Երևան, 06.Ապրիլ.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ


Այն, ինչ հայտնաբերեցին գիտնականները Չերնոբիլի անտառներում, շոկի ենթարկեց գիտական աշխարհը (լուսանկարներ)

ԼԱՅՖ

1986 թվականի ապրիլի 26-ը ողբերգական օր էր Խորհրդային Միության ու ամբողջ աշխարհի համար։ Հենց այդ օրը տեղի ունեցավ Չերնոբիլի ատոմակայանի հայտնի վթարը, որի արդյունքում հսկայական տարածքներ ատոմային էլեկտրակայանի շուրջ հայտարարվեց օտարեցման գոտի։ Վերջերս գիտնականները մի ծրագիր ձեռնարկեցին, որի նպատակն էր պարզել, թե ինչպիսին է լքված այդ վայրերի ֆաունան ու պարզվեց, որ մարդկանց առկայությունը շատ ավելի վատ է ազդումմ կենդանական աշխարհի վրա, քան ճառագայթումը։ Այնտեղ հայտնաբերեցին այնպիսի կենդանատեսակներ, որոնց վերջին հարյուր տարվա մեջ գրեթե անհնար էր տեսնել։ Ձեզ ենք ներկաայացնում այդ հետազոտության միջանկյալ արդյունքները։

Վերջին 30 տարում կենդանիների գլխաքանակը օտարեցման գոտում անգամներով բարձրացել է, իսկ դա թույլ էտալիս պնդել, որ ճառագայթումն այդքան շատ վնաս չի պատճառում կենդանական աշխարհին, որքան մարդու ներգործությունը։

Գիտնականները հետևում էին կենդանիներին թարմ ձյան վրա թողած նրանց հետքերով, ինչպես նաև այդ տարածքքի տարբեր կետերում տեղադրված 42 տեսախցիկներով։

Հետազոտությունները թույլ տվեցին պարզել, որ չերնոբիլյան անտառներում էապես աճել է վայրի վարազների, գայլերի, աղվեսների և այլ կենդանիների գլխաքանակը։

 

Բացի դրանիից, այստեղ հայտնաբերեցին մի շարք խիստ հազվադեպ կենդանատեսակների, որոնք երկա՜ր տարիներ չէին երևացել այս կողմերում․ եվրոպական լուսան ու կարմիր արջ։

Պորտսմուտի համալսարանի պրոֆեսոր Ջիմ Միթը պնդում է, որ այդ վթարը ակամայից ստեղծել է արգելոցի պես մի բան․

«Մենք չենք պնդում, որ ճառագայթումը լավ բան է, սակայն մարդու ազդեցության բացակայությունը թույլ է տվել, որպեսզի կենդանիների պոպուլյյացիան վերականգնվի ու դրան նույնիսկ ճառագայթումը չի խանգարել»։

Չերնոբիլյան անտառներում հաջողվել է նույնիսկ այնպիսի բացառիկ կենդաննատեսաների լուսանկարել, ինչպիսիք են Պռժևալսկու ձին և զուրբրեր։

Հետևությունը պարզ է․ մարդը բնությանը շատ ավելի մեծ վնաս է տալիս, քան ռադիոակտիվ ախտահարումը ու սրա շարջ արժե և պետք է մտածեն բոլորը։

Նոր տեղեկատվություն մինչև 12 տարեկան երեխա ունեցող ծնողների վերաբերյալՈւկրաինան պատրաստ է ռուսական հրթիռների և անօդաչու թռչող սարքերի նոր զանգվածային հարձակմանը․ ԶԼՄ Սևանա լճի մակարդակը մարտի 30-ից ապրիլի 5-ն ընկած ժամանակահատվածում բարձրացել է 1 սմ-ով Նոր փոփոխություն ծառայության վերաբերյալԱպրիլի 9-ին տեղի է ունենալու «Բարգավաճ Հայաստան» կուսակցության համագումարը և «Առաջարկ Հայաստանին» ծրագրի և թիմի շնորհանդեսը. Իվետա Տոնոյան Իրանի դեմ uանձազերծված ագրեuիայի հետևանքները շատ վտանգավnր են. Պեսկով Ամենախոցելի խմբերի պաշտպանությունը պետք է լինի ընդդիմության օրակարգում․ Արմեն Մանվելյան.Պետք է պետական մակարդակով խթանել հայրենական դեղարտադրությունը․ Արեգ ՍավգուլյանԴպրոցականները ծեծել են աշակերտին. ի՞նչ է սպասվում նրանց Մենք խաղաղություն կբերենք` երաշխավորներով, իսկ Փաշինյանը կբերի ևս մեկ պատերազմ. Նարեկ ԿարապետյանԱդրբեջանի Գուսարի շրջանում անձրևները քանդել են գյուղերի միջև ընկած ճանապարհը (տեսանյութ) Նոր սպառնալիք Օվերչուկից Կեղտոտ մանիպուլյացիա. Հանրությանն ահաբեկում են նոր կարգախոսով Ամիօ բանկը համալրել է կանոնադրական կապիտալը 20 մլրդ ՀՀ դրամով Գյումրու մանկապարտեզային տնտեսություններում ականատեսը եղանք բազմաթիվ խնդիրների. Մարտուն ԳրիգորյանՋուր չի լինի երկար ժամանակ․ հասցեներ «ՀայաՔվե» միավորումը Գյումրիում ճանաչողական այց էր կազմակերպել իր երիտասարդական կառույցի անդամների անդամների համարՓաշինյանի և Բաքվի խոսույթները նույնական են դարձել Մի շարք հասցեներում գազամատակարարման ընդհատում կինի Վիճաբանություն և ծեծկռտուք՝ Նորապատում. մոտ 15 հոգով ձեռքերով և ոտքերով հարվածներ են հասցրել 43-ամյա տղամարդուն ԱՄՆ-ը և Իսրայելը hարձակվել են Իրանի ավելի քան 80 բուհի և գրադարանի վրա «ՀայաՔվեի» ծրագրի հիմքում են Հայաստանի և հայ ժողովրդի ազգային շահերը․ Ավետիք Քերոբյան48-ամյա տղամարդը հետընթացի ժամանակ պատահմամբ սպանել է իր կնոջըԱրևային էներգետիկան անհավանական արագությամբ դուրս է մղում ածուխը, գազը և ԱԷԿ-ները Որպեսզի մարդիկ կարողանան բարեկեցիկ ապրել իրենց հայրենիքում, պետք է ստեղծել իրական ու կայուն պայմաններ. Գագիկ Ծառուկյան«Ժառանգություն» կուսակցությունը կոչ է անում աջակցել «Ուժեղ Հայաստան Սամվել Կարապետյանի հետ» դաշինքին․ Նարեկ Կարապետյան Թվայնացումը՝ հանքարդյունաբերության ոլորտում. ԶՊՄԿ թվայնացման թիմի ղեկավարը ներկայացնում է ոլորտում նոր տեխնոլոգիաների ներդրման կարևորությունը Հրդեհի ժամանակ կինը պատուհանից դուրս է նետել փոքրիկ երեխային․ ՏԵՍԱՆՅՈՒԹԶգուշացման ուղերձ Մոսկվայից․ ի՞նչ է թաքնված Պուտին-Փաշինյան բանակցությունների հետևում Ռուսական սպառնալիք․ ՌԴ գլխավոր սխալը Արցախի հարցում. Էդմոն Մարուքյան «ՀայաՔվե» միավորումը վշտակցում է սգակիր ընտանիքին և Բալայանի մերձավորներին` ծանր կորստի կապակցությամբԱյն մասին, թե ինչու բացարձակ անօրինական և հակամարդկային դպրոցահասակ Դավիթ Մինասյանի կալանավորումը և ինչու նա պետք է անհապաղ ազատ արձակվի. Ավետիք ՉալաբյանՀամախմբման տրամաբանություն․ ընդդիմադիր դաշտում ձևավորվող նոր կենտրոնը Թրամփը բախվել է փակուղային իրավիճակի. պատերազմը պետք է դադարեցվի իրանական պայմանների հիման վրա Ու՞մ բախտը կբերի այսօր. աստղագուշակ ապրիլի 6-ի համար Ռուբլին թանկացել է․ փոխարժեքն՝ այսօր Արցախում շարունակվում է մշակութային վանդшլիզմը. թիրախnւմ Ստեփանակերտի մայր եկեղեցին է Աղոթք նեղության ժամին Վրաստանը հայտնել է արտասահմանյան հատուկ ծառայությունների հետ կապ ունեցող օտարերկրացու ձերբակալման մասինBrent նավթի իրական գները ռեկորդ են սահմանում. ֆիզիկական նավթը գնահատվում է 141 դոլար՝ մեկ բարելի դիմացԳարնանային առավոտյան ռեժիմ. Ինչպես «արթնացնել» մաշկը և վերականգնել դրա թարմությունըԼուիզիանայում հարբած հաշմանդամ վարորդը տոնական շքերթի ժամանակ մխրճվել է ամբոխի մեջ. կա առնվազն 13 վիրավորԱմերիկան պատմություն է սովորել Իրանից, բայց դեռ պետք է հասկանա իշխանության աշխարհագրությունը. ՎելայաթիՆեթանյահուն շնորհավորել է Թրամփին ամերիկացի օդաչուի փրկության առիթով Ինչպես են ԱՄՆ ուժերն իրականացրել իրենց պատմության ամենահամարձակ գործողություններից մեկը. The TelegraphԻրանի հետ գործարքը հնարավոր է մինչև երեքշաբթի, այլապես ամեն ինչ կպայթեցնեմ. ԹրամփԳիտնականները գտել են «էպիլեպսիայի աղբյուրը», որը ձևավորվում է դեռևս նախքան ծնունդըՁեր անխոհեմ գործողությունները յուրաքանչյուր ընտանիքի համար ԱՄՆ-ն իսկական դժոխքի են վերածում. Ղալիբաֆը՝ Թրամփին2 հազար տարեկան բնակատեղի է հայտնաբերվելԳինու չափավոր օգտագործումը կարող է դանդաղեցնել տղամարդկանց կենսաբանական ծերացումը. International Journal of Public Health