Գիշերօթիկ դպրոցները կվերակազմակերպվեն այլընտրանքային խնամք իրականացնող տների

SOCIETY 16 June, 2017 16:06

Երեխաների իրավունքների լիակատար պաշտպանության, երեխայի՝ ընտանիքում ապրելու իրավունքի իրացման նպատակով Հայաստանում կներդրվի այլընտրանքային խնամքի ծառայություն, որի նպատակով շուրջօրյա՝ գիշերօթիկ, խնամքի հաստատությունները կվերակազմակերպվեն ավելի փոքր տների:

Ի՞նչ է իրենից ներկայացնում այլընտրանքային խնամքի ծառայությունը, ինչպիսի՞ բարեփոխումներ են լինելու և ե՞րբ ծրագիրը իրականություն կդառնա հարցերին պատասխանել է Աշխատանքի և սոցիալական հարցերի նախարարության Երեխաների հիմնահարցերի բաժնի պետ Լենա Նազարյանը:

Ներկայում նախարարության համակարգում գոյություն ունի շուրջօրյա խնամք իրականացնող 12 հաստատություն՝ 6 մանկատուն, որից 3–ը մասնագիտացված մանկատուն՝ առողջական խնդիրներ ունեցող երեխաների համար(այստեղ վերակազմակերպման խնդիր չկա) և 3–ը ընդհանուր տիպի: Մնացած 6–ը գիշերօթիկ խնամքի հաստատություններ են, որտեղ խնամք են ստանում անապահովության գնահատման համակարգում հաշվառված սոցիալապես անապահով ընտանիքների երեխաները: Վերակազմակերպման ենթական չեն նաև Գավառի և Երևանի մանկատները, քանի որ ըստ Լենա Նազարյանի՝ երկիրը դեռևս դրա կարիքն ունի:

«Վերակազմակերպման է ենթակա Վանաձորի մանկատունը, որի փոխարեն կգործեն փոքրիկ տներ, որպեսզի մանկատան այդ մեծ հաստատությունների գաղափարը դուրս գա, և երեխաները հիմնականում ընտանեկան տիպի խնամք ստանան: Դրանք կլինեն այն երեխաները, որոնց հնարավոր չէ հետ ուղարկել կենսաբանական կամ ընդլայնված՝ հարազատների ընտանիք, կամ անհնար է հանձնել որդեգրման՝ խնամատար ընտանիք: Եթե այս այլընտրանքները չգործեն, միայն այդ դեպքում է նախատեսվում երեխաներին այդ տներ տեղափոխել:

Այսօր խնամվողների մոտավորապես 17%–ը միայն կարող է կենսաբանական ընտանիք գնալ, մյուսները այլընտրանքային խնամքի կգնան: Իսկ նրանց, որոնց հնարավոր չի լինի տեղավորել այլ ընտանիքներ, կմնան այդ փոքր տներում»,– ասաց Լենա Նազարյանը:

Նախարարության գնահատման արդյունքում ենթադրվում է, որ Վանաձորում երկու փոքր տուն կլինի, որտեղ կխնամվեն առնվազն 2 տասնյակ երեխա: Տները կլինեն ուրիշ վայրում, իսկ մանկատան շենքը կամ կլուծարվի կամ սոցիալական բնակարանային ֆոնդի մեջ կմտնի: Խնամքի նոր տները կամ կկառուցվեն կամ կգնվեն: Հնարավոր է դրանք լինեն 3–4 սենյականոց բնակարաններ:

«Ամբողջ հանրապետությունում ունենք երեխաների խնամքի և պաշտպանության 6 գիշերօթիկ հաստատություն: Դրանք բոլորը վերակազմակերպվելու են այլընտրանքային ծառայություններ տրամադրող հաստատությունների՝ միայն ցերեկային բաղադրիչով: Գիշերը երեխան մնալու է կամ կենսաբանական ընտանիքում, կամ խնամատարի, կամ խնամակալի տանը, բայց ոչ՝ հաստատությունում»,– նշեց մեր զրուցակիցը:

Նազարյանի խոսքով՝ կառավարության որոշումներն արդեն պատրաստ են, և երբ այս մասին որոշումը դրվի շրջանառության մեջ, նախատեսվում է շատ կարճ ժամկետներում ներկայացնել այն կառավարությանը և հաստատվելուց հետո 12–ամսյա ժամկետում վերակազմակերպման գործընթացը հասցնել ավարտին:

Հարցին, թե այս ծրագրի իրականացման հետ կապված ի՞նչ խոչընդոտներ կան՝ Լենա Նազարյանը պատասխանում է, որ խոչընդոտը գործընթացն է, և իրենք կոչված են այն հաղթահարելու:

Դիտարկմանը, թե վերակազմակերպման ընթացքում ինչպե՞ս է կատարվելու մասնագետների վերաբաշխումը և արդյո՞ք հնարավոր է, որ որոշ մասնագետներ անաշխատանք մնան, նախարարության աշխատակիցը պատասխանեց, որ մասնագետներն իրենց աշխատանքը չեն կորցնի:

«Այստեղ կլինի համագործակցություն զբաղվածության գործակալությունների հետ, որպեսզի աշխատանք ունեցող անձինք անգործ չմնան: Հույս ունենք, որ հնարավոր կլինի տեղավորել: Համենայն դեպս վերակազմակերպման փորձ մենք ունենք: Դեռևս 2008 թ. Կրթության և գիտության նախարարության կողմից համակարգ եկան գիշերօթիկ խնամքի հաստատությունները, որոնք մինչ այդ կոչվում էին առանձնահատուկ պայմանների կարիք ունեցող, որբ և սոցիալապես անապահով ընտանիքների երեխաների հատուկ դպրոցներ: Սրանք դարձան գիշերօթիկ խնամքի հաստատություններ և այն ժամանակ ոչ մի աշխատող չկորցրեց իր աշխատանքը, բոլորին կարողացանք պահել»,– ասաց նա:

ՔՐԻՍՏԻՆԱ ՏԵՐ–ՄԱԹԵՎՈՍՅԱՆ