Պատմաբան. «Իրավիճակը թույլ չի տալիս, որ ԱՄՆ-ի կողմից Արցախի հարցում լուրջ քայլեր լինեն»

Արցախի Հանրապետության նախագահ Բակո Սահակյանի գլխավորած պատվիրակությունն աշխատանքային այցով արդեն ժամանել է Լիբանանի Հանրապետություն: Մինչ այս նախագահ Սահակյանն այցելել էր ԱՄՆ և մի շարք հանդիպումներ ունեցել:

Պատմաբան Գևորգ Յազճյանը չի կարծում, որ Արցախի նախագահի այցն ԱՄՆ քաղաքական արդյունք կունենա, բայց չի բացառում, որ կարող է տնտեսական առումով հստակ ձեռքբերումներ լինեն:

«Այցն ավելի շատ ուղղված է հայկական համայնքի հետ կապերն ուժեղացնելուն: Իհարկե, փորձում ենք նաև տեղեկատվական և քաղաքական որոշակի արդյունքներ ևս ձեռք բերել: Թեպետ որոշ կոնգրեսականներ Արցախի ճանաչմանն ու Արցախին ուղղված օժանդակցությունը մեծացնելու նախաձեռնություններով են հանդես գալիս, ամեն դեպքում, միջազգային ու հատկապես տարածաշրջանային ներկա իրավիճակը թույլ չի տալիս, որ գոնե ԱՄՆ-ի կողմից Արցախի հարցում հայանպաստ ինչ-որ լուրջ քայլեր լինեն: Բայց որ նման հանդիպումներով ամրապնդվում են հայ համայնքի հետ հարաբերությունները, հստակ է»,-Past.am-ի հետ զրույցում ասաց պատմաբանը՝ ընդգծելով, որ կգրանցվեն ռեալ տնտեսական արդյունքներ:

«ARI (Artsakh Roots Investment) ծրագիր կա, ըստ որի՝ որոշ գործարար շրջանակներ իրականացնում են մի ներդրումային նախագիծ, որն Արցախի տնտեսության զարգացմանն է ուղղված: Լիբանանյան այցի շրջանակներում նրանց հետ հանդիպում է նախատեսված, և այդ ծրագիրը տարեցտարի ավելի է մեծանում: Որքանով տեղյակ եմ՝ բացի Լիբանանից նման ծրագրերին միանալու նպատակ կա նաև այլ երկրների հետ: Վերջիվերջո, տնտեսության զարգացումը նաև քաղաքական հարց է լուծում»,-նշեց նա:
Գևորգ Յազճյանի խոսքով՝ Ադրբեջանը չկարողացավ որևէ լուրջ արդյունքի հասնել Արցախի նախագահի այցն այլ քողով ներկայացնելու հարցում. «Այցը գոնե ԱՄՆ-ի դեպքում չէր կարող առանց պետական թույլտվության լինել: Իհարկե, Բ. Սահակյանին որպես պետության ղեկավարի չեն ընդունել, բայց նրան վիզա տրամադրելն արդեն իսկ ադրբեջանական քաղաքականության որոշակի պարտություն է նշանակում: Դրա համար էլ իրենց կատաղությունն ու ընդվզումն այդ համատեքստում բավականին հասկանալի է: Նույն ընդվզումը չկա Լիբանանի դեպքում, քանի որ հասկանալի է՝ ԱՄՆ-ի ու Լիբանանի կշիռներն անհամեմատելի են: Ամեն դեպքում Ադրբեջանի վրդովմունքը որևէ արդյունք չի տվել»:

Ալիևը շարունակում է նաև հայտարարել «պատմական հողերը վերադարձնելու» մասին: Հարցին, թե ժամանա՞կը չէ, որ նաև միջազգային հանրության կողմից զսպող մեխանիզմներ կիրառվեն, պատմաբանը նախ պատասխանեց, որ նման հայտարարությունները մի ամբողջ շղթայի մաս են կազմում:

Նա երկու բացատրություն ունի. «Մենք Հայաստանի Հանրապետության հիմնադրման 100-ամյակն ենք նշելու, իսկ իրենք Ադրբեջան պետության՝ աշխարհի քարտեզի վրա հայտնվելու 100-ամյակը: Ադրբեջանը քարտեզի վրա առաջին անգամ հայտնվեց 100 տարի առաջ, և ադրբեջանական հոխորտանքները հենց այդ համատեքստի մեջ պետք է դիտարկել: Երկրորդ հանգամանքն այն է, որ նման հայտարարությունները հակազդեցությունն են այն հայտարարությունների, համաձայն որոնց հայկական կողմը պետք է կանխարգելիչ հարվածներ հասցնի Ադրբեջանին: Ոչ թե պետք է սպասենք, որ Ադրբեջանը հարձակվի, ինչպես եղավ 2016թ. ապրիլին, այլ՝ հակառակը: ՌԴ-ն, Իսրայելը, Ամերիկան և շատ այլ երկրների ազգային անվտանգության հայեցակարգը փաստում է. որտեղից վտանգ է սպառնում, իրենց իրավունք են վերապահում միջամտել՝ ապահովելու իրենց շահերն ու քաղաքացիների անվտանգությունը: Մերձավոր Արևելքում առկա իրավիճակին զուգահեռ մեր տարածաշրջանում հնարավոր որևէ բռնկում էական ուշադրության չի արժանանա միջազգային հանրության կողմից: Կարժանանա միայն այն դեպքում, երբ կվտանգվեն արևմտյան երկրների տնտեսական շահերը, ինչը կարող է լինել, օրինակ՝ այն ժամանակ, երբ հայկական կողմը հարվածի Բաքվի գազի ու նավթի խողովակներին»:

Պատմաբանը շեշտեց, որ մեծ հաշվով չպետք է հույս դնել միջազգային հանրության հակազդեցության վրա. «Մեր միակ երաշխիքը մեր զինվորն է ու ազգային համերաշխությունն աշխարհով մեկ»:

Աննա Բադալյան