Դինոզավրերը ձվի մեջ արտաովոր շատ ժամանակ են անցկացրել։Այս մասին ասվում է PNAS ամսագրում հրապարակված հոդվածում։
Դինոզավրերի ձագերը լույս աշխարհ էին գալիս սաղմնավորումից միջինը 3 կամ վեց ամիս հետո։ «Դինոզավրերի ամենամեծ գաղտնիքներից մեկն այն էր, որ մենք ոչինչ չգիտեինք նրանց սաղմերի զարգացման մասին։ Արդյոք նրանց սաղմերը նույնքան դանդաղ էին զարգանում, որքան նրանց մոտ ազգականներինը՝ կոկորդիլոսներինն ու մողեսներինը, թե նրանք այդ հարցում ավելի շատ նման են իրենց ժամանակակից սերունդներին՝ թռչուններին, որոնց ձվերը շատ արագ են զարգանում»,- ասել է Գրեգորի Էրիկսոնը Ֆլորիդայի համալսարանից։
Մինչեւ վերջերս գիտնականներին դինոզավրերի քարացած ձվերի կամ նրանց կեղեւի միայն եզակի օրինակներ էին հայտնի, սակայն վերջին 20 տարիներին պատկերը կտրուկ փոխվել է։ Հնէաբանները միանգամից մի քանի ձվերի գերեզմաններ են գտել Չինաստանի հյուսիսում ու Գոբի անապատի մոնղոլյան մասում։ Դրա շնորհիվ մենք գիտենք, որ որոշ դինոզավրեր ձվերի վրա նույն ձեւով էին թուխս նստում, ինչպես ժամանակակից թռչունները։ Էրիկսոնն ու նրա գործընկերները բացահայտել են այդ հին սողունների կյանքի առաջին օրերի գաղտնիքներից մեկը՝ ուսումնասիրելով պրոտոցերատոպսների արտասովոր ձվերը , որոնք վերջերս Մոնղոլիայում են հայտնաբերվել։ Այդ ձվերում, գիտնականների խոսքով, պահպանվել են սաղմի ատամները։ Դրանք կարելի է համարել ծառերի տարիքային օղակների պես մի բան, քանի որ դրանք աճում են շերտերով, ամեն օր ձեւավորելով նոր շերտ։ Հետեւաբար կարելի է հասկանալ, թե ինչքան ժամանակ է սաղմն անցկացրել մոր արգանդում կամ ձվի մեջ։ Պարզվել է, որ դինոզավրերն այդ առումով ավելի շատ կոկորդիլոսներին են նման, նրանց ձագերը ձվի մեջ մնում էին 3-6 ամիս։ Ըստ գիտնականների հենց այս դանդաղ զարգացումն էլ կարող էր դառնալ դինոզավրերի անհետացման պատճառը 65․5 մլն տարի առաջ, երբ Երկրի վրա երկնաքար է ընկել։ Օրինակ թռչունների նախնիներին այդ աղետից հետո հաջողվել է գոյատեւել, քանի որ նրանք ավելի քիչ ժամանակ էին ծախսում թուխս նստելու համար ու ավելի քիչ էին այդ ընթացքում վտանգում իրենց կյանքը։
