Երևան, 12.Օգոստոս.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ


Մարդու ձեռքն ավելի պրիմիտիվ է, քան շիմպանզեինը. գիտնականներ

ԼԱՅՖ
Մարդու ձեռքերն անատոմիական տեսանկյունից ավելի պիրմիտիվ են, քան շիմպանզեինը, ինչը խոսում է այն ամսին, որ մարդկանց և մեր «փոքր եղբայրների» ընդհանուր նախահայրը նման չի եղել ժամանակակից բարձրագույն պրիմատներին: Այս մասին հայտնում են գիտնականները Nature Communications ամսագրում հրապարակված հոդվածում:

Այդ պնդումը գործնականում ապացուցել է մարդաբանների և հնէաբանների խումբը՝ Սերխիո Ալմեսիխայի գլխավորությամբ, Ջորջ Վաշինգտոնի համալսարանից: Գիտնականները համեմատել են շիմպանզեի, մարդու, «Արդիների» (արդիպիտեկ), ավստրալոպիտեկների և մի քանի այլ հնագույն պրոտոմարդկանց ու մարդ-կապիկիների, նաև ներկայումս գոյություն ունեցող մի շարք կապիկների ձեռքերի կառուցվածքը:

Գիտնականներին առաջին հերթին հետաքրքրել է մեծ մատի և դաստակի մասերի անատոմիական այլ գծերի հարաբերակցությունը, որը հնարավորություն է տալիս բավական ճշգրիտ հետևել ու վերականգնել տարբեր պրիմատների միջև էվոլյուցիոն կապերը:

Օգտագործելով այդ անատոմիական բնութագիրը՝ մարդաբանները ցույց են տվել, որ մարդու ձեռքը, ոչ թե շիմպանզեի թաթն է իր կառուցվածքով ավելի մոտ եղել «Արդիների» և այլ հին հոմինիդների վերջույթներին: Այդպիսով, մեր ձեռքերն անատոմիական առումով ավելի պրիմիտիվ են, քան շիմպանզեի թաթը:

Գիտնականները նշում են, որ այդ եզրակացությունը չի հերքում Դարվինի էվոլյուցիայի տեսությունը, ընդհակառակը՝ հաստատում է այն: Բանն այն է, որ հարաբերական բարգավաճման դեպքում կենդանիների շատ խմբեր սկսում են մասնագիտանալ որոշակի էկոլոգիական պայմաններում՝ կորցնելով «ունիվերսալ» գծերն ու ձեռք բերելով նեղ մասնագիտացված հարմարվողականությունները, որոնք նրանց օգնում են գոյատևել սպեցիֆիկ մթնոլորտում:

Դրա օրինակ է շիմպանզեն՝ նրա երկար դաստակները, կարճ, մեծ մատները, անատոմիայի հատուկ «բռնող» գծերը նրանց օգնում են գոյատևել ծառերի տերևների վրա, բայց նրանց գործնականում անընդունակ են դարձնում ճշգրիտ իրեր նետել և անել մեզ համար առօրյա որոշ այլ գործողություններ: Մյուս կողմից՝ մարդու «պրիմիտիվ» և ավելի ունիվերսալ ձեռքը հնարավորություն է տալիս այդ ամենն անել նույն կերպ լավ (կամ վատ):

Եթե գիտնականների եզրակացությունները հաստատվեն հին մարդկանց մնացորդների հետագա ուսումնասիրության ընթացքում, դա կնշանակի, որ շիմպանզեի հետ մեր ընդհանուր նախնին նման չի եղել այդ կապիկներին:

 

Երիտասարդության միջազգային օրվա շրջանակում բազմաբնույթ միջոցառումներ են անցկացվել ՀՀ շուրջ 50 համայնքներումՎայոց ձորի քրեական ոստիկանները բացահայտեցին բնակարանային գողությունըՊուտինը ներում է շնորհել Ռուսաստանում դատապարտված ԱՄՆ քաղաքացունՕգոստոսի 14-ից Կիևյան կամրջով երթևեկությունը կվերականգնվի և կամրջի հարակից ճանապարհահատվածներում կգործեն երթևեկության կազմակերպման նախկին կարգավորումներըՀետախուզական տվյալները հաստատել են, որ Ռուսաստանն աշնանը պատրաստվում է զորահավաքի. ԶելենսկիԶՊՄԿ-ի պատմության լավագույն շրջանըՉգիտեմ՝ ինչպես շարունակել, կասկածում եմ, որ երկար կխաղամ ֆուտբոլ. Մեսսիի գրառումը հոր մահից հետո Ինչ գին կունենա ոսկին առաջիկայումԵրևանում կասեցվել է հանրային սննդի օբյեկտի՝ «հավի շաուրմա» արտադրատեսակի նմուշի գործառույթը Ըստ այս վարչախմբի՝ ՀՀ տարածքը թուրքական է, մերը չէ․ Ավետիք ՉալաբյանԹուրքիայում կnրծանվել է ուսումնական F-16 ինքնաթիռը Վայրեր Հայաստանում, որոնք կարծես ֆիլմից լինենԿոլումբիայում երկրաշարժի զnhերի հիշատակին եռօրյա սnւգ է հայտարարվել 0% հարկ` փոքր բիզնեսի համար. Ուժեղ Հայաստանը օրինագիծ կներկայացնի ԱԺ. Նարեկ կարապետյանՀայաստանում շուրջ 8 տարի համաներում չի եղել. Լիաննա Գասպարյան Եկեղեցու ներքին գործերին աշխարհիկ դատարանն իրավունք չունի խառնվել. Մենուա ՍողոմոնյանԽորթ հայրը ալկոհոլի ազդեցության տակ 35 անգամ հարվածել է որդուն և դաժանորեն սպանել. հայտնի է պատճառըԻրանն ավելի շատ hրթիռ է արտադրում, քան օգտագործում. ԻՀՊԿ Ընտանեկան հանգստի գոտի. «Արգիշտի ռեզորթ»-ի հաջողության պատմությունը Կոնվերս Բանկի աջակցությամբՓաշինյանի օրոք Հայաստանը խոսքի ազատության ցուցիչով անկում է գրանցել. Մարիաննա Ղահրամանյան Իմ հասցեին ստանում եմ բազմաթիվ սպառնալիքներ, որոնց մասին չի հայտարարվում․ Թրամփ Թուրքիայում վերականգնվում է «Քառասուն մանուկ» հայկական եկեղեցին (տեսանյութ) «Մի դրամի ուժը»՝ «Օրրան» բարեգործական հասարակական կազմակերպությանը Կիևը ՆԱՏՕ-ից օգնություն է խնդրում ռազմական գործողությունների հետևանքների վերացման համար Արգենտինայի հավաքականի դարպասապահը տեղափոխվել է «Մանչեսթեր Սիթի». պաշտոնական Շարքային քաղաքացին իշխանությունների պատճառով երբեք չպետք է տուժի. Հրայր ԿամենդատյանՀայաստանի և Չինաստանի միջև հարաբերությունները զարգանում են ռազմավարական գործընկերության մակարդակով Իրանը և ԱՄՆ-ը չեն պայմանավորվել hրադադարի երկարաձգման շուրջ. Reuters Կյանքից անժամանակ հեռացել է Լուսինե Թովմասյանի հարազատը՝ Մարինե ԳրիգորյանըUcom-ի և Մայքրոսոֆթ ինովացիոն կենտրոնի կիբեռանվտանգության կրթական ծրագիրն ամփոփվեց Mini CTF մրցույթով Թուրքիան ու Իրանը քննարկել են սահմանային անվտանգության հարցեր ԶՊՄԿ-ի ներդրումները, արդյունավետությունն ու պատասխանատու բիզնեսը՝ որպես երկարաժամկետ տնտեսական աճի հիմքԱդրբեջանի տարածքում դեպի Հայաստանի սահման կառուցվող երկաթուղին հաջորդ տարի պատրաստ կլինի. Ալիև Լիբանանում համաներման օրենք է ընդունվել՝ առաջինը 1991-ից ի վեր Կինը կոյուղաջուր է ներարկել սեփական երեխայի ներերակային խողովակի մեջԱզատության պողոտա և Մամիկոնյանց փողոցի խաչմերուկում բախվել են «Nissan Tiida»-ն և շտապօգնության ավտոմեքենան․ կա վիրավnր Մեքքայի համաձայնագիրը ուղղված չէ որևէ երկրի դեմ. Էրդողան Միանգամից երեք ուշագրավ աստղագիտական երևույթ. սպասվում է իսկական երկնային մարաթոն. Լևոն Ազիզյան Կրшկпց՝ Արարատի մարզում․ հիվանդանոց տեղափոխված տղամարդու կյանքը փրկել չի հաջողվել Բուժքույրը հոգնածության պատճառով հիվանդներին մահացու դեղաչափեր է տվել«ՀայաՔվեի» ակցիան` հաջակցություն քաղբանտարկյալ Ավետիք ՉալաբյանիՏոկիոն տարածքային հավակնություններ ունի Կուրիլյան կղզիների նկատմամբ. Պուտին Երեկոյան ժամերին սպասվում է քամու ուժգնացում. եղանակի տեսություն Ռուսաստանը հայելային պատասխաններ կտա, եթե արևմտյան երկրները զավթեն ՌԴ առևտրային նավերը. Պուտին Երկրում իրավիճակ փոխելու համար պետք է հստակ քայլեր անել, այլ ոչ թե զուտ քննադատել. Աննա ԿոստանյանԱՄՆ բազաները կգրավվեն, եթե Վաշինգտոնը միջուկային զենք կիրառի. ԻՀՊԿ Հրդեհ է բռնկվել Բալի և Լոմբոկ կղզիների միջև նեղուցով ընթացող լաստանավի վրա Հայտնի են «Արարատ-Արմենիա»-ի հավանական մրցակիցները Եվրոպա լիգայի որակավորման փլեյ-օֆֆում «Ազատազրկումը` որպես քաղաքական գործիք. Ավետիք Չալաբյանի գործը և մարդու իրավունքների ճգնաժամը Հայաստանում»Արդեն անունն էլ եմ որոշել՝ Անգել. նա իսկական հրեշտակ է. լքված նորածնին գտած երիտասարդ