Yerevan, 21.September.2026,
00
:
00
BREAKING


Ինչպե՞ս վերականգնել հիշողությունը, արդյո՞ք սերիալների նման՝ գլխին ևս մեկ հարվածով

LIFE

Մենք գիտենք, որ...

Իբր գլխին վերստին հարված ստանալը կարող է վերականգնել հիշողությունը:

Իրականում այդպես չէ:

Ցանկացած դեպքում գլխին հարվածը վտանգավոր է, մանավանդ, եթե մարդը մի անգամ արդեն հարված ունեցել է: Այն, որ վերստին հարված ստանալը վերականգնում է հիշողությունը, բացարձակ որևէ գիտական կամ գործնական հիմք չունի: Սա ընդամենը սցենարիստների համար ֆիլմերի երկարաձգման և սյուժեի զարգացման տեսակետից հարմար միֆ է: Հարցն այն է, որ ներկայումս այնքան այդպիսի ֆիլմեր են արտադրվել, որ մարդկանց շրջանում արմատավորվել է այս սխալ պատկերացումը: ԱՄՆ–ում 2004 թվականին կատարված մի հետազոտության արդյունքում պարզվել է, որ հարցվողների 42%–ը համոզված է սրանում, նույնը հաստատել է նաև Մեծ Բրիտանիայում հարցվածների 26%–ը: Սրանք ահռելի թվեր են:

Սովորաբար գլխին հարված ստացած մարդկանց մեկ երրորդի մոտ մնում են «հիշողության կղզյակներ», այսինքն՝ նրանք մոռանում են որոշակի բաներ: Դա կարող է շարունակվել մի քանի րոպեից մինչև ամիսներ: Հաճախ այդ մարդիկ սկսում են խճճվել՝ սխալ ենթադրելով, որ իրենք, ասենք, աշխատանքի վայրում են, կամ էլ ուշանում են հանդիպումից, կամ էլ անգամ ահաբեկիչների կողմից պատանդ են վերցված և այլն: Հիշողության կորուստը՝ ամնեզիան, բոլորովին էլ նման չէ ֆիլմային ամնեզիային, երբ կոմայից դուրս եկող հիվանդը ոչինչ չի հիշում իր անցյալից: Սովորաբար նկատվում է հիշողության մասնակի կորուստ, սա կոչվում է ռետրոգրադ ամնեզիա, որի ժամանակ հիվանդը չի հիշում վնասվածքից հետո եղածը, սակայն, իհարկե, հիշում է՝ ով է ինքը և կամ ինչեր են եղել անցյալում: Ցանկացած դեպքում ինչ էլ հիշում է վնասվածք ստացածը կամ չի հիշում, միևնույն է, անհնար է վերականգնել կորուստը կրկնակի հարվածով: Ավելին, մեկ անգամ գլխին հարված ստացածի համար մեծ է հավանականությունը ևս մի հարված ստանալու, քանի որ նրա մոտ խախտված է լինում կոորդինացիան, թուլացած է ուշադրությունը: Նշենք, որ մեկ անգամ գլխին հարված ստացածի համար կրկնակի հարված ստանալը անգամ կարող է մահացու լինել, քանի որ այդ պահին արդեն նրա ուղեղը թուլացած է: Սա անգամ անուն ունի՝ «երկրորդ հարվածի սինդրոմ»: Նույնիսկ մի քանի դեպք է գրանցվել, երբ մարզիկները մի անգամ հարված ստանալուց հետո վերադարձել են պարապմունքների և կրկին հարված ստանալուց մահացել: 

Նշենք, որ կա քիչ հանդիպող և քիչ հետազոտված ևս մեկ բժշկական իրավիճակ, որն էլ հենց կարող է հիմք դարձած լինել սցենարիստների համար: Սա կոչվում է դիսսոցիատիվ ֆուգա և արտահայտվում է գլխին հարված ստացածի հիշողության ամբողջական կորստով, հիվանդը անգամ սեփական անունն է մոռանում: Որպես կանոն, սա լինում է ծանր, գիտակցությունը վնասող իրադարձությունների արդյունքում, հնարավոր է անգամ, որ լինի ոչ թե ուղղակի ֆիզիկական, այլ հոգեբանական վնասվածք: Նման մարդը կարող է հայտնվել մի վայրում և բոլորովին չհիշել, թե ով է ինքը: Սովորաբար այդ մարդկանց մոտ հիշողությունը որոշակի ժամանակ անց ինքնըստինքյան վերականգնվում է, բայց շատ մակերեսային են մնում հիշողությունները հենց այդ՝ հիշողության կորստի ժամանակահատվածի վերաբերյալ: Սովորաբար այս վիճակներն էլ մենք տեսնում ենք կինոնկարներում: Բայց և այնպես, այստեղ ևս կրկնակի հարվածը ոչ մի դեր չունի:

Նյութը հրապարակման պատրաստեց Past.am-ը

Dmitry Ishkhanov Opens the New Steinway’s Concert Life in Pardubice Ucom Fellowship Participants Meet Ralph Yirikian at UcomUnibank Becomes Title Sponsor of Alashkert Football ClubSergey Smbatyan’s Music for Future Foundation and the Lang Lang International Music Foundation Invite Young Pianists to Apply for the Prestigious Lang Lang Young Scholars ProgramUnibank Call Center Now Available 24/7 on Weekdays Ralph Yirikian Discusses the Challenges of Modern Leadership with Leadership School ParticipantsUnibank Becomes Lead Sponsor of AGBU’s Global Run in Support of Camp NairiUnibank’s Renamed “Tumanyan” Branch Opens at a New LocationUcom Continues Large-Scale Network Modernization, Expanding 5G Coverage and Enhancing Connectivity EBRD’s AMD-denominated bonds listed on AMX; Converse Bank acted as underwriterBecome a Unibank shareholder and acquire perpetual bonds with a 13.25% yieldThe Unprecedented Educational Summer of the 'Armenian Virtuosos'All Armflix Content Is Once Again Available on UplayHayk Melikyan Opens the 5th Festival of Armenian Culture in KatowiceHarutyun Harutyunyan: “The Government Has No Intention of Applying for EU Membership and Adopted the Law to Prevent a Referendum”Ucom Supports Coca-Cola Fest 2026 “Orran” Students Start the New Academic Year with Support from “The Power of One Dram”It is with deep awareness of the seriousness of this supposition as well as concern that we pose the question of the above headline“Armenian Virtuosos” Scholarship Recipients Take the Stage at the 4th International Festival of Youth Orchestras of the WorldUnibank Launches a New Promotion "U-Teenager": Grand Prize — a Summer Course at One of the Top Universities AbroadSEROOND Begins: Armenia’s First Authored School Model Based on Whole-Child Development, Enabled by AI"Unisport" Advances to the Main Round of the UEFA Futsal Champions League Cybersecurity Course Graduates Take Part in Ucom’s “Junior Academy” ProgramUcom Introduces Green Tariff Plans, Turning Everyday Connectivity into Environmental Impact Ucom Launches “Unity Back to School” Special Offer for the New School YearUcom’s Sales and Service Center Reopens at 7 Sayat-Nova Street in Gyumri "Unisport" Competes in the UEFA Futsal Champions LeagueAram Barseghyan Appointed CEO of Team Telecom Armenia, Hayk Yesayan to Lead Team GroupLetter of Congratulations to His Holiness Karekin II on His 75th Birthday “Side by Side” Program for Artsakh Families in the Sevan Community: IDBankArega Hovsepyan is our candidate for Chair of the Committee on European IntegrationThe Final Round of the Junius Tournament Has BegunAwards Ceremony for the “Top 100 Students of Armenia” Competition: Presentation of CertificatesNew Samsung Galaxy A27 as Part of Ucom’s Special “Back to School 2026” OfferMillennials, Gen Z, or Gen Alpha: How Different Generations Prepare for the New School Year: Idram&IDBankFinancial Literacy at the Republican Center for Children and Youth Tent Camp: Idram & IDBankUnlocking the Secrets of the Financial World at ''Hayordi'' Camp with Idram&IDBankUcom Supports the Second Phase of ArmDrone’s FPV Drone Educational Program "The Power of One Dram" to "Orran" Charitable Non-Governmental OrganizationUcom and Microsoft Innovation Center’s Cybersecurity Education Program Concludes with a Mini CTF CompetitionCustomer Appreciation Day - This Time at IDBank’s “Erebuni” BranchResults of the Junius Tournament Announced: The Next Round AheadUcom Expands International Roaming Capabilities"Urgently Confirm Your Card Details": IDBank Warns of Hotel Booking ScamsMher Ananyan joins Unibank's Management Board Ucom Supports the Launch of "Remember the Animals" Educational Game Moody’s changes the outlook on IDBank’s ratings to positive IDBank Introduces the New Mastercard World Card with Exclusive Travel Benefits and a Special Launch CampaignConverse Bank and Visa expand their strategic partnership to introduce new customer solutions Ucom and FPWC Ensure Round-the-Clock Wildlife Monitoring in Gnishik Through Solar Energy