Թալիշից ընտանիքով Լոռի ներգաղթած զինվորականը պատմում է, թե ինչպես էր թշնամին պլանավորել հարձակումը

Արցախցի զինվորական Մխիթար Ավանեսյանը, ով, մի կերպ փրկելով ընտանիքը, հրետակոծված մեքենայով տեղափոխել է Հայաստան, պատմում է Թալիշի վրա ադրբեջանցիների հարձակման, թշնամու ընտրած մարտավարության մասին:

«Անընդհատ, մինչև էս պահը ճիշտ է, շատ է եղել, որ հովիվների ուղղությամբ է գնդակոծվել, դե, դիրքերի մասին խոսք չկա, երևի օր չի եղել, որ դիրքերը չգնդակոծվեն տարբեր տրամաչափերի զինատեսակներից, բայց որ հրետանի, տանկեր, ավիացիա օգտագործեն, դա, երևակայի, վերջին ժամանակներում՝ սեպտեմբերի 25-ից հետո են սկսել կիրառել: Դեկտեմբերին էին էլի նույն ձևով ակտիվացել, բայց որ այդ ամբողջ ժամանակահատվածում երբևէ գյուղի վրա, բնակավայրի ուղղությամբ չեն կրակել, կարծում էինք՝ երևի վախենում են:

Ճիշտ է, մեծ գյուղ է եղել Թալիշը, բայց որպես վերաբնակեցված, խտությունը շատ խիտ չի եղել գյուղի մասշտաբի համեմատ, ասում էինք՝ երևի վախենում են գյուղին խփեն, պատասխան կրակով մենք էլ իրենց գյուղին կխփեինք, իրենք էլ լավ խիտ բնակեցված, ավելի շատ վնաս կունենային: Այդպես էինք, համենայն դեպս, պատկերացնում պատճառը: Բայց, փաստորեն, իրենք լավ նախապատրաստվել էին՝ գաղտնի, ամեն ձևով, դիվերսիոն խմբեր էին մտցրել նախքան հարձակումը: Համագյուղացիների ասելով՝ ամսի 1-ի երեկոյան արդեն օտար զինվորական համազգեստով մարդ են նկատել գյուղում, կարծել են հատուկ նշանակության խմբերից են»,-պատմում է զինվորականն ու վերլուծում թշնամու հարձակման պլանը:

«Եղել է մի քանի զուգահեռ գործողություններով. միաժամանակ գնդակոծվել է գյուղի կենտրոնը, ծայրամասերը սկզբի հրետակոծության ժամանակ այդքան չեն հարվածվել՝ երևի նպատակ ունենալով դիվերսոն խմբերով էլ ծայրամասերում բնակչության մեջ խուճապ առաջացնել, տները մտնել, բնակիչներին վնասել: Հրետակոծության հետ միաժամանակ իրենց հարձակվող խմբերն արդեն գաղտագողի մոտեցած են եղել մեր դիրքի մատույցներին, գյուղը գնդակոծվելու հետ միասին սահմանի վրա էլ են հարձակվել: Ուղղակի չեն պատկերացրել, որ մեր 18 տարեկան զինվորն ի վիճակի է նման դիմադրություն ցույց տալ:

Ճիշտ է, 90-ականներին որոշակի մասնակցություն ունեցել եմ պատերազմին, բայց այն ժամանակ, հավատացեք, համոզված եմ, որ ես չէի կարող անել այն, ինչ որ այսօրվա մեր զինվորն է արել: Հերոսաբար կռվել են: Նռնականետորդը դատարկ նռնականետը ձեռքին վազել է տանկի ուղղությամբ, նրանք էլ մտածել են, որ երևի ուզում է խփի, փախել են, նման պատկեր էլ ենք ունեցել: Այսպիսի տղաներ ունենք»,- ասում է արցախցի Մխիթար Ավանեսյանը: 

Ադրինե Թորոսյան