Yerevan, 22.March.2026,
00
:
00
BREAKING


Մարաթոնյան վազքի առասպելն ու իրականությունը

SOCIETY


Մենք գիտենք, որ...

Մարաթոնյան վազքի հեռավորությունը կազմում է 42 կմ 195 մետր: Ըստ լեգենդի, այդ հեռավորությունը մ.թ.ա. 490 թվականին առաջինը հաղթահարել է հույն զինվոր Ֆիդիպպիդը (այլ աղբյուրներով՝ Ֆիլլիպիդ)՝ առանց կանգառների վազելով Մարաթոնյան մարտադաշտից Աթենք` հայտնել է ուրախալի լուրը, որ հույները ճակատամարտում հաղթել են, և անշնչացած ընկել է:

Իրականում այդպես չէ:

Առաջին հերթին այս լեգենդը չի հաստատվում փաստական աղբյուրներով: Ըստ Հերոդոտոսի, Ֆիլլիպիդը իրոք հույն սուրհանդակ–վազորդ էր, որին Աթենքից ուղարկել էին Սպարտա՝ օգնական ուժեր խնդրելու համար: 230 կմ–ը նա անօգուտ հաղթահարել է երկու օրից պակաս ժամանակում, քանի որ սպարտացիները տոնում էին ինչ–որ հոգևորական տոն և հրաժարվեցին օգնել: Սուրհանդակ–վազորդը ստիպված հետ է վերադառնում Աթենք: Իսկ աթենացիները Մարաթոն դաշտում առանց սպարտացիների ջախջախում են պարսիկներին՝ տալով ընդամենը 192 զոհ պարսիկների 6400–ի դիմաց: Հերոդոտոսը այս պատմությունը գրի է առել դեպքերից 6 տարի անց:

Մարաթոնից Աթենք վազքի մասին առաջին անգամ գրել է Պլուտարքոսը մեր թվարկության առաջին դարում, այսինքն՝ այդ դեպքերից 550 տարի անց: Պլուտարքոսը, իհարկե, շատ հերոսական է նկարագրել այս ամենը, քանի որ դա գրված է «Փառք Աթենքին» էսսեում: Առաջին հերթին նա սուրհանդակ–վազորդին կոչում է Եվկլ: Երկրորդը՝ կասկածելի է, որ նա այդքան վազքից հետո շունչը փչի: Հույն ռազմական սուրհանդակ–վազորդները առանց կանգառի վազում էին մի քանի անգամ ավելի տարածքներ և առանց առողջությանը վնաս պատճառելու:

Երբ նոր ժամանակներում վերականգնվեց օլիմպիական շարժումը, որոշվեց , որ անպայման պետք է լինի Մարաթոնյան վազք: Առաջին օլիմպիական խաղերը ընթանում էին Աթենքում 1896 թվականին: Կազմակերպվեց Մարաթոնյան վազք Մարաթոնյան դաշտից մինչև Աթենք: Հեռավորությունը կազմեց 34,5 կմ: Ի ուրախություն հույների, հաղթեց հույն ջուր վաճառող Սպիրիդոն Լուիսը՝ 2 ժամ 58 րոպե 50 վայրկյան արդյունքով: Նրան չխանգարեց անգամ վազքի ընթացքում կանգառը հորեղբոր տան մոտ, որտեղ նա գինի ըմպեց: Հետագա 8 օլիմպիական խաղերին Մարաթոնյան վազքի հեռավորությունը ֆիքսված չէր և կազմում էր 40–ից մինչև 43 կիլոմետր: Վերջնական 42 կմ 195 մետր հեռավորությունը որոշվել է 1921 թվականին Սիրողական թեթև ատլետիկայի միջազգային ֆեդերացիայի կողմից: Վերցվել է 1908 թվականի Լոնդոնյան օլիմպիադայի Մարաթոնյան վազքի հեռավորությունը: Այն ժամանակ Լոնդոնում որոշված էր, որ վազքը պետք է լիներ 40 կմ–ի չափով տարածություն, բայց այդ տարածությունը երկարացվեց մինչև 42 կմ 195 մ այն պատճառով, որ արքայական ընտանիքը դիտի վազքը հենց Վինձորյան պալատի պատուհաններից: 

Ցանկացած վազք, որը գերազանցում է Մարաթոնյանին, կոչվում է սուպերմարաթոնյան: 1983 թվականին Սուպերմարաթոնի ամերիկյան ասոցիացիան կազմակերպում է սուպերմարաթոն՝ Ֆիդիպպիդի երթուղով՝ Աթենքից Սպարտա, ըստ հույն պատմագիրների գրվածքների: Ի ուրախություն հույների, այստեղ ևս հաղթում է հույնը՝ Յանիս Կուրոսը:

Մեր կյանքը մարաթոն է: Պայմանն այն է, որ չի կարելի կանգնել: Անգամ եթե կանգնես, չի նշանակում՝ դուրս ես եկել մարաթոնից, միևնույն է՝ նորից պետք է շարունակես:

Տարբերությունը սովորական Մարաթոնյան վազքի հետ այն է, որ վերջնակետ չկա, ով ինչքան կարող է, այնքան էլ վազում է, հետո շունչը փչում: Մի տարբերություն էլ կա. սա մասսայական սպորտաձև է, մասնակցությունը՝ պարտադիր, ու վերջնական արդյունքում դեռևս ոչ մեկը չի հաղթել: Այս մարաթոնը ավելի հեշտ է հաղթահարում նա, ով թեթև է վազում՝ հետը ոսկու տոպրակ քարշ չի տալիս:

Նյութը հրապարակման պատրաստեց Past.am-ը

 

The Power of One Dram Joins the Final Phase of the Symphonic Forest ProjectIdram&IDBank’s Special Offer at Dalma Garden MallUcom’s Management Team Marks International Client’s Day with Subscribers IDBank and Idram Continue Cooperation with the “ZARK” Educational FoundationIDBank issued the 2nd and 3rd tranches of bonds of 2026Ucom Issues Warning on New Wave of Phone Scams IDBank Launches Special Campaign for SWIFT TransfersConverse Bank shares its capital market expertise at the IV Conference Capital Markets ArmeniaUcom’s Level Up+ Packages with the Fastest Mobile Internet in Armenia The Badalyan Brothers Group of Companies Paid about 33.2 Billion AMD in Taxes and Duties to the State in 2025IDBank Announces the Launch of the IDDistributor Financial ToolSafe Workplace as a Guarantee of DevelopmentSpring Promotion at Megamall from Idram&IDBank“We want to buy your item, please provide your card details.” IDBank warns about fraud on classified platforms Ucom Fellowship 2025 Concludes as Top Eco-Startups Secure FundingIDBank Goes International: Mher Abrahamyan's Interview with the Los Angeles TimesAraratBank Earns RIA Money Transfer’s Partner of the Year in Armenia for the Seventh Consecutive YearUcom Supports the “DemArDem 2026” Regional Youth Forum ZCMC еstablishes Sustainability, ESG and Risk Committee Parallels Between the “Real Armenia Ideology” and Soviet and Turkish Approaches to the Diaspora New Offer - Up to AMD 5 Million - Consolidate your Loans and Switch to AraratBankNew Promotion at Yerevan Mall Ahead of March 8: Idram&IDBankUBPay and MoneyTO Launch Money Transfers from Armenia to the UK In Celebration of the Spring Holidays Ucom Offers Unity Packages on Special Terms Ameriabank Becomes the First Armenian Company in the List of the 100 Largest Companies on the London Stock Exchange as a Member of Lion Finance GroupIDBank Expands Travel Benefits of Premium CardsFree Calls and SMS Messages from Ucom for Subscribers in the Middle EastLove Is… Card by Unibank – An Iconic Design and a Romantic Trip for Two to Paris Customer Appreciation Day at IDBank’s Echmiadzin BranchUcom Fellowship Incubation Program Participants Visit Ucom Individuals and businesses, near and far, all welcomeTrust and reach across the globeChoosing the Best Gifts for March 8 and Paying with the Idram&IDBank AppUcom Spring Offer: HONOR X7d 5G Smartphone and Valuable GiftsAraratBank: Update+ - New Loan Offer with 2% Cashback “My phone rang…”: IDBank warns about a rise in fraud using the “call from the bank” scheme.Ucom Is Recognized as Armenia’s No. 1 Operator for the Fastest Mobile Internet and the Best Fixed Network Unibank’s perpetual bonds have been listed on the Armenia Securities Exchange Armenian Company E-auto to Officially Represent HONGQI Vehicles in Georgia2% Cashback on Payments Made with AraratBank Arca CardsOrder an IDBank Arca Classic card and enjoy up to 2% cashbackIDBank has summed up the raffle held within the framework of IDsalary payroll package: 55 lucky winners have received their prizes Ucom and Hero House Yerevan Continue Cooperation KardaLove 5th Anniversary Festival Held under the Title Sponsorship of AraratBankAmeriabank Opens a New Branch in Artashat: Special Offers for New CustomersDangerous Generosity: IDBank Warns of a Rise in Fake Online SurveysJustice Turned Into a Show: The Real Purpose Behind the Case Against Vahe HakobyaIdram, Mediamax and Hayordi Foundation Launch Initiative Ahead of Book Giving DayAraratBank Receives Mastercard “Excellence in Strategic Marketing” AwardIDBank has opened a representative office in Glendale, California