1000–ական դրամ հատկացնելով մենք ինքնակազմակերպվում ենք որպես ազգ–պետություն

ANALYSIS 16 November, 2016 22:32

Բանակ–պետություն գաղափարը երբ շրջանառվեց, թվում էր պետք է լիներ պահանջված ու նաև սպասված խոսակցություն: Որովհետև այդ թեմայով ով չի երբևէ բռնկվել բուռն ու տաք զրույցով, երբ խոսքը վերաբերվել է մեզ բախտակից հայտնի ազգին: Հրեաներն` այսպե՛ս, հրեաներն` այնպե՛ս… Նրանք կարողացան այսպես անել, այնպես անել. յուրաքանչյուր հրեա, աշխարհի որ ծայրում էլ գտնվի, իր տուրքն է տալիս ընդհանուր գործին: Ա՛յ, այդպես պետք է լինի ազգը, թե չէ մենք….

Ու գնում է ինքնախարազանման երկար շղթան. տո մենք է՛ս չենք անում, անգամ է՛ն չենք անում: Խարազանում ենք մեզ ու հիմնականում` ոչ հանիրավի:

Հիմա 1000–ական դրամ հիմնադրամին հատկացնելով կարծես մենք էլ ենք որպես ազգ–պետություն փորձում ինքնակազմակերպվել: Յուրաքանչյուրիս գիտակցության մեջ փորձում ենք ամրացնել այն գաղափարը, որ ամեն մեկս էլ պարտք ունի մեր բանակի համար, ասել է թե` մեր երկրի ամրության ու հզորության, մեր սահմանների անձեռնմխելիության համար:

Ամենքս պետք է մասնակից դառնանք այդ գործին, որը սուրբ գործ է: Ինքներս մեզ ասենք` եթե ցանկանում ենք, որ այս հողի վրա ապրի մեր երեխան, մեր թոռը, կամ մեր սերունդն ընդհանրապես, եթե չենք ուզում գառան նման մորթվել, ինչպես մեկ դար առաջ մորթվեցինք, պետք է ամեն օր հիշենք, որ պաշտպանվելու ու կռվելու խնդիր ունենք: Ու երկրի պաշտպանությունը միայն նրանց գործը չէ, ովքեր նստած են վերևում` կառավարման ղեկի առաջ: Երկրի պաշտպանությունը ոչ միայն նաև քո՛ գործն է, այլ առաջին հերթին քո՛ գործն է: Վերցրու նրանց ձեռքից այդ նախաձեռնությունը և դու ինքդ ջատագովն ու նախանձախնդիրը եղիր դրա, որովհետև` ԴՈՒ ԵՍ ՏԵՐԸ ՔՈ ԵՐԿՐԻ: Այդ դեպքում և ոչ մի իշխանավոր չի կարող անել մի բան, որը դուրս կլինի քո գծած շրջանակի սահմաններից:

Պատկերացրեք, մի քանի տասնամյակ հետո, երբ արդեն յուրաքանչյուր մարդու համար բանակի իր տուրքը կդառնա սովորական և ինքնաբերաբար կատարվող, թե ինչպիսին կլինի նա այդ ժամանակ որպես ազգի միավոր, որպես պետության քաղաքացի: Կլինի վստահ, կլինի պարտաճանաչ, և ամենակարևորը` կլինի հոգեբանորեն պարտականություն ստանձնող:

Մենք հաճախ ենք հիշում մեր հարևանին: Յուրաքանչյուր օր յուրաքանչյուր թուրք երեխա դպրոց մտնելով այս արտահայտությունն է ասում, որը մտնում է նրա ինքնագիտակցության մեջ ու անջնջելիորեն դաջվում այնտեղ` ես հպարտ եմ, որովհետև….

Մեր այս իշխանություններին ինչքան ուզում եք վատ բաներ ասենք, ես ավելին ասեմ, քան որևէ մեկը: Գիտենք` ինչ են արել այս տարիների ընթացքում. թալանել են երկիրը, թուլացրել են պետությունը, մարդկանց դարձրել են օրվա հացի գերի: Ապրիլյան պատերազմը ցույց տվեց, որ պաշտոնյաների ախորժակը չի սահմանափակվել նաև, երբ խոսքը վերաբերվել է բանակին ու երկրի պաշտպանունակությանը: Որ ծախել են մեր երկրի ինքնիշխանությունը, ու մեր վարքագծով գլուխներս կախ ենք մեծ աշխարհի առջև: Եվ այլն, և այլն:

Բայց նախ և առաջ, ազնիվ լինենք ինքներս մեզ հետ ու ընդունենք` այս նախաձեռնությունն այն է, ինչ մեզ հարկավոր է այսօր: Հատկապես ապազգային քարոզների մեր այս ժամանակներում, երբ աշխարհը թավալգլոր գնում է դեպի գլոբալացում, իսկ ազգային ուժերն էլ ճիգով փորձում են փրկել սեփական ինքնությունը:

Հիմա` նախաձեռնության դետալների մասին: Ինչո՞ւ բոլորը միևնույն 1000 դրամը մուծեն, ինչո՞ւ նվազագույն ու մեկ միլիոն աշխատավարձ ստացողները նույն տուրքը տան: Ինչո՞ւ չպահպանենք սոցիալական արդարության սկզբունքը. տուրքը լինի տոկոսային հարաբերությամբ և ոչ ամրագրված գումարի տեսքով:

Կլինեն էլի հարցեր, որոնք կվերաբերվեն տուրքի կառուցվածքին կամ մեթոդիկային ընդհանրապես: Քննարկենք ու գանք ընդհանուր հայտարարի: Բայց վարկաբեկենք գաղափարը, քանի որ չենք սիրում այս իշխանությանը ու նրանից պահանջելիք հազար բաներ ունենք, սխալ է ու ոչ ռացիոնալ: Ի վերջո, պարտավոր ենք գիտակցել, որ մի օր այս նախաձեռնությունը մի տեղից սկսելու էինք: Թող սկսենք այստեղից ու հիմա:

Նաև այս համատեքստում խոսել իշխանությունների թալանի մասին վիժեցնելու համար ազգային տուրքի գաղափարը, մեղմ ասած, բնավ էլ հայրենասիրական չէ: Դրանք պարզապես տարբեր դաշտի խոսակցություններ են:

Գոհար Սարդարյան