Yerevan, 22.March.2026,
00
:
00
BREAKING


Անիմաստ արգելքներ հանուն «քյաչալ» անվադողերի եւ ընդդեմ ռազմաճակատի կարիքների

SOCIETY

Եկել է անվադողերը ձմեռայինով փոխելու ժամանակը, եւ մեր տասնյակ ու նույնիսկ հարյուր հազարավոր վարորդներ կանգնած են մեծ ծախսեր անելու փաստի առաջ:

Այն, որ ձմռանը պետք է օգտագործել համապատասխան անվադողեր, թերեւս չի քննարկվում: Դա մարդկանց անվտանգության հարց է եւ դրանից ավելի կարեւոր բան չկա: Բայց որքանով է տրամաբանական այդ անվտանգության գինը արհեստականորեն բարձրացնելը:

Իրավիճակը հետեւյալն է: Օգտագործված անվադողերի ներկրումը Հայաստան արգելվում է ընդհանրապես: Դա կարգավորվում է 2015 թվականի փետրվարի 5-ին կառավարության ընդունած որոշմամբ, որը ունի հետեւյալ երկարաշունչ  վերնագիրը. ««ՀՀ մաքսային տարածքով փոխադրման համար արգելված եւ սահմանափակումների ենթակա որոշ ապրանքների ցանկերը, ապրանքների արտահանման եւ ներմուծման լիցենզիայի եւ հայտի ձեւերը հաստատելու, որոշ ապրանքների արտահանման եւ ներմուծման լիցենզիաների տրամադրման առանձնահատկությունները սահմանելու եւ ՀՀ Կառավարության 2007 թվականի մարտի 15-ի N327-Ն որոշման մեջ փոփոխություններ կատարելու մասին»:

Մինչեւ 2015 թվականը օգտագործված անվադողերի ներկրումը արգելվում էր այլ որոշմամբ, որի հիմքը ՄԱԿ-ի «Վտանգավոր թափոնների երկրից երկիր տեղափոխման նկատմամբ հսկողություն սահմանելու մասին» բազելյան կոնվենցիայով Հայաստանի ստանձնած պարտավորությունների կատարումն ապահովելն էր:

Մի խոսքով, օգտագործված անվադողերի ներկրումը Հայաստան իսպառ արգելված է տարիներ շարունակ, ու տարիներ շարունակ դրանք ներկրվում են: Կան նույնիսկ պաշտոնական տվյալներ. ՀՀ մաքսային ծառայության հրապարակած տեղեկանքներով այդպիսի անվադողեր, այնուամենայնիվ, ներկրվում են: Օրինակ 2016 թվականին ներկրվել է 4400 հատ, 2015-ին՝ 3600 հատ...:

Առաջին հայացքից օգտագործված անվադողերի ներկրման արգելքը պետք է նպաստի, որ մեր վարորդները նոր անվադողեր օգտագործեն: Սակայն արդյունքը ճիշտ հակառակն է: Քանի որ նոր անվադողերը շատ թանկ են, վարորդների մեծագույն մասը ձգտում է ձեռք բերել նորմալ վիճակում գտնվող օգտագործած անվադողեր: Այդ անվադողերը համեմատաբար ավելի էժան են: Բայց կարող են լինել ավելի էժան, եթե դրանց ներկրումը Հայաստան թույլատրվի: Օրինակ 10-20 տոկոս մաշվածություն ունեցող ձմեռային անվադողի գինը Հայաստանում 35-40 դոլար է, Վրաստանում 15-20 դոլար: Բրենդային ֆիրմայի արտադրած եւ 10-20 տոկոս մաշվածություն ունեցող անվադողը կարող է ծառայել մոտ 5 սեզոն: Ներկրումը թույլատրելու դեպքում վարորդների մեծ մասի համար համեմատաբար նորմալ վիճակում գտնվող անվադողերը կդառնան ավելի մատչելի, ինչը ուղղակիորեն նշանակում է, որ «քյաչալ» ու «թել տված» անվադողերի փոխարեն շատ շատերը կունենան նորմալ, անվտանգության չափանիշներին համապատասխանող ձմեռային անվադողեր:

Իհարկե, մեր հայրենակիցներից շատ շատերը իրենց  «քյաչալ» անվադողերով գնում են Վրաստան, այնտեղ գնում էժան ու օգտագործված, բայց լավ վիճակում գտնվող անվադողեր ու վերադառնում են, բայց դա արհեստական ու անիմաստ արգելքների հաղթահարում է անիմաստ ծախսերով:

Հիմա այն մասին, թե ինչու է արգելված օգտագործված անվադողերի ներկրումը: Առաջին պատճառը այն է, որ նոր անվադողերի ներկրման բիզնեսը կապվում է իշխանության բարձրաստիճան պաշտոնյաների հետ: Ըստ ՀՀ մաքսային ծառայության հրապարակած տվյալների, տարեկան Հայաստան է ներկրվում մինչեւ 800 հազար հատ նոր անվադող, որի ընդհանուր մաքսային արժեքը անցնում է 27 միլիոն դոլարը: Այսինքն դա լուրջ բիզնես է՝ լուրջ շահույթներով: Օգտագործված անվադողերի ներկրումը նվազեցնում է այդ շահույթները:

Երկրորդ պատճառն այն է, որ ԵՏՄ ներքին փաստաթղթերով է արգելված օգտագործված անվադողերի ներկրումը ԵՏՄ երկրներ եւ նույնիսկ ԵՏՄ տարածքով դրանց տեղափոխումը:

Թվում է՝ վիճակը անելանելի է: Սակայն ցանկության դեպքում Հայաստանը կարող է գտնել ճանապարհներ ԵՏՄ-ի պարտադրած այդ արգելքը շրջանցելու համար: Օրինակ, թույլատրել անձնական նպատակներով օգտագործման համար տարեկան մեկ հոգու հաշվով երկու կամ չորս հատ օգտագործած, սակայն մինչեւ 20 տոկոս մաշվածություն ունեցող անվադողերի ներկրումը: Բայց դա՝ ցանկության դեպքում: Իսկ նման ցանկություն դժվար թե լինի, քանի որ նոր անվադողերի ներկրումը, ինչպես արդեն նշեցինք, լուրջ շահույթներ ապահովող եւ բարձրաստիճան պաշտոնյաների կողմից վերահսկվող բիզնես է: Իսկ այդ դեպքում մեր բնակչության անվտանգությունը, բնականաբար, գալիս է երկրորդ պլան:

Ի դեպ, կարող են հնչել տեսակետներ, թե այդ դեպքում Հայաստանը կվերածվի անվադողերի աղբանոցի, էկոլոգիական հարցեր կառաջանան եւ այլն: Այսպիսի տեսակետներ հնչում էին տարիներ առաջ, երբ արգելվեց օգտագործված անվադողերի ներկրումը:

Բայց եթե մի քիչ փորփրենք մեր հիշողությունը, այնտեղ կգտնենք անցած տարվա ապրիլյան պատերազմից հետո տեղի ունեցած մի գործընթաց: Մարդիկ այստեղից-այնտեղից հավաքում էին մաշված ու անպիտան անվադողեր եւ ուղարկում սահման: Մաշված անվադողերը շատ հարմար են խրամատների «կառուցապատման» համար: Այնպես որ, անվադողների աղբանոցի վերածվելու հեռանկարը մեզ դեռ շատ երկար ժամանակ չի սպառնա: Իսկ ահա նորանոր խրամատներ անվադողերով ամրացնելու հեռանկարը պարզապես անխուսափելի է:

The Power of One Dram Joins the Final Phase of the Symphonic Forest ProjectIdram&IDBank’s Special Offer at Dalma Garden MallUcom’s Management Team Marks International Client’s Day with Subscribers IDBank and Idram Continue Cooperation with the “ZARK” Educational FoundationIDBank issued the 2nd and 3rd tranches of bonds of 2026Ucom Issues Warning on New Wave of Phone Scams IDBank Launches Special Campaign for SWIFT TransfersConverse Bank shares its capital market expertise at the IV Conference Capital Markets ArmeniaUcom’s Level Up+ Packages with the Fastest Mobile Internet in Armenia The Badalyan Brothers Group of Companies Paid about 33.2 Billion AMD in Taxes and Duties to the State in 2025IDBank Announces the Launch of the IDDistributor Financial ToolSafe Workplace as a Guarantee of DevelopmentSpring Promotion at Megamall from Idram&IDBank“We want to buy your item, please provide your card details.” IDBank warns about fraud on classified platforms Ucom Fellowship 2025 Concludes as Top Eco-Startups Secure FundingIDBank Goes International: Mher Abrahamyan's Interview with the Los Angeles TimesAraratBank Earns RIA Money Transfer’s Partner of the Year in Armenia for the Seventh Consecutive YearUcom Supports the “DemArDem 2026” Regional Youth Forum ZCMC еstablishes Sustainability, ESG and Risk Committee Parallels Between the “Real Armenia Ideology” and Soviet and Turkish Approaches to the Diaspora New Offer - Up to AMD 5 Million - Consolidate your Loans and Switch to AraratBankNew Promotion at Yerevan Mall Ahead of March 8: Idram&IDBankUBPay and MoneyTO Launch Money Transfers from Armenia to the UK In Celebration of the Spring Holidays Ucom Offers Unity Packages on Special Terms Ameriabank Becomes the First Armenian Company in the List of the 100 Largest Companies on the London Stock Exchange as a Member of Lion Finance GroupIDBank Expands Travel Benefits of Premium CardsFree Calls and SMS Messages from Ucom for Subscribers in the Middle EastLove Is… Card by Unibank – An Iconic Design and a Romantic Trip for Two to Paris Customer Appreciation Day at IDBank’s Echmiadzin BranchUcom Fellowship Incubation Program Participants Visit Ucom Individuals and businesses, near and far, all welcomeTrust and reach across the globeChoosing the Best Gifts for March 8 and Paying with the Idram&IDBank AppUcom Spring Offer: HONOR X7d 5G Smartphone and Valuable GiftsAraratBank: Update+ - New Loan Offer with 2% Cashback “My phone rang…”: IDBank warns about a rise in fraud using the “call from the bank” scheme.Ucom Is Recognized as Armenia’s No. 1 Operator for the Fastest Mobile Internet and the Best Fixed Network Unibank’s perpetual bonds have been listed on the Armenia Securities Exchange Armenian Company E-auto to Officially Represent HONGQI Vehicles in Georgia2% Cashback on Payments Made with AraratBank Arca CardsOrder an IDBank Arca Classic card and enjoy up to 2% cashbackIDBank has summed up the raffle held within the framework of IDsalary payroll package: 55 lucky winners have received their prizes Ucom and Hero House Yerevan Continue Cooperation KardaLove 5th Anniversary Festival Held under the Title Sponsorship of AraratBankAmeriabank Opens a New Branch in Artashat: Special Offers for New CustomersDangerous Generosity: IDBank Warns of a Rise in Fake Online SurveysJustice Turned Into a Show: The Real Purpose Behind the Case Against Vahe HakobyaIdram, Mediamax and Hayordi Foundation Launch Initiative Ahead of Book Giving DayAraratBank Receives Mastercard “Excellence in Strategic Marketing” AwardIDBank has opened a representative office in Glendale, California