Երևան, 25.Փետրվար.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ


Աչքերի գույնը` տաղանդների և առողջական խնդիրների ցուցիչ

ԼԱՅՖ

Նոր հետազոտությունը ցույց է տվել, որ մեր աչքերի գույնը մեր տաղանդների և առողջական խնդիրների ցուցիչն է, հայտնում է «Կոմսոմոլսկայա պրավդա»-ն:

Օրինակ` աչքերի գույնը որոշում է, թե ինչպես եք տանում ցավը, շաքարախտի ունենալու որքան հավանականություն ունեք, որքան արագ եք կողմնորոշվում, որքանով ճշգրիտ եք գործողություններում և ինչպես եք վերաբերվում ալկոհոլին: Այդ ամենը կարելի է իմանալ` նայելով մարդու աչքերին, վստահ են Պիտսբուրգի համալսարանի գիտնականները:

Լայնածավալ հետազոտություն անցկացնելով` նրանք պարզել են, որ բաց աչքերով (կապույտ կամ կանաչ) կանայք ավելի հեշտ են տանում ցավն ու սթրեսները, քան դարչնագույն աչքերով կանայք:

Պիտսբուրգի համալսարանի անեսթեզիոլոգիայի պրոֆեսոր Իննա Բելֆերը պատմել է, որ հղի կանանց շրջանում անցկացված հետազոտությունը ցույց է տվել, որ բաց աչքերով ապագա մայրերն ավելի թեթև են տարել ծննդաբերական ցավերը: 

Երեխաների ծննդից հետո էլ նրանք ավելի պակաս են մտահոգվել և անհանգստացել ու ավելի քիչ բացասական մտքեր ունեցել:

Գիտնականները հասկանում են, որ դեռևս շատ անելիք ունեն, պետք է հասկանալ` ո՞րն է կապն աչքերի գույնի հետ։ Աչքերի գույնը կախված է մարդկանց գեների 12-13 անհատական տարբերակների հետ։ Մեզ շագանակագույն, կանաչ կամ կապույտ աչքեր տվող գեները կարող են պատասխանատու լինել մեր այլ ունակությունների և հնարավորությունների համար։ 

Օրինակ, NCX-4 մի գենը (մուգ աչքեր ունեցողների մոտ) պատասխանատու է սպիտակուցների և ցավային զգացողությունների համար։ Այլ գեներ կապված են մելանինի հետ, մելանինն էլ հենց աչքերն ավելի մուգ է դարձնում։ 

Ջորջիայի Ատլանտայի համալասարանի գիտնականները 12 հազար տղամարդկանց և կանանց շրջանում անցկացված հետազոտության արդյուքնում պարզեցին, որ կապուտաչյաները կարող են ավելի մեծ քանակությամբ ալկոհոլ խմել, քան սևաչյաները։ Գիտնականները նշում են, որ շագանակագույն աչքերով մարդկանց ավելի փոքր քանակության ալկոհոլ է անհրաժեշտ թունավորվելու համար, իսկ դա նշանակում է, որ նրանք ավելի հաճախ են արբեցող դառնում։

 

Որքան մուգ են աչքերը, այնքան արագ է ուղեղի արձագանքը, այնքան ավելի զգայուն և ընկալունակ է մարդը։ Սևաչյաներն ավելի ճշգրիտ են ֆրիսբի նետում, ավելի հաճախ են նշանակետին կպնում, կապուտաչյաներն ավելի հաջող են թենիս խաղում։ 

Կապույտ աչքերն օգնում են սովորել։ 

Էդինբուրգի համալսարանի հոգեբան դոկտոր Էնթոնի Ֆելոնը 1991 թվականից ուսանողների շրջանում հետազոտություններ է անցկացրել և եկել է եզրակացության, որ մուգ աչքերով աշակերտները զգալիորեն ավելի արագ են հանձնում թեստերն ու կատարում այն վարժությունները, որոնցում կարևոր է մտածելու արագությունը։ 
Շագանակագույն աչքերով մարդիկ ավելի արագ են կողմնորոշվում, իսկ բաց աչքերով մարդիկ ռազմավարներ են, ում ժամանակ է պետք ամեն ինչի շուրջ խորհելու համար, բացատրում է դոկտոր Ֆելոնը։

Կապուտաչյա ուսանողներն ավելի հաջողակ են ծրագրման, դասակարգման մեջ, մարզաձևերից ավելի հաջողակ են գոլֆում, վազքում, իսկ քննություններին ավելի լուրջ են պատրաստվում։ 

Կոպենհագենի համալսարանի հետազոտողներն ասում են, որ մի վարկածով` շատ–շատ տարիներ առաջ բոլոր մարդիկ մուգ աչքեր են ունեցել։ Գենետիկ դոկտոր Հանս Էյբերգը վստահ է, որ ցուրտ եղանակն ու մուգ երկինքն օգնել են, որ աչքերն ավելի բաց դառնան։ Բաց մաշկն ավելի լավ է ընկալում հյուսիսային սառը և քիչ արևոտ կլիմայում կենսական կարևոր նշանակություն ունեցող D վիտամինը։ Կապույտ աչքերը նաև ավելի շատ արև են «տեսնում», ավելի քիչ են ֆիլտրում լույսը, քան մուգ աչքերը։ 

Աչքերի գույնն ազդում է և անձի տեսակի, և վարքի վրա։ Դեռևս 1977 թվականին սոցիալական հոգեբանները հարցումներ էին անցկացրել և պարզել, որ կապուտաչյա մարդիկ ավելի քիչ են խոսում իրենց մասին, ավելի գաղտնապահ են։ 

Իսկ 2006 թվականի հետազոտությունը ցույց է տվել, որ կապուտաչյա երեխաներն ավելի զգույշ են, խնամքով են վերաբերվում նոր իրերին։ 

2010 թվականին չեխ հետազոտողները հայտնաբերել են, որ շագանակագույն աչքերով տղամարդիկ ավելի ազդեցիկ ղեկավարներ են դառնում, քան նրանց բաց աչքերով գործընկերները։ Կա վարկած, որ դա այ պատճառով է, որ կապուտաչյաներն ավելի երիտասարդ տեսք ունեն, իսկ մուգ աչքերով մարդիկ` ավելի հասուն։

Վարդենիկում 39-ամյա վարորդը «Nissan Teana»-ով բախվել է քարե պատնեշին․ վարորդը մահացել է Լուվրի տնօրենը հրաժարական է տվել Զելենսկին հայտարարել է հակաօդային պաշտպանության հրթիռների «խոշոր փաթեթ» ստանալու մասին ՀՀ նախագահը մի շարք օրենքներ է ստորագրել Տպավորիչ «արյունոտ Լուսին». 2026 թվականի մարտի 3-ին սպասվում է Լուսնի լիակատար խավարում Մեկ միլիոն այց` առողջության ապահովագրության շրջանակում. Անահիտ Ավանեսյան Գլոբբինգը՝ Հայաստանի ֆոնդային բորսայում. տեղաբաշխումն իրականացրել է Կոնվերս Բանկը Մյասնիկյան պողոտայում բախվել են «Կամազ»-ը և «BMW»-ն․ կա վիրավոր Ամիօ բանկ. փոխանցումներ ամբողջ աշխարհում՝ արագ և ապահովԱրամ Ա Վեհափառ Հայրապետը բարձր է գնահատել Լիբանանում հոգևոր արժեքների պահպանման հարցը Ձյուն, անձրև․ ի՞նչ եղանակ սպասել առաջիկա օրերին Հայաստանը ձեռնպահ է քվեարկել ՄԱԿ-ում Ուկրաինայի վերաբերյալ բանաձևին Ծեծկռտուք Գյումրիում՝ «Տիկ-Տոկում» «գեղացի լակոտ» անվանելու համար ԱՄՆ-ն ավելի քան 150 ինքնաթիռ է մոտեցրել Իրանին. The Washington Post Մանկապարտեզի տնօրենին ձերբակալել են Պաշտոնանկություններ` ՆԳՆ-ում Դպրոցների մասով չեք գտնի որևէ ուղղություն, որտեղ Կառավարությունը առաջընթաց չի գրանցել. ԿԳՄՍ նախարար Պապիկյանը հանդիպել է Իրանի զինված ուժերի գլխավոր շտաբի պետի հետ Կառուցենք Հայաստան, որը տեր է իր տարածքային ամբողջականությանը, ինքնիշխանությանն ու հայ ժողովրդի իրավունքներին. Իշխան ՍաղաթելյանՄերի Գասպարյանը որոնվում է որպես անհետ կորած Այսօր կայացավ «Առաջարկ Հայաստանին» երիտասարդական պլատֆորմի նախաձեռնող խմբի առաջին նիստը. Իվետա ՏոնոյանԲրազիլիայում հորդառատ անձրևների հետևանքով առնվազն 14 մարդ է մահացել «Դասավանդի՛ր հանուն Հայաստանի»-ի 2026 թվականի նախագծերըԵթե Ուկրաինային չզինեն՝ ՌԴ-ն բանակցությունների չի գնա․ լրացավ պատերազմի 4-րդ տարին Սիսիանի տարածաշրջանի ավտոճանապարհներին մառախուղ է, տեսանելիությունը՝ 80-100 մետրՍամվել Կարապետյանը պատրաստ է հրաժարվել ՌԴ-ի և Կիպրոսի քաղաքացիությունից վարչապետ ընտրվելու դեպքում․ Նարեկ ԿարապետյանԱյս իշխանությունը ժողովրդին միայն հույս է վաճառել․ Նարեկ ԿարապետյանՎարդենիս-Մարտունի ավտոճանապարհին բախվել են «ՎԱԶ 2104»-ը և «ՎԱԶ 21099»-ը․ կան վիրավորներ Քրեակատարողական ծառայողները ձերբակալել են «Նուբարաշեն» ՔԿՀ այցելած փաստաբանին Հայաստանում կոռուպցիան աճում է. թալանչիները ժողովրդին խաբում են օրը ցերեկով. Էդմոն ՄարուքյանՍամվել Կարապետյանը որոշում ունիՍամվել Կարապետյանը գնալու է մինչև վերջ՝ երկրում աղքատության հաղթահարում, անվտանգության ապահովում․ բերելու է այս փոփոխություններն իր դեմքով․ Նարեկ Կարապետյան Փաշինյանը գիտի՝ Սամվել Կարապետյանը կարող է լինել երկրի վարչապետ, այդ պատճառով է կալանքի տակ պահում․ Նարեկ ԿարապետյանԽաչատուրյանը Հունաստանի նախագահին «Փառքի շքանշանով» է պարգևատրել «Սամվել Կարապետյանը գնալու է մինչև վերջ». Նարեկ ԿարապետյանՆրանք վախենում են Սամվել Կարապետյանի վարչապետ լինելու փաստից․ Նարեկ ԿարապետյանԿամ Հեյդարի որդու առաջարկած Սահմանադրությունը, կամ հայերի կողմից Սահմանադրության մի կետ, մեր ժողովուրդը թող որոշի․ Նարեկ Կարապետյան«Սամվել Կարապետյանը գնալու է մինչև վերջ՝ իր դեմքով և իր անունով». հարցազրույց Նարեկ Կարապետյանի հետՄասնագետի գնահատմամբ՝ ընթացիկ վերանորոգման աշխատանքները երկարատև ամիսներ չեն պահանջում և կարող են ավարտին հասցվել համեմատաբար կարճ ժամկետում. Համահայկական ՃակատՎթար․ երկար ժամանակ ջուր չի լինի Եվրոպայի խորհրդի նախկին գլխավոր քարտուղարը փորձել է ինքնասպան լինել Էպշտեյնի հետ կապերի պատճառով Չեմպիոնների լիգայի փլեյ-օֆֆ փուլ․ պատասխան հանդիպումներ Արագածոտնի մարզի Շամիրամ համայնքին է վերադարձվել շուրջ 13,6 հա մակերեսով երկու հողամաս ՌԴ հետախուզությունը մեղադրում է Մեծ Բրիտանիային և Ֆրանսիային՝ Ուկրաինային միջուկային զենք տրամադրելու ծրագրերի համար Ու՞մ «դեմքով» է Սամվել Կարապետյանը մասնակցելու ընտրություններին. ՀարցազրույցԱռաջիկա շաբաթ օրերին վարորդական իրավունքի գործնական քննություններ կանցկացվեն Հիսուս Քրիստոսի արձանի կառուցման ընթացքը՝ Անի Գևորգյանի տեսախցիկում34-ամյա երիտասարդը մեքենայում լիցքավորված ատրճանակ էր պահում. Ավանի համայնքային ոստիկանների բացահայտումը Նոր Նորքի համայնքային ոստիկանները գողությունների դեպքեր են բացահայտելՄեր հայրենակիցներին մտահոգում է այն հարցը, թե արդյոք Հայոց ցեղասպանության հուշահամալիրում աշխատանքները կավարտվեն սահմանված ժամկետում` մինչև ապրիլի 24-ը․ «Համահայկական ճակատ» շարժում