Փխենյանը քիչ էր՝ նաև Սեուլն է մտահոգում ԱՄՆ–ին

ANALYSIS 12 May, 2017 19:02

Ուղիղ մեկ ամիս է անցել այն օրից, երբ Հարավային Կորեայի Սահմանադրական դատարանը հաստատեց կոռուպցիոն սկանդալի կենտրոնում հայտնված նախագահ Պակ Կըն Հեի իմպիչմենթը: Եվ ահա երեկ պարզ դարձավ, որ արտահերթ նախագահական ընտրությունների արդյունքում, երկրի պատմության մեջ երկրորդ անգամ, սասանվեց նաև պահպանողականների (Կորեական ազատություն կուսակցություն) իշխանությունը, որովհետև հանրության աննախադեպ՝ 72% մասնակցության պայմաններում, Հարավային Կորեայի նախագահ ընտրվեց ձախ դեմոկրատ Մուն Չժե Ինը:

Մուն Չժե Ինը կամ՝ Մուն Ջին, ծնվել է Կորեայի Կոջեո կղզում, 1953–ին, աղքատ ընտանիքում: Մասնագիտությամբ իրավագետ է, իսկ վերջին տարիներին հիմնականում զբաղվել է իրավապաշտպանությամբ: Հարկ է նշել նաև, որ նա նոր մարդ չէ համակարգում և առհասարակ քաղաքական դաշտում, որովհետև դեռ երիտասարդ տարիներից հանդես է եկել դեմոկրատական շարժման շարքերում՝ ընդդեմ ռազմական իշխանության, իսկ 9 տարի առաջ աշխատել է լիբերալ նախագահ Նո Մյու Հյոնի աշխատակազմում: Ավելին՝ նախավերջին նախագահական ընտրություններում Չժե Ինը ձայների փոքր տարբերությամբ է զիջել ներկայումս կալանավայրում իր վերջնական դատավճռին սպասող էքս–նախագահ Պակ Կըն Հեին, որին խստորեն էր քննադատում թե՛ նախընտրական շրջանում, թե՛ նրա պաշտոնավարումից հետո, նրան մեղադրելով Կորեական թերակղզին նոր հնոցի վերածելում և Հյուսիսային Կորեայի միջուկային ծրագրի հետ կապված բանակցությունները ձախողելում:

Ի դեպ, հատկապես վերջին հանգամանքը հաշվի առնելով, աշխարհն այժմ ակնդետ ուշադրությամբ է հետևում այստեղ զարգացող իրադարձություններին, իսկ փորձագետները ջանում են ի մի բերել Մուն Չժե Ինի հայացքները՝ հնարավոր զարգացումները կանխատեսելու նպատակով:

Ներքին քաղաքականության առումով, օրինակ, Չժե Ինը հանդես է գալիս բարեփոխումների օգտին՝ խոստանալով բոլոր ուժերի նկատմամբ պահպանել քաղաքական նեյտրալիտետ, հավասարակշռել իշխանության ճյուղերի աշխատանքը, ստեղծել նոր աշխատատեղեր, լուրջ տնտեսական բարեփոխումներ անել, նեղել օլիգարխներին և այլն: Արտաքին քաղաքականության մեջ նույնպես Ինը կողմնակից է բալանսավորված դիրքորոշմանը: Ինչ վերաբերում է Հյուսիսային Կորեայի հետ հարաբերություններին, չնայած նոր նախագահը հանդես է գալիս Հյուսիսային Կորեայի դեմ պատժամիջոցների օգտին, այդուհանդերձ, ջերմ պաշտպանն է նաև Փխենյանի հետ բարեկամական հարաբերությունների հաստատմանն ու երկու Կորեաների խաղաղ միացման գործընթացին: Ավելին՝ Չժե Ինը զարմացրել է բոլորին, հայտարարելով, թե առաջին պետական այցը հենց Հյուսիսային Կորեա է կատարելու՝ հակադրվելով ԱՄՆ–՝ Փխենյանին իզոլացնելու քաղաքականությանը:

Ընդհանրապես՝ Մուն Չժե Ին–ԱՄՆ հարաբերություններն արտակարգ հետաքրքիր և առանձին քննարկման ենթակա խնդիր են: Չնայած նրան, որ Ինն իրեն ԱՄՆ–ի բարեկամ է հռչակել, այդուհանդերձ, նախընտրական շրջանում բարձրաձայնել է նաև անկախ քաղաքականություն վարելու կամքի վերաբերյալ: Այսպիսով, նա ոչ միայն հավատարիմ է մնում իր նախկին դիրքորոշմանը, (այն լավագույնս արտահայտվել է նրա վերջին գրքում, որի քվինտ–էսենցիան հետևյալ միտքը կարելի է համարել՝ «Ես պրոամերիկյան կողմնորոշում ունեմ, բայց համոզված եմ, որ այժմ Հարավային Կորեան պիտի հետևի այնպիսի դիվանագիտության, որի դեպքում կարող է նաև ո՛չ ասել Նահագներին»), այլև ականջալուր է լինում հանրային տրամադրություններին:

Անկախ հյուսիսկորեական բռնապետի նկատմամբ տածած ատելությանը՝ ակնհայտ է, որ վերջին շրջանում Սեուլում հաճախ են բողոքի ցույցեր կազմակերպվում ԱՄՆ քաղաքականության և հակահրթիռային պաշտպանության THAAD համակարգերի տեղակայման առիթով, և քանի որ նոր նախագահն ինքն էլ դեմ է արտահայտվել դրանց, ակնհայտ է, որ ԱՄՆ–Հարավային Կորեա հարաբերություններում նոր փուլ է սպասվում: Համենայն դեպս, Մուն Չժե Ինը խոստացել է Փխենյանին խնդրել սառեցնել միջուկային ծրագիրը՝ փոխարենը խոստանալով հանել ամերիկյան հակահրթիռային համակարգերը Սեուլից և դադարեցնել ԱՄՆ–ի հետ համատեղ զորավարժությունները:

Ինչ կստացվի սրանից՝ դժվար է ասել: Համենայն դեպս, ԱՄՆ–ում խորհրդապաշտության գիրկն են ընկել՝ վատ նշան համարելով հենց ընտրությունների օրը ԱՄՆ ռազմածովային կրեյսերի բախումը հարավկորեական ձկնորսական նավին: