Yerevan, 19.March.2026,
00
:
00
BREAKING


Կուր-արաքսյան կամ շենգավիթյան մշակույթ. Եվգենի Բայբուրդյանին նվիրված հանդիպում «Մեծամոր»-ում

SOCIETY

«Մեծամոր» պատմահնագիտական արգելոց-թանգարանում տեղի է ունեցել «Եվգենի Բայբուրդյանը և Շենգավիթյան մշակույթը» թեմայով հանդիպում- զրույց, որը վարել է ԳԱԱ Հնագիտության և ազգագրության ինստիտուտի վաղ հնագիտության բաժնի վարիչ, պատմական գիտությունների դոկտոր Ռուբեն Բադալյանը։ Հանդիպումն անցկացվել է «Մեծամորյան ընթերցումներ» գիտակրթական ծրագրի շրջանակներում, որի նպատակը ոչ միայն հնագիտության բնաÕ �ավառում գիտական նվաճումները հանրահռչակելն է, այլև հայ հնագետների, հնամարդաբանների, ոլորտի մյուս մասնագետների գիտական գործունեությունը, ձեռքբերումները երիտասարդ հնագետներին, ուսանողներին ներկայացնելը։ Այս մասին «Արմենպրես»-ին տեղեկացրին «Մեծամոր» պատմահնագիտական արգելոց-թանգարանից:

Հանդիպմանը ներկա են եղել «Պահպանության ծառայություն» ՊՈԱԿ-ի տնօրեն Արա Թարվերդյանը, տնօրենի՝ գիտական աշխատանքների գծով տեղակալ Կարեն Փահլեվանյանը, տնօրենի՝ ֆոնդերի գծով տեղակալ Լիաննա Գևորգյանը, ՊՈԱԿ-ի աշխատակիցներ, ուսանողներ։

Մինչև հանդիպում-զրույցը` ՊՈԱԿ-ի տնօրենը և տեղակալները շրջել են «Մեծամոր» պատմահնագիտական արգելոց-թանգարանում: Մասնաճյուղի վարիչ Արտավազդ Զաքյանը ծանոթացրել է մշտական ցուցադրությունում տեղ գտած 50 տարվա հնագիտական հավաքածուին, այդ թվում վերջին տարիների պեղումների արդյունքում հայտնաբերված առարկաներին, անդրադարձել դրանց առանձնահատկությանը, հնագիտական ու պատմական նշանակությանը։

Ապա`պատմական գիտությունների դոկտոր Ռուբեն Բադալյանը, լուսապատկերային ցուցադրությամբ, ներկայացրել է հայ հնագետ-արևելագետ, կովկասագետ, հայագետ Եվգենի Բայբուրդյանի բեղուն գործունեությունը։ Ըստ Բադալյանի` Բայբուրդյանն իսկապես առաջինն էր, ով ամբողջացրեց տարիներ շարունակ կուտակված և չհրատարակված հնագիտական հսկայական նյութը՝ նեոլիթից մինչև գունազարդ խեցեղենի հանդես գալը։

Կուր-Արաքսյան կամ, ինչպես հետագայում կոչել է Բայբուրդյանը, Շենգավիթյան մշակույթը անբաժան է եղել հայ գիտնականի գործունեությունից։ Ցավոք, հանրությանը քիչ բան է հայտնի նրա հնագիտական ուսումնասիրություններից և մինչև այժմ եղած տեղեկությունները գրեթե ոչինիչ են 1930-ականներին Շենգավիթյան մշակույթի ուսումնասիրման գործում նրա ունեցած կարևոր դերակատարման համեմատ։ Բադալյանը ցավով նշել է, որ Բայբուրդյանի  դաշտային աշխատանքները շատ ավելին են եղել, քան այդ մասին հրատարակվել է։      

1939 թվականին Բորիս Պիոտրովսկու և Իգոր Դիակոնովի ղեկավարությամբ Բայբուրդյանը մասնակցել է Կարմիր բլուրի պեղումներին։ Այնուհետև ենթարկվել   է հալածանքների և շուտով ձերբակալվել, ապա հավանաբար գնդակահարվել։

Ռուբեն Բադալյանը հայ հնագետի անգնահատելի ուսումնասիրության մասին հանդիպում-զրույցն ավարտել է Կուր-Արաքսյան կամ Շենգավիթյան մշակույթի ուսումնասիրման վերջին 80 տարիների պատմության ամփոփմաբ։

Ապա ներկաները Ռուբեն Բադալյանին ուղղեցին հարցեր, որոնք վերաբերում էին ոչ միայն Բայբուրդյանի գործունեությանը, այլև ընդհանրապես Շենգավիթյան մշակույթի տարբեր դրսևորումներին։

Հանդիպման ավարտին ներկաները դիտել են «Մեծամոր» փաստավավերագրական ֆիլմը։   

Ucom’s Management Team Marks International Client’s Day with Subscribers IDBank and Idram Continue Cooperation with the “ZARK” Educational FoundationIDBank issued the 2nd and 3rd tranches of bonds of 2026Ucom Issues Warning on New Wave of Phone Scams IDBank Launches Special Campaign for SWIFT TransfersConverse Bank shares its capital market expertise at the IV Conference Capital Markets ArmeniaUcom’s Level Up+ Packages with the Fastest Mobile Internet in Armenia The Badalyan Brothers Group of Companies Paid about 33.2 Billion AMD in Taxes and Duties to the State in 2025IDBank Announces the Launch of the IDDistributor Financial ToolSafe Workplace as a Guarantee of DevelopmentSpring Promotion at Megamall from Idram&IDBank“We want to buy your item, please provide your card details.” IDBank warns about fraud on classified platforms Ucom Fellowship 2025 Concludes as Top Eco-Startups Secure FundingIDBank Goes International: Mher Abrahamyan's Interview with the Los Angeles TimesAraratBank Earns RIA Money Transfer’s Partner of the Year in Armenia for the Seventh Consecutive YearUcom Supports the “DemArDem 2026” Regional Youth Forum ZCMC еstablishes Sustainability, ESG and Risk Committee Parallels Between the “Real Armenia Ideology” and Soviet and Turkish Approaches to the Diaspora New Offer - Up to AMD 5 Million - Consolidate your Loans and Switch to AraratBankNew Promotion at Yerevan Mall Ahead of March 8: Idram&IDBankUBPay and MoneyTO Launch Money Transfers from Armenia to the UK In Celebration of the Spring Holidays Ucom Offers Unity Packages on Special Terms Ameriabank Becomes the First Armenian Company in the List of the 100 Largest Companies on the London Stock Exchange as a Member of Lion Finance GroupIDBank Expands Travel Benefits of Premium CardsFree Calls and SMS Messages from Ucom for Subscribers in the Middle EastLove Is… Card by Unibank – An Iconic Design and a Romantic Trip for Two to Paris Customer Appreciation Day at IDBank’s Echmiadzin BranchUcom Fellowship Incubation Program Participants Visit Ucom Individuals and businesses, near and far, all welcomeTrust and reach across the globeChoosing the Best Gifts for March 8 and Paying with the Idram&IDBank AppUcom Spring Offer: HONOR X7d 5G Smartphone and Valuable GiftsAraratBank: Update+ - New Loan Offer with 2% Cashback “My phone rang…”: IDBank warns about a rise in fraud using the “call from the bank” scheme.Ucom Is Recognized as Armenia’s No. 1 Operator for the Fastest Mobile Internet and the Best Fixed Network Unibank’s perpetual bonds have been listed on the Armenia Securities Exchange Armenian Company E-auto to Officially Represent HONGQI Vehicles in Georgia2% Cashback on Payments Made with AraratBank Arca CardsOrder an IDBank Arca Classic card and enjoy up to 2% cashbackIDBank has summed up the raffle held within the framework of IDsalary payroll package: 55 lucky winners have received their prizes Ucom and Hero House Yerevan Continue Cooperation KardaLove 5th Anniversary Festival Held under the Title Sponsorship of AraratBankAmeriabank Opens a New Branch in Artashat: Special Offers for New CustomersDangerous Generosity: IDBank Warns of a Rise in Fake Online SurveysJustice Turned Into a Show: The Real Purpose Behind the Case Against Vahe HakobyaIdram, Mediamax and Hayordi Foundation Launch Initiative Ahead of Book Giving DayAraratBank Receives Mastercard “Excellence in Strategic Marketing” AwardIDBank has opened a representative office in Glendale, CaliforniaTeam Holding Announces the Launch of the Second Tranche of Its USD Bond Placement. Underwriter - Freedom Broker ArmeniaUcom Services Can Now Be Paid Via Fast Shift