ՊԵԿ–ի խոսուն թվերը և համակարգի ներքին ու արտաքին պայքարը

ANALYSIS 12 May, 2017 17:11

Կարեն Կարապետյանի կառավարության կողմից կարճաժամկետ ծրագրով նախատեսված վերջին յոթ ամիսների աշխատանքների արդյունքների ամփոփիչ մամուլի ասուլիսների ժամանակ ավելի տեսանելի է դառնում, թե որ գերատեսչությունը կամ կառույցը այս ընթացքում ինչպես է կարողացել իրեն դրսևորել: Եվ եթե կան գերատեսչություններ, որոնց կողմից իրականացված բարեփոխումների «պտուղներն» ավելի կդառնան ժամանակի ընթացքում, ապա ՊԵԿ–ի աշխատանքի արդյունքների մասով կարելի է ամենօրյա ռեժիմով գնահատականներ հնչեցնել:

Անկեղծ ասած պետք է կույր լինել, չնկատելու համար, թե այս ընթացքում ինչքան բան է փոխվել այս համակարգում: Եվ միայն այն, որ հարկային տեսուչներն այլևս հին խուլիգանությունները չեն անում մեծ ու փոքր ձեռնարկատերերին տուգանելու ու այդկերպ բյուջե լցնելու համար, արդեն լավ է: Ձեռքբերում է նաև որոշ ուղղությունների մասով անհատ ձեռնարկատերերին և ընտանեկան բիզնես գրանցածներին հարկային բեռից ազատելու հստակ քայլերը և այլն:

Սակայն ասել, որ ոլորտում ամեն ինչ այլևս փայլուն է, ճիշտ չի լինի, բայց որ այս ընթացքում ՊԵԿ–ը մեծ–մեծ քայլերով առաջ է շարժվել, հետևում թողնելով նախկիններից ժառանգություն ստացած նեգատիվ երևույթները՝ միանշանակ է: Եթե թվերի լեզվով, ապա 2016–ի հոկտեմբերից մինչև 2017 թ.–ի ապրիլն ընկած ժամանակահատվածում ՊԵԿ–ը 653,8 մլրդ դրամի հարկային եկամուտներ է ապահովել: Ու թեև սեփական հոգսերով զբաղված սովորական մարդկանց այս թիվն առանձնապես ոչինչ չի ասի, բայց մասնագետների համար այն բավականին խոսուն կարող է լինել:

Ուրախալի ցուցանիշներ են գրանցվել նաև խոշոր հարկ վճարողների մոտ առկա ստվերի կրճատման հարցում, ինչը ՊԵԿ նախագահի խոսքով շարունակական է լինելու: Եվ եթե 2016–ի դեկտեմբերի վերջին ստվերը գնահատվել է մոտ 48,8%, ապա այս տարվա մարտ ամսին այն կազմել է 33,2%:

Հանուն անկեղծության ասենք, որ բոլոր ուղղություններով՝ հարկային, թե մաքսային, դրական տեղաշարժեր կան, որոնք ֆիքսված են թվերով, բայց ուրախալին նաև այն է, որ ՊԵԿ ղեկավարն ավելի շատ կարևորում է ոչ թե մի փոքր թերացողին մեծ–մեծ գումարներով տուգանելու քաղաքականությունը, որը նախկինում կոչվում էր մահակի քաղաքականություն, այլ՝ տնտեսվարողների կողմից սպիտակ դաշտում բիզնես վարելու պատրաստակամությունը: Վերջինն ավելի առողջարար է թե՛ տնտեսվարողների և թե՛ համակարգի առողջացման համար, իսկ այս ամենից հետո հարկերից խուսափողներն արդեն հաստատ կճաշակեն «մահակի» ողջ ուժն ու հմայքը, խոստանում է ՊԵԿ նախագահ Վարդան Հարությունյանը:

Ի դեպ, լրագրողների հետ հանդիպմանը նա շնորհակալություն հայտնեց լրագրողներին ադրբեջանական խնձորի պատմությունը բացահայտելու համար և նշեց, որ իրականում այն օգնեց ոչ միայն համակարգում առկա թերություններն ու կաշառակեր աշխատակիցներին բացահայտելու համար, այլև հասկանալու, թե այդ բիզնեսով զբաղվողներն ինչքան վնաս են պատճառել պետական բյուջեին:

Ասել, որ այս ընթացքում ՊԵԿ–ի բոլոր կաշառակեր չինովնիկներին հաջողվել է բացահայտել, կրկին ճիշտ չի լինի, բայց ինչպես ասում են` կարևորը դրական միտումներն ու տրամադրվածությունն է, որն ըստ Վ. Հարությունյանի` շարունակական է լինելու:

Կարճ ասած, համակարգը այս ընթացքում հասցրել է բավականին բարենորոգվել, իսկ առկա խնդիրները վերացնելու համար էլ մշտապես բաց են ու պատրաստակամ դրանք քննարկելու համար:

«Որևէ մեկը չի կարող ասել, որ այս ընթացքում հարկերը հավաքագրվել են հարկային տեռոր իրականացնելով: Նման արդյունքների մենք հասել ենք զուտ հարկային վարչարարությունն իրականացնելու արդյունքում: Եվ ամեն ինչ արվել է տրամաբանության շրջանակներում և թիրախավորված ձևով մենք գտել ենք այն ստվերային ուղղությունները, որտեղ կա ռեզերվ և այդ ռեզերվներով սկսել են աշխատել:

Եվ ընդամենը եկեք փաստենք, որ այս տարվա առաջին եռամսյակին բյուջեով նախատեսված 242 միլիարդ 400 մլն դրամի փոխարեն մենք հավաքագրել ենք 255 մլրդ` 12,5 մլրդով ավել, քան նախատեսված էր բյուջեով: Այս տարվա ապրիլ ամսվա հավաքագրումն աննախադեպ է եղել Հայաստանի Հանրապետության պատմության մեջ, քանի որ 107 մլրդ հավաքագրում մենք երբևիցե չենք արձանագրել: Սա այն դեպքում, երբ ապրիլ ամսվա համար բյուջեով նախատեսված է եղել 100 մլրդ: Սա նույնպես ստվերի կրճատման հաշվին է իրականացվել, քանի որ այլկերպ անհնարին կլիներ նման արդյունքի հասնել»,– ասաց Վ. Հարությունյանը:

Արմինե Գրիգորյան