Երևան, 03.Ապրիլ.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ


ԼՂՀ-ն տարածք չէ. Հովհաննես Մանուկյանն արձագանքել է Լևոն Տեր-Պետրոսյանին

ՔԱՂԱՔԱԿԱՆ

ՀՀ արդարադատության նախկին նախարար Հովհաննես Մանուկյանը, անդրադառնալով ԼՂՀ հարղի լուծման վերաբերյալ ՀՀ առաջին նախագահ Լևոն Տեր - Պետրոսյանի հայտնի հոդվածին, իր ֆեյսբուքյան էջում գրել է.

Կան սեցեսիայի տարբեր տեսություններ և այդ իրավունքի սուբյեկտային կազմի հնարավոր տեսակներ: Ըստ որոշ տեսաբանների գոյություն ունեն սեցեսիայի երկու նորմատիվ տեսություններ. վերականգնող (շտկող) իրավունքի տեսություն (Remedial Right Theories) և սկզբնական իրավունքի տեսություն (Primary Right Theories):
Մեր ազգային կարևորագույն խնդրի համար առավել արդիական է առաջին տեսությունը, որի համաձայն միակողմանի, արտասահմանադրական անջատման իրավունքը շատ մոտ է ժողովրդի հեղափոխության իրավունքին՝ արևմտյան լիբերալ գաղափարախոսության տրամաբանության համատեքստում: 
Վերականգնողական իրավունքի տեսության համաձայն սեցեսիայի իրավունքն ընկալվում է որպես ԲԱՑԱՌԻԿ իրավունք (ultima ratio), երբ պետության կողմից պարբերաբար և հետևողականորեն խախտվում են կոնկրետ տարածքում բնակվող ժողովուրդների և ազգերի հիմնարար իրավունքները: Եթե իրավախախտումները չեն դադարեցվում և բացակայում են խախտված իրավունքների վերականգնման և խախտումները դադարեցնելու լեգիտիմ և մատչելի միջոցներ, ապա սեցեսիան դիտարկվում է որպես տուժած խմբերի համար այդ իրավունքների վերականգնման ԾԱՅՐԱՀԵՂ ՄԻՋՈՑ, հատուկ իրավունք (remedial secession): 
Սեցեսիայի և հեղափոխության իրավունքների հիմնական տարբերությունը սուբյեկտային կազմն է: Սեցեսիայի իրավունքի սուբյեկտ են, մասնավորապես էթնիկ, կրոնական, ազգային և այլ խմբերը, որոնք բնակվում են որոշակի տարածքում և որոնց նպատակն է սահմանափակել կամ դադարեցնել պետության իրավասությունն իրենց բնակության տարածքի նկատմամբ, իսկ հետագայում նաև պետական միավորում ձևավորել այդ տարածքում:
Այս բավականին հետաքրքրական, բայց միևնույն ժամանակ միջազգային իրավունքում առայժմ սաղմնավորվող տեսության պրոեկցիան ղարաբաղյան հիմնախնդրի նկատմամբ պետք է իրականացվի լրջախոհության, ծայրահեղ զգուշավորության և ֆունդամենտալ ուսումնասիրության ու քննարկումների ձևով միայն:
Համենայնդեպս, երեք առանձնահատկություն հընթացս կարելի է մատնանշել, ինչը սեցեսիայի տեսական սահմանման շրջանակների հետ համահունչ չի դարձնում մեր իրավական և փաստական հարցադրումները.
ա/ Արտասահմանադրականության բաղադրիչը: ԼԵռնային Ղարաբաղի Հանրապետության անկախությունն ունեցել է հստակ իրավական հիմնավորվածությամբ և ժողովրդավարական մեխանիզմներով կայացված որոշումների տեսքով լեգիտիմ հիմք,
բ/ ԼՂՀ-ն ՏԱՐԱԾՔ չէ և ի սկզբնե ունեցել է սահմանադրական ինքնավարության իրավականորեն որոշակի կարգավիճակ: Սեցեսիայի ձևակերպման մեջ ՏԱՐԱԾՔ բաղադրիչը հեղհեղուկ և անորոշ հասկացություն է,
գ/ Սեցեսիայի հիմնական բնորոշիչը՝ սահմանափակել կամ դադարեցնել պետության իրավասությունը կոնկրետ տարածքի նկատմամբ, ավելի քան երկու տասնամյակ արդեն փաստ է:

«Որ ասում եք ոտքդ գազից չվերցնես՝ վերջը «պավարոտ» կա», «Ինչի՞, Պուտինի մոտ լավ էլ գազ տվեցիր». Փաշինյանի ու մեծամորցու զրույցը Հրազդանի կիրճում թմրանյութ տեղադրողը, փախուստի դիմելով, ընկել է ջուրը. ՏԵՍԱՆՅՈՒԹՊուտին–Փաշինյան հանդիպումը, ըստ էության, ջրբաժան է դարձել. Էդմոն ՄարուքյանՄեր երիտասարդության մեջ շատ-շատ են այնպիսիք, ովքեր պարզ ասում են՝ ինչ է արդարամտությունը․ Մենուա ՍողոմոնյանԲաղրամյանի հրաձգարանում մահացածը պայմանագրային զինծառայող է․ ՔԿ Երեխաներ տեղափոխող ավտոբուս է շրջվելԱդրբեջանը միջամտում է ՀՀ ներքին գործերին և նոր տարածքային պահանջներ ներկայացնում․ Ավետիք ՔերոբյանՓոփոխությունների ժամանակն է, միացե՛ք. «Ուժեղ Հայաստան»Ոսկու գինը կփոխվիՎթար. ջուր չի լինի մինչեւ երեկո Այն մասին, թե ով է Սուրբ Աննա եկեղեցում տեղի ունեցած միջադեպի իրական մեղավորը. Ավետիք ՉալաբյանՀանդիպման ուղերձները և ներքաղաքական արձագանքը․ նոր հակադրությունների փուլ Արտակարգ դեպք, Մովսես գյուղում ժայռաբեկորը հարվածել է կայանված «ՎԱԶ 2107»-ին․ Shamshyan Քուվեյթում իրանական ԱԹՍ-ի hարվածից հետո նավթավերամշակման գործարանում hրդեհ է բռնկվել Համախմբման շղթայական ռեակցիա․ ձևավորվո՞ւմ է նոր քաղաքական բևեռ ՊՆ և ԳՇ ղեկավար կազմի կյանքն ու ծառայությունը երևի 2018-ից է սկսվել․ հենց դրա համար էլ ապրիլի 2-ին Եռաբլուր չեն գնում. Տիգրան Աբրահամյան Խաղ բարակ գծի վրա․ Մոսկվայի հստակ ուղերձը և Երևանի պատասխանատվությունը Կոթի գյուղի բնակիչը վիրավորվել է ականի պայթյունից Գազ չի լինելու Դոլարն էժանացել է, ռուբլին՝ թանկացել․ փոխարժեքն՝ այսօր ԱրարատԲանկը՝ Commerzbank AG բանկի «Որակի գերազանցության» մրցանակակիր Ապրիլի 3-ին, 6-ին, 7-ին և 9-ին հարյուրավոր հասցեներում լույս չի լինելու ԱՂՈԹՔ ԽԱՂԱՂՈՒԹՅԱՆ ՀԱՄԱՐ Ամփոփվել են «Անահիտ» մրցանակաբաշխության քվեարկության արդյունքները՝ ըստ անվանակարգերի Հորմուզի նեղուցը բաց է Ռուսաստանի համար․ Ուշակով Լիբանանում իտալական խաղաղապահ բազան հրթիռային հարձակման է ենթարկվել. Ansa Տավուշի Կոթի գյուղի 41-ամյա բնակիչը վիրավորվել է ականի պայթյունից Հայաստանում ԱՄՆ դեսպանատունը զգուշացնում է Օդի ջերմաստիճանը կբարձրանա․ եղանակն՝ առաջիկա օրերին Պուտինը երեկ ոչ թե Նիկոլին, այլ հայ ժողովրդին դիմեց՝ առաջին անգամ բացելով խաղաքարտերը․ Էդմոն Մարուքյան Իրանը հարձակվել է Բահրեյնում Amazon-ի կենտրոնի վրա Ողբերգական ավտովթար Կոտայքի մարզում՝ Չարենցավանում․ ճակատ-ճակատի բախվել են «Mercedes»-ները․ կա 1 զոհ, 3 վիրավորԻրանում ԿԽՄԿ երեք աշխատակից է զոհվել. Փեզեշքիանը դիմել է միջազգային բժշկական կառույցներին Վարազդատ Լալայանն ու Ալեքսանդրա Գրիգորյանն առաջադրված են Ծանրամարտի եվրոպական ֆեդերացիայի 2025-ի լավագույն մարզիկների անվանակարգերում Մենք երբեք չենք մոռանա մեր զինվորների զոհաբերությունը«Արարատ-Արմենիան» նվաճել է Հայաստանի գավաթի խաղարկության կիսաեզրափակչի ուղեգիր Տիգրանաշենը կանգնած է դատարկվելու եզրին․ սահմանամերձ գյուղի բնակիչները ապրում են անհանգստության և անորոշության մեջ (տեսանյութ) Ծառուկյանը Հայաստանի մարզերում (ֆոտոշարք)Ողբերգական դեպք՝ ՀՀ ՊՆ Արմավիրի մարզի՝ ժողովրդին հայտնի Բաղրամյանի «պալիգոններում»․ կա 1 զոհ, 1 վիրավորՎտանգավոր հիվանդություններով միգրանտները պետք է անհապաղ արտաքuվեն Ռուսաստանի Դաշնությունից․ Մեդվեդև Իրանը չի կարող ունենալ միջուկային զենք. ԱՄՆ պետական դեպարտամենտի խոսնակ Իտալիայի ֆուտբոլի ֆեդերացիայի նախագահը հեռացավ պաշտոնից Մոսկովյան հանդիպման բաց ուղերձները. ինչո՞ւ է Հայաստանը կանգնած էներգետիկ և տնտեսական վտանգի առաջ․ Էդմոն ՄարուքյանՀԱԿ-ը և մենք բոլորս պետք է կանգնենք մեկ ճակատում որպես անկախական ուժեր. Էդմոն Մարուքյան Փաշինյանը չունի քաջություն նայելու զnհված զինվորների ընտանիքների աչքերին, քանի որ գիտի, որ խոստացել էր խաղաղություն, բայց բերել է երեք պատերազմ․ Արթուր Ավանեսյան Անահիտ Մանասյանը մասնակցել է Մարդու իրավունքների ազգային հաստատությունների գլոբալ դաշինքի 2026 թվականի տարեկան համաժողովին Հրդեհի ահազանգ Արին Բերդի փողոցում. Հայտարարվել է «1 ԲԻՍ» Մեր ապագան կախված է ոչ միայն խիզախությունից, այլ նաև խելացի կառավարմամբ կառուցված, ժամանակակից պահանջներին համապատասխանող մարտունակ բանակից. Նաիրի Սարգսյան 370 շահառու կօգտվի բնակարանային ապահովության և այլ ծրագրերի ֆինանսական աջակցությունից Մայր Աթոռում կատարվել է Ոտնլվայի կարգը