Yerevan, 06.February.2026,
00
:
00
BREAKING


Ի՞նչ կապ ունի Մորզեի այբուբենը Մորզեի հետ. պարզվում է՝ այլոք ավելի մեծ ներդրում ունեն այս գործում

LIFE

Մենք գիտենք, որ...

Մորզեի այբուբենը և հեռագրային ապարատը ստեղծել է Սեմուել Մորզեն, ինչպես և երևում է անունից:

Իրականում այդպես չէ:

Սեմուել Մորզեն իրոք 1837–1844 թվականներին ստեղծել է այբուբեն հեռագրային ապարատների համար, բայց նրա այբուբենը բարդ է եղել և հետագայում չի օգտագործվել: Տառերի կոդավորման համակարգը կամ այբուբենը ստեղծվել էր Մորզեի գործընկերոջ՝ Ալֆրեդ Վեյլեմի կողմից, ինչը Մորզեն չէր ընդունում որպես փաստ։ 1848 թվականին Վեյլեմ/Մորզեի այբուբենը կատարելագործվեց ազգությամբ գերմանացի Ֆրիդրիխ Գերկեի և իր գործընկերների կողմից. հենց դա էլ օգտագործվում է առ այսօր։

Մորզեի այբուբենը (կոդը) նիշային կոդավորման համակարգ է, որը կոդավորում է թվեր, տառեր, կետադրական նշաններ և այլ խորհրդանշաններ, որոնք կարող են վերծանվել համապատասխան երկար և կարճ ազդանշանների միջոցով, ինչպիսին են գիծը և կետը։

Սեմուել Ֆինլի Բրիզ Մորզեն (1791–1872 թվականներ) ամերիկացի նկարիչ և հեռագրության բնագավառի գյուտարար է։ Նյու Յորքի նկարչության ազգային ակադեմիայի հիմնադիրներից է և առաջին նախագահը։ Մորզեն երկար տարիներ զբաղվել է գեղանկարչությամբ և դիմանկարչությամբ և վերջապես համոզվել է, որ ամերիկացիներին նկարչական արվեստը չի հետաքրքրում: Երբ նրան 1836 թվականին ցույց տվեցին Վիլհելմ Վեբերի կողմից ստեղծված հեռագրային սարքի մոդելը, նա ամբողջությամբ նվիրվեց դրան: 1837 թվականին Մորզեն ցուցադրեց հեռագրասարքի իր առաջին մոդելը: Իր գործընկեր Ալֆրեդ Վեյլեմի հետ համատեղ նա մշակեց տառերի հաղորդման մեխանիզմը կետերի և գծիկների միջոցով: 1838 թվականին Մորզեն դա ցուցադրեց Ֆիլադելֆիայի Ֆրանկլինի համալսարանում և այդ օրվանից այդ այբուբենը կոչվեց Մորզեի այբուբեն: Նրա բախտը բերեց նաև 1843 թվականին, երբ նա 30 000 դոլար վարկ ստացավ ԱՄՆ կառավարությունից՝ կառուցելու համար հեռագրային գիծ՝ Բալթիմորից Վաշինգտոն: Բայց հեռագիրը չէր աշխատում, 40 կիլոմետր հեռավորության վրա էլեկտրական ազդանշանը կորչում էր: Այստեղ ևս նրան օգնեց Վեյլին, որը ստեղծեց համապատասխան ռելե, որպես ուժեղացուցիչ: Հետո արդեն սկսվեցին իրավաբանական բախումները գործընկերների և մասնավորապես Վեյլիի հետ, որը պահանջում էր ճանաչել իր ակնառու և ավելի մեծ ավանդը հեռագրային գործում, բայց այդ ամենը Վեյլիին չհաջողվեց: Անսպասելիորեն հեռագիրը պահանջարկ ունեցավ լրագրողների, բանկերի և երկաթուղու համար: Հեռագրային գծերը արագորեն տարածվեցին ամբողջ աշխարհում: Միայն Եվրոպայից 1858 թվականին Մորզեն ստացավ 400 000 ֆրանկ հեղինակային վարձ: Մորզեն առանձնատուն գնեց Նյու Յորքի հարևանությամբ և հետագայում զբաղվեց միայն բարեգործությամբ: 1872 թվականին նրա մահվանից հետո նրա փառքը անկում ապրեց, քանի որ հայտնվեցին հեռագրին գերազանցող հեռախոսը, ռադիոն և հեռուստատեսությունը, բայց աճեց նրա հեղինակությունը որպես նկարիչ: Մորզեն այդպես էլ մինչև կյանքի վերջ իրեն համարում էր դիմանկարիչ:

Ալֆրեդ Վեյլին ամեն ինչ արել է Մորզեի հետ համատեղ, անգամ շատ ավելին, քան Մորզեն, առաջին հեռագրային սարքի և Մորզեի այբուբենի ստեղծման հարցում նա ավելի մեծ ավանդ ունի: Քանի որ հանգամանքների բերումով նա ստանում էր իր և Մորզեի կողմից ստեղծված ընկերության օգուտի միայն մեկ ութերորդ մասը, հիասթափվեց: 1848 թվականին նա հեռացավ գործերից և հայտարարեց, որ Մորզեն է ստեղծել հեռագրային այբուբենը:

Ինչպես արդեն նշեցինք, հետագայում արդեն Մորզեի այբուբենը կատարելագործեցին ավստրիացի և գերմանացի գյուտարարները:

Նյութը հրապարակման պատրաստեց Past.am-ը

On the impossibility of making payments via Idram for telecommunication operators’ services and the current situationWhen CSR Becomes a Driving Force for Business Development: Lala Bakhshetsyan Five-Year Partnership Between AraratBank and 4090 Charity Foundation Comes to Successful Close Idram and Weixin Pay (WeChat Pay) Launch Strategic Partnership in ArmeniaThe Winners of the Third Round of the Junius Competition Have Been AnnouncedWhat to gift men on January 28: Idram&IDBankIdram Conducted a Financial Literacy Class for Roboton ParticipantsRegarding Payments for Viva Armenia Services via IdramVahe Hakobyan Is a Political Prisoner: Past.amUp to 2% Cashback with IDBank Mastercard and ARCA CardUp to 2% cashback, free Mastercard and free ArCa card when you join IDSalaryAraratBank Sums Up “You Choose the Destination” Campaign Implemented in Partnership with MastercardBook by March 31 and get 15% off your FINTECH360 ticket Ucom Launches Fixed Network Services in Zovuni The FINTECH360 conference will be held in Yerevan from April 27 to 29 AraratBank Partners as General Sponsor of 4090 Charity Foundation's Five-Year Milestone EventAraratBank Takes the Lead in Brand PR Performance Unforgettable Moments and a Profitable Offer at Myler. Idram&IDBank Idram Summarizes 2025The Power of One Dram Donates 5,788,105 AMD to the City of Smile Charity Foundation Converse Bank Successfully Completes Globbing Bond Placement Why the Pressure on Vahe Hakobyan Continues Ucom Introduces Hecttor AI to Improve Call Center Communications The Armenian Apostolic Church: Refutation of a False Premise Vahe Hakobyan Is Being Politically PersecutedIdram employees are the Secret Santa Claus for the students of the Orran Day Care CenterAraratBank Donates AMD 8 million to the Reconstruction of the Spandaryan CanalUnibank Launches Gift Cards New Education Platforms through Cooperation between AraratBank and Aren Mehrabyan FoundationTech Innovator and Winemaker Adam Kablanian Joins the Board of Trustees of the “Music for Future” FoundationUcom Reopens Sales and Service Center on Tigran Mets Avenue AraratBank Receives Visa Trusted Partnership Award 2025 Secret Santa at idplus: Anonymous Gift CardsWe condemn the unlawful actions by Armenia’s Gov. against the Armenian Apostolic Church. Jan Figel Free Style issues Armenia’s first corporate bonds in the fashion retail sector, placed by Cube InvestUnibank Completed the Placement of Its Third Issuance of Perpetual BondsScholarship for 100 Artsakh Students as Part of IDBank’s “Side by Side” Program The results of the second Junius financial literacy competition have been summarized From idea to implementation: Ameriabank Presents the Programs Implemented under My Ameria, My Armenia CSR Campaign Ucom and SunChild Launch the “Smart Birdwatching” Educational Program AraratBank Supports Digitization of "Karin" Scientific Center ArchiveWelcome to the ID booth: Big Christmas MarketWidest 5G Coverage, the Launch of the Uplay Platform, and the Integration of Cerillion: Ucom Summarizes 2025 Ucom and Armflix Present “13 Seconds” at KinoPark How to Choose a Career Path and What Skills are Considered Crucial: AraratBank on the GoTeach Platform Unibank Issues a New Tranche of Perpetual Bonds with 13.75% Coupon Unibank Became a Member of BAFTThe December beneficiary of “The Power of One Dram” initiative is the “City of Smile” Foundation EBRD lends US$ 40 million to Acba bank for youth-led firms in ArmeniaHeading Into 2026 at Ucom Speed։ New Year Offers Are Now Live