Yerevan, 14.October.2026,
00
:
00
English
Հայերեն Русский
BREAKING
Lavrov: Russia intends to outline concrete steps to resolve issues in Karabakh Armenia President signs decree on calling snap parliamentary elections on June 20 Armenia President petitions to Constitutional Court Armenia legislature convenes special session to consider new Electoral Code Latvia parliament recognizes Armenian Genocide 145 new cases of COVID-19 confirmed in Armenia Armenia acting Deputy PM receives Iran Ambassador Azerbaijanis advance in territory of Nor Ghazanchi village of Karabakh's Martakert again, negotiations underway Lebanon official to Armenians: You were killed by sword, we—by famine, blockade, but culprit is one Al-Arabia: 10,000 people parade with torches in Yerevan in memory of 1.5 million Armenians killed in Ottoman Turkey Greek PM expects to meet with Erdogan in the near future Armenia Ombudsman on protest held in front of Prosecutor General's Office


Արմեն Մարգարյան. «Մշակույթում առկա «թայֆաբազության» հետևանքով շատերը հեռացան երկրից». «Փաստ»

INTERVIEW
Կիսվել

«Փաստ» օրաթերթը գրում է.

«Փաստ»–ի զրուցակիցն է դերասան Արմեն Մարգարյանը:

Երկար ժամանակ է պետք. երկու իրողություն

Նոր իշխանությունը ժառանգել է այնպիսի Հայաստան, որի պարագայում ամեն ինչ իր տեղը գցելու համար դեռ երկար ժամանակ է պահանջվելու: Այն գործողությունները, որոնք այս փուլում կատարվում են, գոհացնում են ինձ և միտված են ավելի բարեկեցիկ Հայաստան ստեղծելուն: Շատ կարճ ժամանակահատվածում կատարված բացահայտումներն ինձ թույլ են տալիս եզրակացնել, որ ներկայիս իշխանությունը չի որդեգրել նախորդ իշխանության սկզբունքները: Իսկ օրինազանցները ուղղակի չեն պատկերացրել, որ Հայաստանում երբևէ կարող է իշխանափոխություն լինել: Նրանք պետք է պատժվեն օրենքի ամբողջ խստությամբ: Միայն այդ դեպքում կարող ենք օրենքի Հայաստան ունենալ:

Առհասարակ նորմալ է, որ հանրությունը շատ արագ է ուզում փոփոխություններ տեսնել: Մարդու էությունն է այդպիսին, բայց պետք է հասկանանք ու ընդունենք, որ ցանկացած փոփոխություն մեկ օրում չի լինում: Բացի այդ` ցանկացած փոփոխություն հեշտությամբ չի «մարսվում»: Պատահական չէ այն էյֆորիկ վիճակը, որն առկա է մեր հասարակության մոտ: Այն արտացոլվում է նաև սոցցանցերում առկա գրա ռում ն ե րում: Հա ս ա ր ա կու թյու ն ը պետք է ուղղակի հասկանա և համբերությամբ զինվի: Պետք է սպասի և հաշվի առնի երկու իրողություն. նախ` ինչպիսի՞ Հայաստանում ենք ապրել և ի՞նչ փոփոխություններ են պատրաստվում անել այդ Հայաստանում: Եթե յուրաքանչ յուրն ինքն իրեն տա այդ երկու հարցերը, կհասկանա, որ երկար ժամանակ է պետք: 

Մոնոպոլիաներ` նաև մշակույթում

Կբերեմ մշակույթի ոլորտի օրինակը: Մշա կույ թի ոլոր տում, ցա վ ո ք ս ր տ ի , ստեղծվել էին մոնոպոլիաներ: Այսինքն` եթե դու չէիր կրում ճանաչված ազգանուն, դու դատապարտված էիր երկրորդ, երրորդ, չորրորդ «սորտի» լինելուն: Նոր իրողությունից հետո այդ ամենը պետք է հօդս ցնդի, քանի որ պայքարը նաև նման երևույթները բացառելու դեմ էր: Ոչ բռնի թավշյա հեղափոխությունը նախևառաջ պետք է արտացոլվի ծրագրային փոփոխություններով, իսկ մշակույթի նախարարությունը շատ կարևոր օղակ է: Արդյունաբերությանը զուգահեռ` մի շարք երկրներում տնտեսության զարգացման ծանրակշիռ աղբյուր է նաև մշակույթը: Իսկ մեզ մոտ մշակույթը որպես տնտեսության զարգացման աղբյուր չէր դիտվում: Եթե այդ դերն ունենա` մենք մի կողմից մեր մշակույթը կտարածենք և կհանրայնացնենք դրսում, մյուս կողմից` տնտեսությունը կզարգացնենք: Նշվածին հասնելու համար, սակայն, կրկին երկար ժամանակ է պետք: Մշակույթի նախարարությունը նույնպես ժառանգել է ոչ բարվոք վիճակում գտնվող ոլորտ: Նախարարն ինքն է հայտարարել այդ մասին: Մասնավորապես, որ սպառված բյուջե են ունեցել: Այս ամենը ազդակ է: Նախկինում ղեկավարման սխալ մոդելի հետևանքով պետական գումարները վատնվել են անիմաստ: Օրինակ` Օպերային թատրոնում պետական փողերով մարտի 8 նշել: Հասկանում եմ` կնամեծար ազգ ենք, բայց ոչ մարտի 8` պետական գումարներով: Ի հայտ էր գալիս ռոք փառատոն, ի հայտ էր գալիս «Ծիծեռնակ» ազգային երաժշտական մրցանակաբաշխություն… Բայց ազգային բառի հետ մի քիչ զգույշ պետք է լինել: Այս ամենը շատ շտապ վերանայելու կարիք ունի:

Կամայականորեն նշանակված ղեկավարները դեռ պաշտոնավարում են

Այսօր մշակույթի նախարարությանը ենթակա ՊՈԱԿ–ներում զգալի կադրային փոփոխություններ չկան, բայց կա դրա անհրաժեշտությունը: Վերջին մեկուկես տարվա ընթացքում կային մշակութային կառույցներ, որոնց ղեկավարները կամայականորեն էին նշանակվում: Նշանակում էին տնօրեն, որն էլ նշված սկզբունքով իր հերթին նշանակում էր ինչ–որ այլ ղեկավարների, և այդ շղթան շարունակվում էր: Այսօր կամայականորեն նշանակված ղեկավարները դեռ պաշտոնավարում են: Բայց եթե ցանկանում ենք մշակույթով տնտեսություն զարգացնել, ապա կադրային փոփոխությունները պետք է առաջնային հարց լինեն:

Մշակույթի ոլորտում կլանային ղեկավարման համակարգ կա: Կա «թայֆաբազություն»: Կլանային ղեկավարման պատճառով երիտասարդ մասնագետների մի հոծ բազմություն ուղղակի անգործ է մնացել: Շատերը նույնիսկ ստիպված թողել են երկիրն ու հեռացել` հուսալով, որ օտար երկրում կարող են ռեալիզացնել իրենց մտքերը: Սա կլանային համակարգի ամենավատ ու ակնհայտ կողմն է: Այդ խնդիրը կա երգարվեստում, պարարվեստում, թատրոնում, կինոյում ու արվեստի այլ ճյուղերում: Մարդիկ, ովքեր կարող էին հայ մշակույթի կրողը հանդիսանալ, կլանային համակարգի պատճառով խաղից դուրս են մնում: Իսկ լուծումը հետևյալն է. բոլորին պետք է վերաբերվել օբյեկտիվության սկզբունքով: Նախկինում առկա ծանոթ– բարեկամ հասկացությունը պետք է իսպառ վերանա: 

Օրինակ` եթե ես կրում եմ Մարգարյան ազգանունը, չպետք է դատապարտված լինեմ երկրորդ, երրրորդ «սորտի» մտավորական լինել: Ներեցեք, իմ ազգանունը Մարգարյան է, և ես նույնպես ասելիք ունեմ մշակույթի ասպարեզում, մասնավորապես` թատրոնի ոլորտում:

Պետք է ծրագիր մշակել

Օրենսդրական բարեփոխումները անհրաժեշտ են: Թատրոնի մասին օրենքի անհրաժեշտության հարցը նախկինում միշտ բարձրացվել է: Ես շատերից եմ լսել այդ օրենքի ընդունման անհրաժեշտության մասին: Բայց…

Նախևառաջ պետք է ծրագիր մշակել և այդ ծրագիրը ոչ թե պետք է պարտադրել թատրոններին, այլ առաջարկել` քննարկման համար: Այսօր պետք է ստեղծվի մեխանիզմ, որը կստիպի հանրայնացնել ու տարածել հայ արդի թատերարվեստը:

Շարունակությունը՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

 

Կիսվել
Timeline
“From Classroom to Orbit”: With Ucom’s Support, “Space 1.0” Is Being Introduced in 15 Schools Across ArmeniaAfeyan Initiatives for Armenia Awards Grant to the Armenia Education Initiative to Expand the Teach For Armenia’s Seroond School Turnaround Program Ucom to Participate in COP17 Together with FPWC, Showcasing Their Environmental Partnership“The Golden Hour”: IDBank explains how to respond effectively to a scam attackNelli Kocharyan Presents Converse Bank’s Vision for Development of International Relations at the BACEE Conference BACEE International Conference Kicks Off with Converse Bank as Lead Sponsor Unibank has issued perpetual bonds with an annual coupon yield of 13.2% Ucom Measures the Environmental Impact of Its OperationsUnibank Offers USD-Denominated Bonds with an Annual Coupon Rate of 6% Ucom Becomes an Official Partner of the Armenia-UK Business Forum 2026Ucom Sales and Service Center at 20/52 Erebuni Reopens After Renovation Unibank Joins the Armenian Solar Energy AssociationThe Widely Discussed Dvin Crown Project. A New Visibility Platform for Brands Has Emerged in the Heart of YerevanAmeriabank named Most Innovative Digital Bank in Armenia, alongside 9 Global Finance Digital Banking AwardsUnibank and Picsart Academy Host Kids Day for ChildrenUnibank Issues AMD and USD Bonds with Annual Coupon Rates of 10.3% and 6%Artur Hovhannisyan and the Ambassador of Bulgaria to Armenia discussed a number of programs of mutual interest to Armenia and Bulgaria A new and fantastic story was born in the heart of Yerevan—the spirit of the old city at Hayasa Hotel Old YerevanConverse Bank is Lead Sponsor of the BACEE International Banking Conference Ralph Yirikian on the Cost of Digital Transformation at the 13th Regional HR Conference You Can Now Pay with Idram on Glovo: The Long-Awaited Partnership Is Now a RealityRate.Trading: Currency Exchange on a New Digital PlatformIdram's "City of Good Deeds": From Teamwork to Real Charitable Projects Ucom and FAST Bring Together Artificial Intelligence and Green Innovation From Car Selection to Purchase – All in One Place: Ameriabank to Present its Myar.am Platform and Special Offers at Armenian Auto Show IDBank and the “Dekavva Fund” Stand with People from Artsakh Ucom Supports AI-Powered Camera Installation for Nature Conservation Dmitry Ishkhanov Opens the New Steinway’s Concert Life in Pardubice Ucom Fellowship Participants Meet Ralph Yirikian at UcomUnibank Becomes Title Sponsor of Alashkert Football ClubSergey Smbatyan’s Music for Future Foundation and the Lang Lang International Music Foundation Invite Young Pianists to Apply for the Prestigious Lang Lang Young Scholars ProgramUnibank Call Center Now Available 24/7 on Weekdays Ralph Yirikian Discusses the Challenges of Modern Leadership with Leadership School ParticipantsUnibank Becomes Lead Sponsor of AGBU’s Global Run in Support of Camp NairiUnibank’s Renamed “Tumanyan” Branch Opens at a New LocationUcom Continues Large-Scale Network Modernization, Expanding 5G Coverage and Enhancing Connectivity EBRD’s AMD-denominated bonds listed on AMX; Converse Bank acted as underwriterBecome a Unibank shareholder and acquire perpetual bonds with a 13.25% yieldThe Unprecedented Educational Summer of the 'Armenian Virtuosos'All Armflix Content Is Once Again Available on UplayHayk Melikyan Opens the 5th Festival of Armenian Culture in KatowiceHarutyun Harutyunyan: “The Government Has No Intention of Applying for EU Membership and Adopted the Law to Prevent a Referendum”Ucom Supports Coca-Cola Fest 2026 “Orran” Students Start the New Academic Year with Support from “The Power of One Dram”It is with deep awareness of the seriousness of this supposition as well as concern that we pose the question of the above headline“Armenian Virtuosos” Scholarship Recipients Take the Stage at the 4th International Festival of Youth Orchestras of the WorldUnibank Launches a New Promotion "U-Teenager": Grand Prize — a Summer Course at One of the Top Universities AbroadSEROOND Begins: Armenia’s First Authored School Model Based on Whole-Child Development, Enabled by AI"Unisport" Advances to the Main Round of the UEFA Futsal Champions League Cybersecurity Course Graduates Take Part in Ucom’s “Junior Academy” Program
All Timeline »
Most Popular
1 Ucom Measures the Environmental Impact of Its Operations 2 “From Classroom to Orbit”: With Ucom’s Support, “Space 1.0” Is Being Introduced in 15 Schools Across... 3 Unibank has issued perpetual bonds with an annual coupon yield of 13.2% 4 BACEE International Conference Kicks Off with Converse Bank as Lead Sponsor 5 Nelli Kocharyan Presents Converse Bank’s Vision for Development of International Relations at the BA...
Poll