIFT TransfersConverse Bank shares its capital market expertise at the IV Conference Capital Markets ArmeniaUcom’s Level Up+ Packages with the Fastest Mobile Internet in Armenia The Badalyan Brothers Group of Companies Paid about 33.2 Billion AMD in Taxes and Duties to the State in 2025IDBank Announces the Launch of the IDDistributor Financial ToolSafe Workplace as a Guarantee of DevelopmentSpring Promotion at Megamall from Idram&IDBank“We want to buy your item, please provide your card details.” IDBank warns about fraud on classified platforms Ucom Fellowship 2025 Concludes as Top Eco-Startups Secure FundingIDBank Goes International: Mher Abrahamyan's Interview with the Los Angeles TimesAraratBank Earns RIA Money Transfer’s Partner of the Year in Armenia for the Seventh Consecutive YearUcom Supports the “DemArDem 2026” Regional Youth Forum ZCMC еstablishes Sustainability, ESG and Risk Committee Parallels Between the “Real Armenia Ideology” and Soviet and Turkish Approaches to the Diaspora New Offer - Up to AMD 5 Million - Consolidate your Loans and Switch to AraratBankNew Promotion at Yerevan Mall Ahead of March 8: Idram&IDBankUBPay and MoneyTO Launch Money Transfers from Armenia to the UK In Celebration of the Spring Holidays Ucom Offers Unity Packages on Special Terms Ameriabank Becomes the First Armenian Company in the List of the 100 Largest Companies on the London Stock Exchange as a Member of Lion Finance GroupIDBank Expands Travel Benefits of Premium CardsFree Calls and SMS Messages from Ucom for Subscribers in the Middle EastLove Is… Card by Unibank – An Iconic Design and a Romantic Trip for Two to Paris Customer Appreciation Day at IDBank’s Echmiadzin BranchUcom Fellowship Incubation Program Participants Visit Ucom Individuals and businesses, near and far, all welcomeTrust and reach across the globeChoosing the Best Gifts for March 8 and Paying with the Idram&IDBank AppUcom Spring Offer: HONOR X7d 5G Smartphone and Valuable GiftsAraratBank: Update+ - New Loan Offer with 2% Cashback “My phone rang…”: IDBank warns about a rise in fraud using the “call from the bank” scheme.Ucom Is Recognized as Armenia’s No. 1 Operator for the Fastest Mobile Internet and the Best Fixed Network Unibank’s perpetual bonds have been listed on the Armenia Securities Exchange Armenian Company E-auto to Officially Represent HONGQI Vehicles in Georgia2% Cashback on Payments Made with AraratBank Arca CardsOrder an IDBank Arca Classic card and enjoy up to 2% cashbackIDBank has summed up the raffle held within the framework of IDsalary payroll package: 55 lucky winners have received their prizes Ucom and Hero House Yerevan Continue Cooperation KardaLove 5th Anniversary Festival Held under the Title Sponsorship of AraratBankAmeriabank Opens a New Branch in Artashat: Special Offers for New CustomersDangerous Generosity: IDBank Warns of a Rise in Fake Online SurveysJustice Turned Into a Show: The Real Purpose Behind the Case Against Vahe HakobyaIdram, Mediamax and Hayordi Foundation Launch Initiative Ahead of Book Giving DayAraratBank Receives Mastercard “Excellence in Strategic Marketing” AwardIDBank has opened a representative office in Glendale, California
All Timeline »
Most Popular
1 Idram&IDBank’s Special Offer at Dalma Garden Mall 2 The Power of One Dram Joins the Final Phase of the Symphonic Forest Project 3 The Badalyan Brothers Group of Companies Paid about 33.2 Billion AMD in Taxes and Duties to the Stat... 4 Ucom’s Level Up+ Packages with the Fastest Mobile Internet in Armenia 5 Converse Bank shares its capital market expertise at the IV Conference Capital Markets Armenia
Poll