Գարեգին Մելքոնյան. «ԵՄ–Հայաստան նոր համաձայնագիրը դեկլարատիվ չեմ համարում»

SOCIETY 23 May, 2017 21:15

ԵՄ–Հայաստան ասոցացման համաձայնագրի բավական անսպասելի առկախումից հետո, երբ Հայաստանը 2013–ի սեպտեմբերի 3–ին Սերժ Սարգսյանի միայնակ որոշմամբ դարձավ ԵՏՄ անդամ, այս տարվա մարտի 21–ին Երևանում նախաստորագրվեց ԵՄ–Հայաստան Համապարփակ և ընդլայնված գործընկերության համաձայնագիրը:

Այս համաձայնագիրը, սակայն, էականորեն տարբերվում է նախորդից: Այն չի նախատեսում ազատ առևտուր երկրների միջև, իսկ դա ասոցացման համաձայնագրի հիմնական տնտեսական բաղադրիչն էր, որն էլ հիմքեր էր ստեղծելու տնտեսական համագործակցության համար:

Տնտեսական զարգացման և ներդրումների նախարարի առաջին տեղակալ Գարեգին Մելքոնյանը, ով եղել է ԵՄ–ի հետ վերջին համաձայնագիրը նախաստորագրածներից մեկը, Աղվերանում ԵՄԱ–ի և Ֆրիդրիխ Էբերտ հիմնադրամի կազմակերպած սեմինարի ժամանակ ասաց, որ տարբերվում է նախորդից. «Նախկին՝ ասոցացման համաձայնագիրը նախատեսում էր արտոնյալ առևտրի ռեժիմ, արտոնյալ առևտրի համաձայնագիր էր իր բնույթով և նախատեսում էր մաքսատուրքերի զրոյացում, մինչդեռ այս համաձայնագրով նման բան չկա: Հետևաբար, այս համաձայնագրով մաքսատուրքերի դրույքաչափերին առնչվող բաժին չկա»:

Փոխնախարարի հավաստմամբ, որևէ ոլորտ դուրս չի մնացել նոր համաձայնագրում: «Այլ բան է, որ ըստ ոլորտների կան նոր տիպի համաձայնեցված պայմանավորվածություններ, որոնք այնպես չեն, ինչպես ասոցացման համաձայնագրում, բնականաբար հաշվի է առնվել Հայաստանի անդամակցումը ԵՏՄ–ին»,–նշեց Մելքոնյանը:

Past.am-ի հարցին, թե չի՞ ստացվում, որ նոր համաձայանգիրը դեկլարատիվ բնույթ է կրելու, եթե շոշափելի ակնկալիք չկա, մաքսատուրքերի զրոյացում չի նախատեսում, փոխնախարարը պատասխանեց. «Ոչ, նայած ինչ նկատի ունեք շոշափելի ասելով: Ես նշեցի բոլոր այն ոլորտները, որտեղ կա հստակ պայմանավորվածություն: Եթե մաքսատուրքի զրոյացումը համարում եք շոշափելի, իսկ մաքսատուրքի զրոյացում չնախատեսելը համարում եք դեկլարատիվ, դա կարող է լինել ձեր գնահատականը: Ես ինքս երբեք էս համաձայնագիրը դեկլարատիվ չեմ համարի»:

Ստացվում է՝ նոր համաձայնագրով համագործակցություն կարող է լինել մաքսային վարչարարության շուրջ, նաև՝ տնտեսական համագործակցության առթիվ այս համաձայնագրով հեշտացվելու են սերտիֆիկացման և ստանդարտացման հարցերը, ինչը, ըստ փոխնախարարի, ավելի արդյունավետ պայմաններ է ստեղծելու ԵՄ–ի հետ առևտրի համար: «Այն պայմանավորվածություն է ձեռք բերում, որ Հայաստանն այդ նորմերին բավարարի և Եվրոպա արտահանելու խնդիր չունենա»,– վստահեցրեց փոխնախարարը:

Past.am-ի հաջորդ հարցին, թե որքանո՞վ է խոչընդոտ եղել ԵՏՄ անդամակցումը առավել համապարփակ համաձայնագրի ստորագրման համար, փոխնախարարն ասաց. «Տնտեսական միության անդամ որևէ երկիր չի կարող առանձին կնքել ազատ առևտրի պայմանագիր, որովհետև առևտրային հոսքերը կխառնվեն իրար»:

Հարցին, թե ԵՏՄ–ում ինչպես են արձագանքել ԵՄ Հայաստան համաձայնագրի նախաստորագրմանը, և ինչպիսին կարող է լինել ԵՏՄ երկրների վերաբերմունքը, փոխնախարարը նման պատասխան տվեց. «Ինչո՞ւ է էդ հարցը ձեզ մտահոգում: Կարծում եմ, սա ավարտին հասցնելու որևէ խոչընդոտ չենք ունենալու»:

Ըստ Մելքոնյանի՝ նախաստորագրված համաձայնագիրը կստորագրվի ու վերջնական ուժի մեջ կմտնի առաջիկայում: Ի դեպ՝ այն ԵՄ–ի հետ վիզային ռեժիմի դյուրացում չի նախատեսում:

Մարինե Խառատյան