Երևան, 04.Մարտ.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ


Կնոջ համար երեխա ունենալու լավագույն տարիքը կարող է հուշել «հինգերորդ կետը»

ԼԱՅՖ

Կնոջ կոնքի ոսկրերը փոխվում են ամբողջ կյանքի ընթացքում` ընդունելով այնպիսի ձեւ, որն առավել հարմար է մանկածնական գործընթացի համար, պարզել են Ցյուրիխի համալսարանի գիտնականները: Հայտնագործությունը ստիպում է վերանայել այն տեսությունը, որի համաձայն, կոնքի լայնությունը ծննդաբերելու պահանջի եւ ուղիղ քայլելու միջեւ փոխզիջման հետեւանք է: 

Գիտնականները տղամարդու եւ կնոջ կոնքերի միջեւ տարբերությունն ավանդաբար բացատրում են մանկաբարձական երկընտրանքի հիպոթեզով. լայն կոնքն անհրաժեշտ է  երեխաներ ծննդաբերելու համար, որոնք գլխի համեմատաբար մեծ ծավալներ ունեն, սակայն ուղիղ քայլելը նեղ կոնք է պահանջում: Վերջերս այդ հիպոթեզը վիճարկվել է գիտական նոր տվյալների ի հայտ գալու շնորհիվ, այդ պատճառով անհայտ է, թե ինչ գործոններ են ազդում սեռական տարբերությունների վրա: 

Գիտնականները համակարգչային տոմոգրաֆիայի օգնությամբ հետազոտել են նորածնի տարիքից մինչեւ 95 տարեկան 275 տղամարդու եւ կնոջ կոնքի ոսկրերի զարգացումը: Արդյունքները ցույց են տվել, որ մոտավորապես 10 տարեկանից, սեռահասունացման շրջանի սկզբում, տղամարդկանց եւ կանանց մոտ կոնքային ոսկրերի զարգացումը սկսում է էականորեն տարբերվել:  25 տարեկան հասակում լայն կոնք է ձեւավորվում, որը լավ հարմարեցված է մանկածնության համար: 

Կոնքի կառուցվածքի ամենամեծ սեռական դիմորֆիզմի ժամանակաշրջանը  25-30 տարեկանն է, իսկ 40-45 տարեկանում ոսկրերը դարձյալ սկսում են փոփոխվել, ավելի նման են դառնում տղամարդկայինի, դրան հետեւող` ծննդյան ուղու հետագա փոքրացմամբ: Գիտնականները ենթադրում են, որ կոնքային ոսկրերի զարգացումը պայմանավորված է սեռական հասունացման եւ դաշտանադադարի շրջանում հորմոնային փոփոխություններով, այն է` էստրադիոլի մակարդակի տատանումներով: 

Հետազոտության արդյունքները հրապարակվել են Proceedings of the National Academy of Sciences ամսագրում:

NEWS.am Medicine

Հրդեհ՝ Կատովսկու փողոցում․ տուժածներ կա՞ն Իրանի շուրջ ճգնшժամը չունի ռազմական լուծում. Մարիա Զախարովա Վախեցած իշխանության ջղաձգումները. Սուրեն ՍուրենյանցԳազ չի լինի․ վթար Խոշոր պայթյուն Թեհրանի արևելքում Սահմանամերձ գյուղերի դպրոցները չպետք է փակվեն․ Մենուա ՍողոմոնյանՈրպեսզի ունենանք դինամիկ զարգացող երկիր, պետք է ունենանք համաչափ զարգացում. Նարեկ ԿարապետյանԻրանի միջուկային սպառնալիքը մնում է․ Կանադայի վարչապետ ԱԺ-ն ամբողջությամբ ընդունեց երեկ քննարկված նախագծերը Վթար՝ Սևան-Երևան ճանապարհին. մեկ անձ տեղափոխվել է հիվանդանոց․ ի՞նչ է հայտնի Կաթողիկոսը ցավակցական հեռագիր է հղել Իրանի նախագահին 18 արդարների գործով դատական նիստը տեղի կունենա մարտի 5-ինՏեղի է ունեցել Փաշինյանի և Կոբախիձեի առանձնազրույցը Բազմաթիվ հասցեներում ջուր չի լինի․ հասցեներ Նոր մարտավարությունը և նախընտրական դաշինքը. Վահե Հովհաննիսյան Ինչպիսի՞ եղանակ է սպասվում հանրապետության տարածքում Իրանի դեպքերը մեզ տվեցին մեկ դաս. Նարեկ ԿարապետյանՏասնյակ տանկերներ են կուտակվել Հորմուզի նեղուցի երկու կողմերում «ՀայաՔվեն» և «Միասնության թևերը» միավորվել են՝ Հայաստանի պետական շահով առաջնորդվելով․ Աննա ԿոստանյանԸնդդիմադիր համակարգերը պիտի դադարեն միայն իշխանական նարատիվներին արձագանքելուց, պիտի ճկուն լինեն՝ կարճաժամկետ մարտավարությունների առումով․ Վահե Հովհաննիսյան Հայաստանյան իշխանության` անվտանգության ուղղությամբ իրականացվող միջոցառումների ճնշող մեծամասնությունը արդի ժամանակների իրողությունների հետ առնչություն չունեն․ Աբրահամյան LA Times-ի անդրադարձը ԶՊՄԿ-ինՍամվել Կարապետյանի ուշադրության կենտրոնում մշակույթը մշտապես է եղել. տեսանյութԱրդյունաբերությունը Հայաստանում այսօր մեռնում է. Նաիրի Սարգսյան Հայտնի է, թե քանի մարդ է Իրանից ժամանել ՀայաստանԱյն մասին, թե ինչու գործող վարչախումբը որոշեց հապճեպ կերպով ավելացնել թոշակները. Ավետիք Չալաբյան20 հազար մատչելի բնակարան․ ինչպես կարող է Սամվել Կարապետյանի ծրագիրը փոխել բնակարանային շուկան Աֆղանցիների 2 խումբ փորձել է Իրանից անօրինական կերպով մուտք գործել ՀայաստանԵրբ այլակարծությունը դառնում է հանցանք. ինչպե՞ս է սրվում ճնշումների մթնոլորտը Հայաստանում Թեհրանում, Սպահանում և Իրանի այլ քաղաքներում պայթյուններ են որոտացել Ռուբլին էժանացել է․ փոխարժեքն՝ այսօրԴուբայում ԱՄՆ հյուպատոսությունը հրդեհվել է Դուբայում ԱՄՆ հյուպատոսության վրա հարձակում է եղել. Reuters Կես դար հետո Իրանում պատմությունը կրկնվում է․ իրանագետ Նավթի գները բոլորիս կuպանեն. Վուչիչը՝ Հորմուզի նեղուցի փակման մասին «Կարմիր գորգին կոշիկս պոկվեց և սոսինձներով փորձում էինք ամրացնել, որ կարողանամ անցնել». Սոնա Ռուբենյան «Սկսվել է «Իրական խոստում-4» գործողության 16-րդ ալիքը». Իրանը հրթիռային նոր հարվածներ է հասցնում Իսրայելին Խաչանովը, Մեդվեդեւն ու Ռուբլյովը կարողացել են մեկնել Դուբայից Եթե Իրանի դեմ իրականացվի վերջնական հարձակում, ապա ողջ տարածաշրջանն իր հետ ներքև կքաշի․ Թուրքիայի ԱԳ նախարար Ֆուտբոլի Հայաստանի կանանց ազգային հավաքականը պարտվեց Ղազախստանի ընտրանուն Արման Ծառուկյանը ռևանշ-մենամարտ կանցկացնի Ջորջիո Պուլասի հետ Իրանի գերագույն առաջնորդը կհուղարկավորվի իր հայրենի Մաշհադ քաղաքում Հակադարձ հարվածներն ուղղված են բացառապես ԱՄՆ-ի և Իսրայելի թիրախներին. Իրանի ԶՈՒ կենտրոնական շտաբ «Ինտերի» մեկնարկային կազմը ՀՀ ՊՆ-ն հաղորդագրություն է տարածել Կկարողանանք լավ կյանքի հույսը հետ բերել Հայաստան, կստանանք հասարակության աջակցությունը․ ԿարապետյանՊլանավորում ենք 5 տարում 300,000 աշխատատեղ ստեղծել՝ արդյունաբերության, շինարարության, ՏՏ ոլորտներում, ինչը կակտիվացնի տնտեսությունը․ Նարեկ ԿարապետյանԵրկու և ավել երաշխավորի դեպքում, մենք կկարողանանք ունենալ երկարաժամկետ խաղաղություն. Նարեկ ԿարապետյանՄեր երկիրը այսքան տարիների ընթացքում չի լուծել տեղում աշխատատեղ ստեղծելու խնդիրը. Նարեկ ԿարապետյանԻրանի դեպքերը մեզ տվեցին դաս, որ խաղաղության հասնելու համար պետք են երաշխավորներ․ Նարեկ Կարապետյան