Yerevan, 23.March.2026,
00
:
00
BREAKING


Դարձյալ քիմիական գրոհ Սիրիայում. ինչպիսի՞ հետևանքներ կարող է ունենալ ստեղծված իրավիճակը

BLOG

Արմեն Պետրոսյանը ֆեյսբուքյան իր էջում գրում է.

Այս օրերին միջազգային հանրության, համաշխարհային մամուլի ուշադրության կենտրոնում կրկին Սիրիան է. պատճառն՝ ապրիլի 4-ի առավոտյան երկրի հարավ արևմտյան Իդլիբ նահանգի Խան Շայխուն քաղաքի վրա սիրիական կառավարական օդուժի կողմից իրականացված ավիահարվածներն են և դրա հետևանքով մի քանի հարյուր զոհերն ու վիրավորները՝ մեծամասամբ թունավոր գազերի ազդեցությունից: Ստեղծված իրավիճակը, ինչպես բազմիցս այս հակամարտության շրջանակներում, հերթական անգամ պատճառ դարձավ դրա քաղաքական և քարոզչական բաղադրիչների ակտիվացման՝ փոխադարձ մեղադրանքներ սիրիական իշխանությունների և ընդդիմադիրների, ինչպես նաև՝ հակամարտ կողմերի արտաքին հովանավորների միջև, որին լծվեցին նաև կողմերին հարող քարոզչամիջոցները, ապրիլի 5-ին, խնդրի հետ կապված, անգամ գումարվել է ՄԱԿ-ի ԱԽ-ի արտահերթ նիստ:

Իսկ բանն այն է, որ տարաբնույթ ընդդիմադիր խմբավորումները կառավարական օդուժին մեղադրում են քիմիական բաղադրիչներ պարունակող հրթիռներով իրենց վերահսկողության ներքո գտնվող բնակավայրերի հրթիռակոծման մեջ: Դրան ի պատասխան՝ սիրիական իշխանությունները հայտարարում են, որ ավիահարվածներն իրականացվել են հակառակորդի մարտական դիրքերի և զինապահեստների ուղղությամբ, որտեղ եղել են նաև քիմիական զենքի արտադրամասեր, և դրանց պայթունի հետևանքով է տեղի ունեցել զանգվածային թունավորումը. երկու վարկածներն էլ, անշուշտ, մոտ են ճշմարտությանը և, ըստ էության, չեն բացառվում:

Մինչդեռ, գուցե երբեք էլ չպարզվի՝ որ կողմն է իրականում ստում, անգամ այն պարագայում, երբ Քիմիական զենքի կանխարգելման կազմակերպության մասնագետներն իրականացնեն համապատասխան հետաքննությունը, որի մանդատը կառույցին արդեն իսկ տրվել է, ինչը նաև բնական է նման բնույթի հակամարտային իրավիճակների պարագայում:

Թերևս, վերոնշյալ խնդրի վերաբերյալ որոշակի պատկերացում կազմելու համար անհրաժեշտ է հասկանալ՝ ում են ձեռնտու սիրիական հիմնախնդրի շրջանակներում նման զարգացումները: Սիրիական հակամարտության հերթական շրջափուլում, որը աչքի է ընկնում կառավարական ուժերի հարաբերական հաջողություններով և՛ երկրի ներսում, և՛ միջազգային հանրության շրջանում, ինչպես նաև՝ սիրիական գործող իշխանությունների հանդեպ արտաքին դիրքորոշումների շրջադարձային փոփոխություններով, պարզ է, որ Բաշար ալ-Ասադը հազիվ թե գնար նման արկածախնդրության՝ կրկին իր դեմ տրամադրելով ողջ քաղաքակիրթ մարդկությանը: Այս համատեքստում, հատկապես պետք է հաշվի առնել նաև այն իրողությունը, որ դեռևս 2013թ. նոյեմբերին ռուս-ամերիկյան միջնորդությամբ սիրիական իշխանությունները պարտավորվել էին քիմիական զենքի ողջ արսենալը հանձնել համապատասխան միջազգային կազմակերպության տնօրինությանը. հետևաբար, նման գործողություններն ուղղակիորեն կարող են փաստել, որ պաշտոնական Դամասկոսն ամբողջությամբ չի իրականացրել իրեն վերապահված միջազգային պարտավորությունները:
Միևնույն ժամանակ, անգամ վերոնշյալը հիմք ընդունելով, այնուամենայնիվ, չի կարելի բացառել նաև այն տարբերակը, որ ավիահարվածներն իրականացվել են կառավարական օդուժի կողմից, բայց առանց բարձրագույն իշխանությունների իմացության:

Մինչդեռ, ի տարբերություն վարչակարգի, ստեղծված իրավիճակը բավական ձեռնտու է ընդդիմադիրներին և նրանց արտաքին հովանավորներին: Բանն այն է, որ սիրիական ռազմադաշտում պարբերաբար կրած անհաջողությունների, միջազգային տարաբնույթ հարթակներում՝ Աստանայում, Ժնևում սեփական նպատակների ձախողման պարագայում միանշանակորեն հակակառավարական ուժերի շահերից է բխում միջազգային հանրության նման կտրուկ և մեղադրական արձագանքներն՝ ընդդեմ սիրիական կառավարության և նրա արտաքին հովանավորների՝ Ռուսաստանի ու Իրանի: Ի դեպ, զարգացումների նման ընթացքն ուղղակիորեն բխում է նաև ընդդիմադիրների որոշ արտաքին հովանավորների, հատկապես՝ Պարսից ծոցի արաբական միապետությունների շահերից, որոնք էական ներդրում ունենալով սիրիական հակամարտության մեջ, այնուամենայնիվ, հատկապես վերջին մի քանի ամիսների ընթացքում դուրս էին մնացել սիրիական գործընթացներից՝ առավելությունը զիջելով Ռուսաստանին, Իրանին և Թուրքիային:

Վերոնշյալի համատեքստում, կարելի է կանխատեսել, որ իրավիճակը սիրիական հակամարտության շուրջ կրկին սրվելու է: Բայց նաև, հաշվի առնելով արտաքին դերակատարների և հատկապես հիմնախնդրի հետ կապված գերտերությունների դիրքորոշումներում առկա որոշակի անհստակությունների իրողությունը, ի տարբերություն 2013թ., հազիվ թե ճգնաժամն այնքան խորանա՝ պարունակելով նաև գլոբալ բախման հնարավորություն:

The Power of One Dram Joins the Final Phase of the Symphonic Forest ProjectIdram&IDBank’s Special Offer at Dalma Garden MallUcom’s Management Team Marks International Client’s Day with Subscribers IDBank and Idram Continue Cooperation with the “ZARK” Educational FoundationIDBank issued the 2nd and 3rd tranches of bonds of 2026Ucom Issues Warning on New Wave of Phone Scams IDBank Launches Special Campaign for SWIFT TransfersConverse Bank shares its capital market expertise at the IV Conference Capital Markets ArmeniaUcom’s Level Up+ Packages with the Fastest Mobile Internet in Armenia The Badalyan Brothers Group of Companies Paid about 33.2 Billion AMD in Taxes and Duties to the State in 2025IDBank Announces the Launch of the IDDistributor Financial ToolSafe Workplace as a Guarantee of DevelopmentSpring Promotion at Megamall from Idram&IDBank“We want to buy your item, please provide your card details.” IDBank warns about fraud on classified platforms Ucom Fellowship 2025 Concludes as Top Eco-Startups Secure FundingIDBank Goes International: Mher Abrahamyan's Interview with the Los Angeles TimesAraratBank Earns RIA Money Transfer’s Partner of the Year in Armenia for the Seventh Consecutive YearUcom Supports the “DemArDem 2026” Regional Youth Forum ZCMC еstablishes Sustainability, ESG and Risk Committee Parallels Between the “Real Armenia Ideology” and Soviet and Turkish Approaches to the Diaspora New Offer - Up to AMD 5 Million - Consolidate your Loans and Switch to AraratBankNew Promotion at Yerevan Mall Ahead of March 8: Idram&IDBankUBPay and MoneyTO Launch Money Transfers from Armenia to the UK In Celebration of the Spring Holidays Ucom Offers Unity Packages on Special Terms Ameriabank Becomes the First Armenian Company in the List of the 100 Largest Companies on the London Stock Exchange as a Member of Lion Finance GroupIDBank Expands Travel Benefits of Premium CardsFree Calls and SMS Messages from Ucom for Subscribers in the Middle EastLove Is… Card by Unibank – An Iconic Design and a Romantic Trip for Two to Paris Customer Appreciation Day at IDBank’s Echmiadzin BranchUcom Fellowship Incubation Program Participants Visit Ucom Individuals and businesses, near and far, all welcomeTrust and reach across the globeChoosing the Best Gifts for March 8 and Paying with the Idram&IDBank AppUcom Spring Offer: HONOR X7d 5G Smartphone and Valuable GiftsAraratBank: Update+ - New Loan Offer with 2% Cashback “My phone rang…”: IDBank warns about a rise in fraud using the “call from the bank” scheme.Ucom Is Recognized as Armenia’s No. 1 Operator for the Fastest Mobile Internet and the Best Fixed Network Unibank’s perpetual bonds have been listed on the Armenia Securities Exchange Armenian Company E-auto to Officially Represent HONGQI Vehicles in Georgia2% Cashback on Payments Made with AraratBank Arca CardsOrder an IDBank Arca Classic card and enjoy up to 2% cashbackIDBank has summed up the raffle held within the framework of IDsalary payroll package: 55 lucky winners have received their prizes Ucom and Hero House Yerevan Continue Cooperation KardaLove 5th Anniversary Festival Held under the Title Sponsorship of AraratBankAmeriabank Opens a New Branch in Artashat: Special Offers for New CustomersDangerous Generosity: IDBank Warns of a Rise in Fake Online SurveysJustice Turned Into a Show: The Real Purpose Behind the Case Against Vahe HakobyaIdram, Mediamax and Hayordi Foundation Launch Initiative Ahead of Book Giving DayAraratBank Receives Mastercard “Excellence in Strategic Marketing” AwardIDBank has opened a representative office in Glendale, California