Yerevan, 22.March.2026,
00
:
00
BREAKING


Խառնաշփոթ «կենգուրու» բառի ծագման հարցում

SOCIETY


Մենք գիտենք, որ...

 

Կենգուրու բառը ավստրալիայի նախաբնիկների լեզվով նշանակում է «ես քեզ չեմ հասկանում»: Լեգենդն ասում է, որ Ավստրալիա ժամանած Ջեյմս Կուկի արշավախմբի անդամների այն հարցին, թե ինչպես է այս կենդանու անունը, տեղացիները պատասխանել են՝ կենգուրու, այսինքն՝ ես քեզ չեմ հասկանում

Իրականում այդպես չէ:

Հարցն այն է, որ 18–րդ դարում Ավստրալիայում ապրում էին ավելի քան 700 մարդկային ցեղեր, որոնք խոսում էին մոտ 250 տարբեր լեզուներով: «Կենգուրու» (կամ «գանգարու») բառը մեզ է հասել Բոտանի–Բեյ շրջանում ապրող գուուգու–յիմիտխիր ցեղից, նրանք կենգուրու ասում էին մեծ սև կամ գորշ կենդանուն, բառացիորեն «գագաու» նրանց լեզվով նշանակում էր մեծ ցատկող:

Երբ անգլիացի գաղութարարները նոր տարածքներ բնակեցնելու համար խորացան երկրի խորքը, նրանք օգտագործում էին կենգուրու բառը ցանկացած պարկավոր կենդանու համար: Բոտանի–Բեյ շրջանից 2250 կիլոմետր հեռավորության վրա ապրող բագանդի ցեղը չէր խոսում գուուգու–յիմիտխիր ցեղի լեզվով: Նրանք, գաղութարարներից լսելով «կենգուրու» բառը, որոշեցին, որ դա նշանակում է «կենդանի, որի մասին առաջ ոչ մեկը ոչինչ չգիտեր», և քանի որ նրանք երբեք ձի չէին տեսել (Ավստրալիայում ձիեր չեն եղել), տրամաբանորեն ձիերին սկսեցին կոչել կենգուրու: Սա տիպիկ «մշակութային չհասկացվածության» երևույթ է: Այստեղից էլ հենց գալիս է լեգենդը, որ կենգուրու նշանակում է՝ ես քեզ չեմ հասկանում: Կենգուրուն (լատիներեն Macropodidae, հայերեն՝ ագեվազ) պարկավոր կաթնասունների ընտանիք է: Սա խոտակեր, հետին վերջույթները լավ զարգացած կենդանի է: Կենգուրուները տեղից տեղ են տեղափոխվում նուրբ ցատկերով: Նրանց որոշ տեսակների քաշը կարող է հասնել մինչև 80 կիլոգրամի, իսկ թռիչքի երկարությունը՝ մինչև 12 մետրի: Չնայած իր հսկայական չափերին, կենգուրուն ծնում է մի քանի գրամանոց խուլ և կույր ձագեր, որոնք զարգանում և մեծանում են մոր պարկում: Մոր գրպանում փոքրիկը կախվում է պտուկից և բաց չի թողնում իր «կեցավայրը», մինչև ի վիճակի չի լինում ինքնուրույն սնվել։ Նա առաջին անգամ իր գլուխը դուրս է հանում գրպանից 5–6 ամսականում։ Ինչքան յուրահատուկ են այս պարկավոր կենդանիները, այնքան էլ խառնաշփոթ է տիրում նրանց անվան ծագման հարցում: Այս կենդանիներին իրականում առաջինը նկարագրել է ոչ թե Ջեյմս Կուկը, այլ անգլիացի նավագնաց Ուիլ յամ Դամպիրը: Նա 1699 թվականին այցելել է Ավստրալիա և նոթերում գրել, որ տեսել է խոշոր ցատկող կենդանու, որին տեղաբնակները կոչում էին կանգարրո: Այս բառի բացատրությունը Դամպերը չի նշել: Փոքր ցատկող կենդանիներին նախաբնիկները կոչելիս են եղել «ուոլարու», սա հիմա լեռնային կենգուրուների ցեղի գիտական անվանումն է: 

Մենք գիտենք, որ կա երեխաների «Կենգուրու» միջազգային մաթեմատիկական մրցույթ: Սկսած 2009 թվականից այն անցկացվում է նաև Հայաստանում և շատ տարածված ու սիրելի է: Այս դեպքում արդեն անվան ստուգաբանությունը հայտնի է: Մրցույթը իրականում կոչվում է «Կենգուրու», քանի որ այն առաջին անգամ կայացել է Ավստրալիայում և հետո տարածվել աշխարհով: Բայց կարելի է ասել, որ այս մրցույթը կոչվում է «Կենգուրու» նաև այն պատճառով, որ այն որոշ աշակերտների համար «մեծ ցատկ» է: Միևնույն ժամանակ որոշների համար մրցույթը ընդամենը նշանակում է «ես քեզ չեմ հասկանում»:

Նյութը հրապարակման պատրաստեց Past.am-ը

The Power of One Dram Joins the Final Phase of the Symphonic Forest ProjectIdram&IDBank’s Special Offer at Dalma Garden MallUcom’s Management Team Marks International Client’s Day with Subscribers IDBank and Idram Continue Cooperation with the “ZARK” Educational FoundationIDBank issued the 2nd and 3rd tranches of bonds of 2026Ucom Issues Warning on New Wave of Phone Scams IDBank Launches Special Campaign for SWIFT TransfersConverse Bank shares its capital market expertise at the IV Conference Capital Markets ArmeniaUcom’s Level Up+ Packages with the Fastest Mobile Internet in Armenia The Badalyan Brothers Group of Companies Paid about 33.2 Billion AMD in Taxes and Duties to the State in 2025IDBank Announces the Launch of the IDDistributor Financial ToolSafe Workplace as a Guarantee of DevelopmentSpring Promotion at Megamall from Idram&IDBank“We want to buy your item, please provide your card details.” IDBank warns about fraud on classified platforms Ucom Fellowship 2025 Concludes as Top Eco-Startups Secure FundingIDBank Goes International: Mher Abrahamyan's Interview with the Los Angeles TimesAraratBank Earns RIA Money Transfer’s Partner of the Year in Armenia for the Seventh Consecutive YearUcom Supports the “DemArDem 2026” Regional Youth Forum ZCMC еstablishes Sustainability, ESG and Risk Committee Parallels Between the “Real Armenia Ideology” and Soviet and Turkish Approaches to the Diaspora New Offer - Up to AMD 5 Million - Consolidate your Loans and Switch to AraratBankNew Promotion at Yerevan Mall Ahead of March 8: Idram&IDBankUBPay and MoneyTO Launch Money Transfers from Armenia to the UK In Celebration of the Spring Holidays Ucom Offers Unity Packages on Special Terms Ameriabank Becomes the First Armenian Company in the List of the 100 Largest Companies on the London Stock Exchange as a Member of Lion Finance GroupIDBank Expands Travel Benefits of Premium CardsFree Calls and SMS Messages from Ucom for Subscribers in the Middle EastLove Is… Card by Unibank – An Iconic Design and a Romantic Trip for Two to Paris Customer Appreciation Day at IDBank’s Echmiadzin BranchUcom Fellowship Incubation Program Participants Visit Ucom Individuals and businesses, near and far, all welcomeTrust and reach across the globeChoosing the Best Gifts for March 8 and Paying with the Idram&IDBank AppUcom Spring Offer: HONOR X7d 5G Smartphone and Valuable GiftsAraratBank: Update+ - New Loan Offer with 2% Cashback “My phone rang…”: IDBank warns about a rise in fraud using the “call from the bank” scheme.Ucom Is Recognized as Armenia’s No. 1 Operator for the Fastest Mobile Internet and the Best Fixed Network Unibank’s perpetual bonds have been listed on the Armenia Securities Exchange Armenian Company E-auto to Officially Represent HONGQI Vehicles in Georgia2% Cashback on Payments Made with AraratBank Arca CardsOrder an IDBank Arca Classic card and enjoy up to 2% cashbackIDBank has summed up the raffle held within the framework of IDsalary payroll package: 55 lucky winners have received their prizes Ucom and Hero House Yerevan Continue Cooperation KardaLove 5th Anniversary Festival Held under the Title Sponsorship of AraratBankAmeriabank Opens a New Branch in Artashat: Special Offers for New CustomersDangerous Generosity: IDBank Warns of a Rise in Fake Online SurveysJustice Turned Into a Show: The Real Purpose Behind the Case Against Vahe HakobyaIdram, Mediamax and Hayordi Foundation Launch Initiative Ahead of Book Giving DayAraratBank Receives Mastercard “Excellence in Strategic Marketing” AwardIDBank has opened a representative office in Glendale, California