Դավոսի ֆորումը և ներդրումներ բերելու մեր ակնկալիքը

«Փաստ» օրաթերթի հյուրն է Մարդկային զարգացման միջազգային կենտրոնի տնտեսագետ Աշոտ Խուրշուդյանը

 

– Պարոն Խուրշուդյան, Հայաստանի վարչապետ Կարեն Կարապետյանը, կարելի է ասել, առաջին անգամ մասնակցում է արևմտյան նման խոշոր տնտեսական միջոցառման, ինչպիսին է Դավոսի ֆորումը: Դուք դրա մեջ խորհուրդ տեսնո՞ւմ եք, գուցե դա ինչ–որ բանի սկի՞զբ է:

– Ես չգիտեմ դա քաղաքական ուղերձ պարունակո՞ւմ է, թե ոչ: Քանզի վստահ եմ, որ ձեր հարցադրման մեջ քաղաքական ենթատեքստ կա: Բայց ես տնտեսագետ եմ և հարցերին տնտեսագետի հայացքով եմ նայում:

Ընդհանրապես, Դովոսը գործարար աշխարհի և քաղաքական աշխարհի այն կարևոր կետն է, որտեղ մարդիկ հանդիպում են իրար և շատ կարևոր հարցեր են լուծում:

 

– Եվ մեր երկիրն ի՞նչ կարող է սպասել այդ համաժողովից:

– Այնտեղ այցելել են շատ կարևոր մարդիկ, ներկայացված են շատ խոշոր ներդրումային հիմնադրամներ: Եվ եթե հաջողվի անհատական հանդիպումներ ունենալ այս մարդկանց հետ, ապա հնարավոր է աճի վերջիններիս հետաքրքրությունը մեր երկրի նկատմամբ, և նրանց կողմից այստեղ ներդրումներ անելու հավանականությունն էլ մեծանա: Հիմնականը սա է:

Ի դեպ, բավականին մրցակցային միջավայր է: Որովհետև շատ լուրջ մարդիկ են մասնակցում: Ընդ որում, տեղի չեն ունենում մասնագիտական ինչ–ինչ քննարկումներ: Մեծ գումարներ և քաղաքական հզոր իշխանություններ ունեցողների ոչ ֆորմալ կարևորագույն շփումներն են, որ կայանում են Դավոսում:

Իսկ թե ի՞նչ տեղի կունենա, ապա դա միգուցե արդեն կախված է երկիրը ներկայացնող մարդկանց անհատական որակներից: Նաև նրանից, թե մեր երկիրն ինչպե՞ս է ընկալվում աշխարհի կողմից: Այս երկու բաղադրիչների համադրությունից է կախված, թե ինչպիսի արդյունք կարելի է ակնկալել: Իսկ մենք գիտենք, որ արևմուտքն առավելապես մեր երկիրն ընկալում է պետություն՝ Ռուսաստանի կողքին: Դավոսում արդեն շանս է տրված, որպեսզի Հայաստանը ներկայանա որպես անկախ երկիր և կարողանա ինքնուրույն ներդրումներ ներգրավել:

Կստացվի՞ դա մեր երկրի կողմից, կամ կկոտրվի՞ արևմուտքի տվյալ պատկերացումը, չգիտեմ:

 

– Կարեն Կարապետյանը հայտարարեց, որ մեր երկիրը ներդրումային լավագույն միջավայր ունեցող երկրներից է: Նրա այս հայտարարությունը պոտենցիալ ներդրողների վրա ազդեցություն կթողնի՞:

– Հայաստանն այդպիսին է տնտեսական ցուցանիշներով: Բայց քաղաքական ցուցանիշներով դեռևս չի համարվում լավագույն ներդրումային միջավայր ունեցող երկիր: Իսկ այս պահին կարևորվում է քաղաքական բաղադրիչը:

Լավագույն տնտեսական ցուցանիշն էլ, այսպես ասած, մեր եվրաբոնդերի տոկոսներն են: Եվ՝ վերջինիս համեմատությունը այլ երկրների հետ: Օրինակ, եթե Հայաստանի տնտեսական միջավայրն ավելի բարվոք է գնահատվում, քան Վրաստանինը, ապա, միևնույն է, Վրաստանի տոկոսադրույքներն ավելի ցածր են: Իսկ դա էլ նշանակում է, որ Վրաստանի քաղաքական բաղադրիչն ավելի բարվոք է գնահատվում:

Եվ այս ամենն ավելի շատ քաղաքական հարցեր են: Մենք դեռևս այն երկրներից չենք, որ միայն տնտեսական ցուցանիշները նկատի ունենալով՝ մարդիկ որոշումներ կայացնեն:

 

– Իսկ Հայաստան–Եվրամիություն համաձայնագիրը դրական ազդեցություն չի՞ ունենա, դրսի աշխարհում եղած ինչ–որ կարծրատիպ չի՞ կարող կոտրել:

– Այստեղ միայն կարծրատիպի հարց չէ: Փաստորեն մի կողմից Եվրամիությունն օգնում է մեզ, մյուս կողմից մենք պարտավորվում ենք բազմաթիվ բարեփոխումներ անել մեր երկրում: Եվ հարցը հիմնակնում կախված է մեզանից, թե մենք ի՞նչ որակով ենք այդ բարեփոխումներն իրականացնում:

Այսինքն՝ համաձայնագիրը հնարավորություն է՝ տրված մեզ, որից պետք է առավելագույնս օգտվենք: Իսկ եթե չօգտվենք, ապա ոչինչ էլ չի փոխվի: Միայն համաձայնագիր ստորագրելն ինքնին դեռ բան չի նշանակում:

 

Գոհար Սարդարյան