Ազնիվ մարդու, գող ու ավազակի և մեր գործարար աշխարհի սպասումների մասին

INTERVIEW 23 November, 2016 21:07

Past.am-ի հյուրն է Հայաստանի արտահանողների միության նախագահ Րաֆֆի Մխչյանը.

– Պարոն Մխչյան, վարչապետ Կարեն Կարապետյանն արդեն մի քանի անգամ հանդիպել է գործարարների հետ: Ընդհանուր առմամբ այսօր ինչպիսի՞ մթնոլորտ է երկրում տնտեսությունը զարգացնելու համար:

– Ճիշտն ասած, ես մեծ հույսերով լցվեցի` կապված այս փոփոխությունների հետ: Հատկապես որ ճանաչում էի Կարեն Կարապետյանին, գիտեի նրան իբրև լավ կառավարչի ու լավ կազմակերպչի:

Պետք է ասեմ, որ դեռևս առկա է սպասողական վիճակը, բայց միաժամանակ խոստովանեմ, որ գործնականում դեռ քայլեր չեմ տեսնում, որը օգուտ կբերի գործարարին: Այն խոստումները և հայտարարությունները, որ արեց Կարեն Կարապետյանը կառուպցիայի, կաշառակերության դեմ պայքարի վերաբերյալ, ընդհանուր առկա իրավիճակը շտկելու վերաբերյալ, դրանց ուղղությամբ գործնական քայլեր գոնե ես անձամբ չեմ տեսնում: Ուղղակի կարծում եմ, որ սա երևի վարչապետի անելիքը չէ: Այսօր, քաղաքական որոշում է պետք:

Մենք ինչո՞վ ենք տարբերվում Վրաստանից, ինչո՞ւ չենք կարողանում վրացական օրինակը վերցնել, երբ Սահակաշվիլին բոլոր հարցերը լուծեց մեկ գիշերվա մեջ` ում որ պետք էր և որտեղ որ պետք էր, ուղարկեց: Ես սա չեմ կարողանում հասկանալ, բայց, իհարկե, նաև հասկանում եմ` պարզապես դրա ցանկությունը չկա:

Ես կարծում եմ պատճառն այն է, որ մեր իշխանությունները ցանկացած չինովնիկի հետ առնելիք–տալիք ունեն: Եվ դա` ելնելով այն փաստից, որ ամեն ընտրությունների ժամանակ այս մարդկանց նկատմամբ օգտագործում են իրենց լծակները: Եվ ըստ երևույթին իրար մեջ հաշիվները մաքրելու ժամանակը դեռ չի եկել, որպեսզի մի գիշերվա մեջ կայացնեն որոշումը, թե` վերջ, մենք վերջ ենք տալիս այս ամենին:

– Երբ վարչապետին հարցրեցին, թե ինչպե՞ս է պայքարելու կոռուպցիայի դեմ, պատասխանեց մեկ բառով` օրենքով: Ձեզ ի՞նչ է ասում այս պատասխանը:

– Ես պարզապես հարց տամ` ո՞ր օրենքով: Որովհետև, ցավոք սրտի, օրենքները գրվում–ընդունվում են մեր Ազգային Ժողովի կողմից, բայց օգտագործողներն օգտագործում են այնպես, ինչպես իրենց ձեռք է տալիս: Նրանք օրենքները սարքում են ռեզինի նման: Որ պահին ինչ երկարություն կամ լայնություն է անհարժեշտ, այդ տեսքով են օրենքը կիրառում: Սա՛ է խնդիրը` արդյոք նման «օրենքով» հնարավո՞ր է մի բան փոխել: Միանշանակ` ոչ:

– Բայց դա նաև նշանակում է, որ մենք ընտրել ենք զարգացման էվոլյուցիոն ճանապարհը, և ոչ հեղափոխականը:

– Իհարկե, մենք չենք ընտրել հեղափոխական ճանապարհը: Ոչ ոք չի ուզում, որ լինեն նման կտրուկ փոփոխություններ: Բայց երբ հարցը վերաբերում է կոռուպցիան արմատախիլ անելուն, վերաբերում է տնտեսությունը շտկելուն, այլ մոտեցում պետք է որդեգրենք: Որովհետև, ի վերջո, ի՞նչ է տնտեսությունը. զարկերակն է, որ սնուցում է երկիրը, որ տալիս է ժողովրդի հանպազօրյա հացը: Ուստի եթե դրված է այն շտկելու խնդիրը, որոշումը պետք է լինի հեղափոխական, կտրուկ: Այլ հարց, որ այդ որոշման իրականացմանը պետք է հասնենք էվոլյուցիոն ճանապարհով:

Այլ կերպ չի լինում. կամ կա՛ կաշառակերություն, կամ չկա՛ կաշառակերություն: Պետք է լինի արդար, հավասար գործունեության դաշտ: Եթե այն չկա, ապա ոչնչի չենք հասնի:

– Դուք լիբանանահայ եք: Ինչպե՞ս եղավ, որ Հայաստանում արտադրություն հիմնեցիք և զբաղվեցիք «Rio Grande» սուրճի արտադրությամբ:

– Ես եկել եմ Հայաստան սովորելու` 1985–ից: Մնացել եմ այստեղ այն երազներով, որ սա իմ հայրենիքն է, որ ոչ ոք ինձ չի ասի` ո՞ր նավն է քեզ այստեղ բերել, թող, գնա՛, այստեղից:

– Իսկ ի՞նչն է Ձեզ հիմք տալիս, որ չհուսահատվեք, ու այս դժվարին միջավայրում շարունակեք զբաղվել արտադրությամբ, որ չթողնեք ու չհեռանաք երկրից, որ ձեր բիզնեսը չտեղափոխեք:

– Մինչև հիմա չէի հուսահատվում` երազելով իմ վաղվա հայրենիքի մասին: Իմ կրթությունը, իմ հայրենասիրությունը, իմ ծնողների տված դաստիարակությունը, որ մարդը պետք է իր հայերնիքը սիրի, ինչպես սիրում է իր հորն ու մորը, դա թույլ չեն տվել: Եվ երազում էի տեսնել այն հայրենիքը, որի մասին ինձ անընդհատ պատմել են: Սակայն, ցավոք, այսօր իմ երազած այդ հայրենիքը դեռևս չեմ տեսնում:

– Եթե այս անգամ էլ խափվի մեր գործարարը, մեր արտադրողը, ի՞նչ է սպասվում նրան:

– Կգնան: Կգնան այս երկրից: Շատերը, շատ շատերը եկել–գնացել են: Այսօր ես յուրահատուկ դեպք եմ, ով եկել է այստեղ` չունենալով ոչ ոքի, չունենալով, այսպես ասած, հովանավոր, թիկունք, կարողացել է ինչ–որ հաջողությունների հասնել:

Բայց արդեն 6–7 տարի է, ինչ իմ գործը համարյա կանգնած է: Նախկին տարիներին իմ շահած գումարները ծախսել եմ ընդամենը գոյատևելու համար:

– Նշանակում է կորը փոխարեն վերև գնա, ներքև է իջնում:

– Նայած` ում համար: Եթե դուք գող ու ավազակ եք ու կարող եք օգտվել վերնախավի հնարավորություններից, կարող եք վերև գնալ: Բայց եթե ազնիվ մարդ եք և ուզում եք ազնիվ ճանապարհով շահել ձեր կյանքը, չեք կարող դա անել Հայաստանում:

Գոհար Սարդարյան