Yerevan, 26.March.2026,
00
:
00
BREAKING


Հեղաշրջումից հետո ժողովրդավարական Թուրքիան դատապարտվեց պարտության

INTERNATIONAL NEWS
Մեկ տարի առաջ՝ հուլիսի 15–ի լույս 16–ի գիշերը Թուրքիայում կանխվեց պետական հեղաշրջման փորձը: Մի խումբ զինվորականներ փորձել էին ուժով գրավել իշխանությունը: Նախագահի կոչով փողոց դուրս եկած քաղաքացիների ու հեղաշրջման կողմնակիցների միջև դիմակայության ընթացքում մահացել էր ավելի քան 250 մարդ: Այն ժամանակ հեղաշրջման կանխումը համարեցին ժողովրդավարության հաղթանակ: Բայց շուտով այդ ամենը վերածվեց Էրդողանի անձնական իշխանության ամրապնդման: Ու հիմա ավելի ու ավելի շատ թուրքեր անցած դեպքերը հիշում են ոչ թե որպես մեկ, այլ երկու մրցակից հեղաշրջումներ, որոնց պայքարի արդյունքում ժողովրդավարական Թուրքիան դատապարտվեց պարտության:
 
Թեպետ անցած տարվա հեղաշրջման փորձն ավանդաբար անվանում են ռազմական, սակայն դրանում պակաս դեր չի ունեցել թուրքական իսլամիստական տարբեր շարժումների միջև եղած հակամարտությունը: Իշխող կուսակցության կարծիքով, ռազմական ոստիկանության և ռազմաօդային ուժերի՝ այն ժամանակ ապստամբած անդամները գործել են թուրք աստվածաբան Ֆեթուլահ Գյուլենի հանձնարարականով:
 
Ընդդիմադիր պատգամավորների վարկածը մի փոքր այլ է: Նրանք համաձայն են, որ պետական հեղաշրջման փորձի հետևում կանգնած է Գյուլենի շարժումը, սակայն հավելում են, որ Թուրքիայի իշխանություններն իմացել են դրա մասին և գիտակցաբար չեն կանխել այն, որպեսզի հասնեն որոշակի նպատակների՝ ի շահ իշխող ռեժիմի:
 
Տեղի ունեցածի իր վարկածն ունի Գյուլենի շարժումը: Շարժման կողմնակիցները համարում են, որ հեղաշրջման ոչ մի փորձ էլ չի եղել: Դա եղել է իշխանությունների բեմադրածը՝ իր շուրջ թուրք հասարակությանը համախմբելու և ընդդիմությանը վերացնելու նպատակով:
 
Ինչ էլ լինի, «Կարնեգի» կենտրոնի փորձագետները համարում են, որ հուլիսյան հեղաշրջման փորձն իրականում պարադոքսալ երևույթ էր: Թվում է՝ հեղաշրջումը կանխվեց ու ժողովրդական իշխանությունը հաղթանակ տարավ ռազմական խունտայի նկատմամբ, բայց մեկ տարի անց կարելի է արձանագրել, որ երկրում տեղի ունեցածը ոչնչով չի տարբերվում լիարժեք ռազմական հեղաշրջումից ու միգուցե ունի ավելի վատ հետևանքներ:
 
Պուտչից անմիջապես հետո երկրում սահմանվեց արտակարգ դրություն, որը գործում է մինչ օրս: Ապստամբների դեմ պայքարը Թուրքիայի իշխանություններին հնարավորություն ընձեռեց լայնածավալ զտումներ իրականացնել հասարակական կյանքի ամենատարբեր ոլորտներում: Ընդ որում, զտումներն ու ձերբակալությունները վերաբերել են ոչ միայն գյուլենականներին, այլև երկրի ընդդիմադիր ուժերին:
 
Չհաջողված հեղաշրջումն այնպիսի ուժգնությամբ փոխեց երկիրը, որ այն կարելի է համարել մեկնակետ նոր Թուրքիայի պատմության համար: Եթե հին, քեմալական Թուրքիայի համար գլխավոր ամսաթիվը հոկտեմբերի 29–ն էր՝ Թուրքիայի Հանրապետության հռչակման օրը, ապա նոր՝ էրդողանական Թուրքիայի համար նման օր կարելի է համարել հուլիսի 15–ը:
 
Ուշագրավ է, որ այդ իրադարձություններից մեկ տարի անց կառավարության որոշմամբ՝ ուսումնական նոր ՝ 2017–2018 տարում դպրոցներում կդասավանդվի 2016 թ. հուլիսի 15–ի ռազմական հեղաշրջման փորձը: Թուրքական մամուլում տեղեկություններ են հրապարակվել, որ նոր ուսումնական տարում կկրճատվեն Աթաթուրքի սկզբունքների ու նրա գործունեության մասին պատմող դասաժամերը: Դրա փոխարեն կավելանան կրոնի դասաժամերը: Քեմալական Թուրքիան աստիճանաբար վերածվում է պատմության:
 
Հեղաշրջման փորձից մեկ տարի անց բոլորը չէ, որ կիսում են հաղթանակի ուրախությունը: Նրանցից շատերը, ովքեր սկզբում դեմ էին այդ փորձին, հիասթափվում են գործող իշխանություններից, գիտակցելով, որ «ժողովրդավարության հաղթանակը» վերածվել է ավտորիտարիզմի, ընդդիմության դեմ հալածանքների ու Արևմուտքի հետ հարաբերությունների վատացման:
 
 
Արփի Սահակյան
USD 60 Million: Ameriabank Joins Financing of Firebird’s AI Data Center Construction in ArmeniaStatement by Archbishop Bagrat Galstanyan Financial Literacy Course at YSU: Idram and IDBankAmeriabank named the Best Bank in Armenia for 2026 by Global Finance magazine IDBank warns about scams disguised as remote workAraratBank Donates Proceeds from "Armenian Legends and Poems" to the City of Smile Foundation The Power of One Dram Joins the Final Phase of the Symphonic Forest ProjectIdram&IDBank’s Special Offer at Dalma Garden MallUcom’s Management Team Marks International Client’s Day with Subscribers IDBank and Idram Continue Cooperation with the “ZARK” Educational FoundationIDBank issued the 2nd and 3rd tranches of bonds of 2026Ucom Issues Warning on New Wave of Phone Scams IDBank Launches Special Campaign for SWIFT TransfersConverse Bank shares its capital market expertise at the IV Conference Capital Markets ArmeniaUcom’s Level Up+ Packages with the Fastest Mobile Internet in Armenia The Badalyan Brothers Group of Companies Paid about 33.2 Billion AMD in Taxes and Duties to the State in 2025IDBank Announces the Launch of the IDDistributor Financial ToolSafe Workplace as a Guarantee of DevelopmentSpring Promotion at Megamall from Idram&IDBank“We want to buy your item, please provide your card details.” IDBank warns about fraud on classified platforms Ucom Fellowship 2025 Concludes as Top Eco-Startups Secure FundingIDBank Goes International: Mher Abrahamyan's Interview with the Los Angeles TimesAraratBank Earns RIA Money Transfer’s Partner of the Year in Armenia for the Seventh Consecutive YearUcom Supports the “DemArDem 2026” Regional Youth Forum ZCMC еstablishes Sustainability, ESG and Risk Committee Parallels Between the “Real Armenia Ideology” and Soviet and Turkish Approaches to the Diaspora New Offer - Up to AMD 5 Million - Consolidate your Loans and Switch to AraratBankNew Promotion at Yerevan Mall Ahead of March 8: Idram&IDBankUBPay and MoneyTO Launch Money Transfers from Armenia to the UK In Celebration of the Spring Holidays Ucom Offers Unity Packages on Special Terms Ameriabank Becomes the First Armenian Company in the List of the 100 Largest Companies on the London Stock Exchange as a Member of Lion Finance GroupIDBank Expands Travel Benefits of Premium CardsFree Calls and SMS Messages from Ucom for Subscribers in the Middle EastLove Is… Card by Unibank – An Iconic Design and a Romantic Trip for Two to Paris Customer Appreciation Day at IDBank’s Echmiadzin BranchUcom Fellowship Incubation Program Participants Visit Ucom Individuals and businesses, near and far, all welcomeTrust and reach across the globeChoosing the Best Gifts for March 8 and Paying with the Idram&IDBank AppUcom Spring Offer: HONOR X7d 5G Smartphone and Valuable GiftsAraratBank: Update+ - New Loan Offer with 2% Cashback “My phone rang…”: IDBank warns about a rise in fraud using the “call from the bank” scheme.Ucom Is Recognized as Armenia’s No. 1 Operator for the Fastest Mobile Internet and the Best Fixed Network Unibank’s perpetual bonds have been listed on the Armenia Securities Exchange Armenian Company E-auto to Officially Represent HONGQI Vehicles in Georgia2% Cashback on Payments Made with AraratBank Arca CardsOrder an IDBank Arca Classic card and enjoy up to 2% cashbackIDBank has summed up the raffle held within the framework of IDsalary payroll package: 55 lucky winners have received their prizes Ucom and Hero House Yerevan Continue Cooperation KardaLove 5th Anniversary Festival Held under the Title Sponsorship of AraratBank