Yerevan, 22.September.2026,
00
:
00
English
Հայերեն Русский
BREAKING
Lavrov: Russia intends to outline concrete steps to resolve issues in Karabakh Armenia President signs decree on calling snap parliamentary elections on June 20 Armenia President petitions to Constitutional Court Armenia legislature convenes special session to consider new Electoral Code Latvia parliament recognizes Armenian Genocide 145 new cases of COVID-19 confirmed in Armenia Armenia acting Deputy PM receives Iran Ambassador Azerbaijanis advance in territory of Nor Ghazanchi village of Karabakh's Martakert again, negotiations underway Lebanon official to Armenians: You were killed by sword, we—by famine, blockade, but culprit is one Al-Arabia: 10,000 people parade with torches in Yerevan in memory of 1.5 million Armenians killed in Ottoman Turkey Greek PM expects to meet with Erdogan in the near future Armenia Ombudsman on protest held in front of Prosecutor General's Office


Երևանյան խրոնիկա

ANALYSIS
Կիսվել

1968 թվականից ի վեր յուրաքանչյուր տարվա հոկտեմբերին Երևանում տոն է։ Քաղաքը նշում է  Էրեբունի-Երևանի հերթական հոբելյանը։ Ամեն տարի կազմակերպվող այս միջոցառման միջոցով երևանցիներն ու թերևս բոլոր հայաստանցիները հպարտություն և յուօրինակ հուզմունք են ապրում՝  վերստին հիշելով քաղաքի բազմադարյա պատմությունը։ Երևանին  ձոնված նորանոր երգեր ու ստեղծագործություններ են իհայտ գալիս, որոնցից շատերը դառնում մայրաքաղաքի յուօրինակ հիմնը։ Այս բոլոր գործերում առկա է և սեր, և հիացմունք և հպարտություն։

Սակայն Երևանը միայն  նրան նվիրված երգերը չեն, միայն քաղաքի շուրջ երեք հազարամյա պատմությունը, քաղաքի ճարտարապետական կոթողներն ու շենքերը չեն։ Երևանը մենք բոլորս ենք, քանի որ քաղաքը դառնում է այդպիսին նախ և առաջ իր բնակիչներով ու միջավայրով։

Մենք հաճախ սիրում ենք ասել, որ Երևանը համայն հայության մայրաքաղաքն է  և գուցե իրականում էլ դա այդպես է, սակայն արդյոք միայն պաշտոնապես մայրաքաղաք կոչվելով Երևանը դառնում է այդպիսին։ Խորհրդային տարիների բազմաթիվ երգերում գովերգվող վարդագույն քաղաքն այսօր փոխվել է, գուցե ոչ անճանաչելիորեն, սակայն այդուհանդերձ այն ինչ կատարվեց վերջին երեք  տասնամյակում, զգալիորեն փոխեց քաղաքի և ճարտարապետական, և մշակութային և ընդհանրապես միջավայրային դիմագիծը։

Արդյունքում Երևանն այսօր ներկայանում է որպես կտրուկ և չափազանց հակասական կոնտրաստների քաղաք, որտեղ կողք կողքի ոչ թե միմյանց լրացնելով, այլ լիովին հակասելով վեր են խոյանում գավառականության, քաղքենիության ցոփության և պատմական ու մշակութային արժեքների խորհրդանիշերը։ Այս խորհրդանիշերն ի դեպ միայն շենքերը, թաղամասերն ու առանձնատները չեն, այլ այն փոփոխությունները, որոնք մտել են քաղաքի կյանքի ռիթմի մեջ։ Այս փոփոխությունների ֆիզիկական արտահայտություններն են հարյուրավոր նորակառույց և այսպես կոչված էլիտար շենքերը, որոնք մեծապես աղճատել են քաղաքի, որպես առանձին կենդանի օրգանիզմի դիմագիծը, ընդ որում ոչ միայն  ճարտարապետական առումով, այլև հոգեբանական տարանանջատող գծեր տանելով քաղաքային հանրության  տարբեր շերտերի և օղակների միջև։

2000-ականների սկզբին, Երևանի հենց սրտում մեկնարկեց Հյուսիսային  պողոտայի շինարարությունը, որի արդյունքում կառուցվեցին քաղաքի ընդհանուր միջավայրին հակասող կառույցներ և շենքեր։ Այստեղ սակայն հակասությունը միայն  ճարտարապետական ձևերի և հորինվածքների մեջ չէր, այլ այն միջավայրի և մթնոլորտի փոփոխությունը որն իր հետ բերեց Հյուսիսային պողոտան։ Վերջինիս կառուցման արդյունքում հազարավոր բնակիչներ զրկվեցին իրենց բնակարաններից, փոխարենը նրանց տների տեղում աստղաբաշխական գներով տներ ձեռք բերեցին այսպես կոչված էլիտարները։

 Սակայն Երևանի իսկական տերերն այստեղ ապրողներն են ՝ անկախ նրանից, թե ինչպիսի ֆինանսական կարողությունների են տիրապետում, համենայնդեպս այդպես պետք է լիներ։ Սա թերևս ամենամեծ խնդիրն է, որ շատ ավելի խորքային է քան քաղաքային տրանսպորտը կամ աղբահանությունը։ Խնդիր որը խորը արմատներ է գցել, որի արդյունքում երևանցին կամ Երևանի բնակիչը չի կարողանում զգալ իրեն որպես քաղաքի տեր, ավելին  ամեն անգամ անցնելով էլիտար շենքի, անտրամաբանական ճոխության առանձնատների կամ պայմանականորեն ասած հարուստների թաղամասերի մոտով օտարություն է զգում համայն հայության մայրաքաղաքում։

Ի դեպ այս խնդիրը չի նշանակում, թե բոլոր երևանցիները պետք է լինեն հավասարապես հարուստ կամ հավասարապես աղքատ, քանի որ փողը կամ կարողությունը չէ որ պետք է բերեն քաղաքացի լինելու գիտակցությունը։ Ավելին Երևանն ունի հնամենի թաղամասեր՝ Կոնդը, սարի թաղը, որտեղ բնակվում են այսպես կոչված բնիկ երևանցիները։ Այս ձևակերպումն ինքնին տարօրինակ է դառնում այն  դեպքում, երբ խոսքը գնում է երկրի, պետության մայրաքաղաքի մասին։

Արդյոք այստեղից հետևում է, որ գյումրեցում կամ դիլիջանցու համար Երևանն օտար քաղաք է, արդյոք Հայաստանի որևէ անկյունում ապրող հայաստանի քաղաքացին ավելի քիչ պետք է իրենց զգա Երևանի տեր ու տիրական, քան Երևանի բնակիչը։ Այս հարցի պատասխանը կարծես թե միանշանակ է՝ Երևանը մենք բոլորս ենք՝ քանի որ Երևանը մեր երկրի դեմքն է, պետության խտացված մանրակերտն՝ իր բոլոր դրսևորումներով։

Հենց այս գիտակցությունն է, որ պետք է սերմանել ցանկացած հայաստանցու մոտ հենց այս գիտակցությունից է սկսվում ոչ միայն մայրաքաղաքի, այլև պետության քաղաքացի լինելու հայեցակարգը։

Աղասի Մարգարյան

Կիսվել
Timeline
Ucom Supports AI-Powered Camera Installation for Nature Conservation Dmitry Ishkhanov Opens the New Steinway’s Concert Life in Pardubice Ucom Fellowship Participants Meet Ralph Yirikian at UcomUnibank Becomes Title Sponsor of Alashkert Football ClubSergey Smbatyan’s Music for Future Foundation and the Lang Lang International Music Foundation Invite Young Pianists to Apply for the Prestigious Lang Lang Young Scholars ProgramUnibank Call Center Now Available 24/7 on Weekdays Ralph Yirikian Discusses the Challenges of Modern Leadership with Leadership School ParticipantsUnibank Becomes Lead Sponsor of AGBU’s Global Run in Support of Camp NairiUnibank’s Renamed “Tumanyan” Branch Opens at a New LocationUcom Continues Large-Scale Network Modernization, Expanding 5G Coverage and Enhancing Connectivity EBRD’s AMD-denominated bonds listed on AMX; Converse Bank acted as underwriterBecome a Unibank shareholder and acquire perpetual bonds with a 13.25% yieldThe Unprecedented Educational Summer of the 'Armenian Virtuosos'All Armflix Content Is Once Again Available on UplayHayk Melikyan Opens the 5th Festival of Armenian Culture in KatowiceHarutyun Harutyunyan: “The Government Has No Intention of Applying for EU Membership and Adopted the Law to Prevent a Referendum”Ucom Supports Coca-Cola Fest 2026 “Orran” Students Start the New Academic Year with Support from “The Power of One Dram”It is with deep awareness of the seriousness of this supposition as well as concern that we pose the question of the above headline“Armenian Virtuosos” Scholarship Recipients Take the Stage at the 4th International Festival of Youth Orchestras of the WorldUnibank Launches a New Promotion "U-Teenager": Grand Prize — a Summer Course at One of the Top Universities AbroadSEROOND Begins: Armenia’s First Authored School Model Based on Whole-Child Development, Enabled by AI"Unisport" Advances to the Main Round of the UEFA Futsal Champions League Cybersecurity Course Graduates Take Part in Ucom’s “Junior Academy” ProgramUcom Introduces Green Tariff Plans, Turning Everyday Connectivity into Environmental Impact Ucom Launches “Unity Back to School” Special Offer for the New School YearUcom’s Sales and Service Center Reopens at 7 Sayat-Nova Street in Gyumri "Unisport" Competes in the UEFA Futsal Champions LeagueAram Barseghyan Appointed CEO of Team Telecom Armenia, Hayk Yesayan to Lead Team GroupLetter of Congratulations to His Holiness Karekin II on His 75th Birthday “Side by Side” Program for Artsakh Families in the Sevan Community: IDBankArega Hovsepyan is our candidate for Chair of the Committee on European IntegrationThe Final Round of the Junius Tournament Has BegunAwards Ceremony for the “Top 100 Students of Armenia” Competition: Presentation of CertificatesNew Samsung Galaxy A27 as Part of Ucom’s Special “Back to School 2026” OfferMillennials, Gen Z, or Gen Alpha: How Different Generations Prepare for the New School Year: Idram&IDBankFinancial Literacy at the Republican Center for Children and Youth Tent Camp: Idram & IDBankUnlocking the Secrets of the Financial World at ''Hayordi'' Camp with Idram&IDBankUcom Supports the Second Phase of ArmDrone’s FPV Drone Educational Program "The Power of One Dram" to "Orran" Charitable Non-Governmental OrganizationUcom and Microsoft Innovation Center’s Cybersecurity Education Program Concludes with a Mini CTF CompetitionCustomer Appreciation Day - This Time at IDBank’s “Erebuni” BranchResults of the Junius Tournament Announced: The Next Round AheadUcom Expands International Roaming Capabilities"Urgently Confirm Your Card Details": IDBank Warns of Hotel Booking ScamsMher Ananyan joins Unibank's Management Board Ucom Supports the Launch of "Remember the Animals" Educational Game Moody’s changes the outlook on IDBank’s ratings to positive IDBank Introduces the New Mastercard World Card with Exclusive Travel Benefits and a Special Launch CampaignConverse Bank and Visa expand their strategic partnership to introduce new customer solutions
All Timeline »
Most Popular
1 Dmitry Ishkhanov Opens the New Steinway’s Concert Life in Pardubice 2 Unibank Becomes Title Sponsor of Alashkert Football Club 3 Unibank Call Center Now Available 24/7 on Weekdays 4 Ralph Yirikian Discusses the Challenges of Modern Leadership with Leadership School Participants 5 Sergey Smbatyan’s Music for Future Foundation and the Lang Lang International Music Foundation Invit...
Poll