Երևան, 04.Հոկտեմբեր.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ


Հասարակական կապիտալի էությունը

ԲԼՈԳ

Նարեկ Սամսոնյանը Ֆեյսբուքյան իր էջում գրում է.

Հասարակական կապիտալը մարդկային կապիտալի առկայությունից բխող տրամաբանական շարունակությունն է: Հասարակության և պետության մրցունակությունն ու զարգացվածության աստիճանը ուղիղ համեմատական է հանրության ունեցած հասարակական կապիտալին: Հասարակական կապիտալի չափերով է պայմանավորվում տվյալ հասարակության ներսում գործող քաղաքական հարաբերությունների ու ձևավորված կամ ձևավորվող մշակույթի որակը:Տվյալ թեման շարունակվում է ուսումնասիրվել բազմաթիվ սոցիոլոգների և քաղաքագետների կողմից, որպես պետության ներսում առկա տարատեսակ խնդիրների սկզբնաղբյուր: 
Ազատական հասարակության ստեղծման հիմնական գրավականներից մեկը սոցիալական կամավոր խմբերի ստեղծումն է: Կամավոր սոցիալական խմբերի ստեղծումը արդյունք է տարբեր անձանց միջև հանգած այն եզրակացության, որ համագործոկցությունը համապատասխանում է նրանց երկարաժամկետ շահերին: Առաջին հայացքից թվում է, որ այս դեպքում համագործակցության ու փոխգործակցության համար վստահությունը ոչ կարևոր բաղադրիչ է և նմանատիպ փոխգործակցության արդյունավետության համար իրավական մեխանիզմներն ու անհատների անձնական շահերը բավարար են: Սակայն թեև իրավական կարգավորումներն ու սոցիալական խմբում ներգրավված անհատների անձնական շահերը ցանկացած սոցիալական խմբի կարևոր հիմքերն են, փորձը ցույց է տալիս, որ առավել հաջողված և գործունյա կազմակերպությունները ներառում են այնպիսի սոցիումների, որոնց անդամները միմյանց միջև կիսում են ընդհանուր բարոյական արժեքներ: Վերոգրյալ տեսակի հանրույթներում չի զգացվում պայմանագրային ու իրավական հարաբերությունների կարգավորման խիստ անհրաժեշտություն, քանի որ նրանց անդամների միջև գոյություն ունի բարոյական փոխհամաձայնություն՝ որպես փոխադարձ վստահության հիմք:
Հասարակական կապիտալը պահանջում է հենց վերոնշյալ բարոյական ընդհանրականության ձևավորում: Այլ կերպ ասած հասարակական կապիտալը չի կարող լինել անհատական գործողությունների արդյունք: Հասարակական կապիտալը ենթադրում է հասարակական, այլ ոչ թե անհատական առաքինությունների առաջնայնություն: Հասարակական կապիտալը հասարակության շրջանում միմյանց նկատմամբ փոխվստահությունից բխող միավորման արդյունքում ստեղծված ընդհանուր արդյունքն է: 
Եթե մարդիկ սոցիալական խմբերը ստեղծվում են փոխվստահության և ընդհանուր արժեքային և բարոյական համակարգի հիման վրա հասրակական կապիտալն անհամեմատ մեծ է լինում և ծառայում է պետության ընդհանուր զարգացվածությանն ու հասրակական հարաբերություններում բարձր վստահության ձևավորմանը: Ինչի արդյունքում էլ հասարակության ներսում սկսում են գերակշռել կամավորական միավորումները:
Եվ ընդհակառակը, իրար չվստահող մարդիկ կարող են համագործակցել միայն ֆորմալ կանոնների ու հրահանգների համակարգի շրջանակներում, որոնք պետք է մշտապես մշակել, համաձայնեցնել, պաշտպանել դատարաններում, իսկ հետո ապահովել դրանց կիրառումը կյանքում, այդ թվում և հարկադրանքի միջոցների օժանդակությամբ: 
Ժամանակի ընթացքում հասարակություններն ի զորու են ինչպես կուտակելու հասարակական կապիտալ այնպես էլ կորցնելու այն: Օրինակ միջին դարերի ֆրանսիայում գոյություն ուներ քաղաքացիական միավորումների ճյուղավորված համակարգ, սակայն 17-18-րդ դարերից սկսած տարերայնորեն միավորվելու ֆրանսիացիների ընդունակությունը գործնականում ոչնչացավ՝ պարտվելով միապետական կենտրոնացված ռեժիմին: 
Հ.Գ. Վերոգրյալը կարելի է պրոյեկտել մեր հասարակության վրա՝ հետևությունները թողնելով ընթերցողին:

Կոտայքի մարզում «Mercedes» բեռնատարը Քաղսի գյուղի տարածքում բախվել է գովազդային երկաթե սյանը․ կա վիրավnրՌուսաստանում ավարտվել են ՀԱՊԿ զորավարժությունների ակտիվ փուլերը․ մանրամասներՄխիթարյանը գոլ խփեց, «Ինտերը» հաղթեցԶելենսկի․ ուկրաինական ուժերը վերադարձրել են շուրջ 140 քկմ տարածքԷլեկտրաէներգիայի ընդհատումներ՝ Երևանում և մարզերում«Զոնտիկների» խաչմերուկում բախվել են «Hyundai Elantra»-ն և «ԶԻԼ»-ը․ վերջինը կողաշրջվել է․ կա վիրավորՉեխիան կոչ է արել Եվրոպային գումարն ուղղել Ուկրաինայի վերականգնմանը, այլ ոչ թե պատերազմինԿիսապաշտպան Բանդիկյանը բուժզննության է ենթարկվելԲաքվից կրկին պնդում են «խաղաղության գործընթացի» համար փոխել ՀՀ սահմանադրությունըՄոսկվան կրկին զգուշացրել է օտարերկրացիներին՝ չայցելել ՈւկրաինաԳազա քաղաքում բնակելի շենք է ավերվել․ կա առնվազն 5 զոհԲրյուսելը չի կարող Կիևին ապահովել ռազմական կարիքների համար անհրաժեշտ 8 միլիարդ դոլարըԾաղկեվանք կբերվի Սուրբ Վարվառա Կույսի ՄասունքըԱդրբեջանն ընդլայնել է դիրքերը Ջերմուկի մոտակայքում օկուպացված տարածքներումՀերթական ավտովթարը Վերին անտառային փողոց վթարներով հայտնի շրջադարձինՌուսաստանում ավարտվել են ՀԱՊԿ զորավարժությունների ակտիվ փուլերը․ մանրամասներՀյուսիսային Կորեան հրթիռ է արձակել Ճապոնական ծովի ուղղությամբՄայրաքաղաքի տոնին կանցկացվի գարեջրի փառատոն ու ռոք համերգՇուտով հանդես կգանք շատ հետաքրքիր լուծումով, որով Հայաստանի ամեն քաղաքացի տարեկան հարյուր հազարավոր դրամներ կխնայի. Ն. ԿարապետյանԲեռլինում վերելակի խափանման հետևանքով մոտ 20 մարդ է մնացել հեռուստաաշտարակի 126 մետր բարձրության վրաՎարդգես Սուրենյանցի գլուխգործոցը՝ 130 տարի անց առաջին անգամ ՀայաստանումՌոնալդուն հավանել է Պորտուգալիայի հավաքականի ֆուտբոլիստներին քննադատող տեսանյութըԱվտովթար՝ Երևանում․ «Վերնիսաժ»-ի մոտ բախվել են «Kia Forte»-ն և «BMW X5»-ըՖրանսիան և Թուրքիան արգելափակում են ՆԱՏՕ-ի՝ Կովկասյան երկրների հետ կապերն ամրապնդելու ջանքերը. PoliticoՈստիկանները ձերբակալել են հրազենային վնասվածք պատճառած 49-ամյա տղամարդու Հյուսիսային Կորեան հրթիռ է արձակել Ճապոնական ծովի ուղղությամբ Թույլ չենք տալու Ալիեւին եւ Փաշինյանին փոխել մեր սահմանադրությունը. տեսանյութ«Որքան էլ լինեն փորձություններ, Եկեղեցին կա՛»․ Արագածոտնի թեմում միասնական աղոթք է բարձրացվել ՀՀ պետաշխատողների սոցիալական փաթեթների ծրագիրը կդադարեցվի Ավտովթար Երևանում․ «Վերնիսաժ»-ի մոտ բախվել են «Kia Forte»-ն և «BMW X5»-ը Մոտ 70,000 մարդ միացել է Մադրիդում բնակարանային ճգնաժամի պատճառով անցկացվող բողոքի ակցիային Բարդ, բայց ոչ անհույս․ Ինչ է սպասվում Հայաստանի հավաքականին Նիկոսիայում կրած պարտությունից հետո Իշխանությունը կազմակերպում է միջոցառումներ մարդկանց հիշողությունից պարտությունը ջնջելու համար. Ավետիք ՉալաբյանՈւսուցիչը հարվածել է 13-ամյա աշակերտին, փոխտնօրենը՝ ապտակել. որն է Տավուշում տեղի ունեցած միջադեպի շարժառիթըՀայաստանում գնաճը անընդհատ շարունակվում է. ապրուստը այստեղ շատ թանկ է. Հրայր ԿամենդատյանԿարևոր հանդիպում Ստրասբուրգում. 1.3 մլն հայաստանցի կարողանալու է ավելի քիչ վճարել դեղերի համար. Նարեկ ԿարապետյանՏոկաևն աշխատանքից ազատել է պաշտպանության փոխնախարարին ու ՌԾՈՒ հրամանատարին Կոնգրեսի միջանկյալ ընտրություններում մեր հաղթանակի դեպքում երկրում մահապատիժ կսահմանվի խոշոր նարկոդիլերների համար. Թրամփ Արագածոտնում` «Տառերի պուրակ»-ի հարևանութամբ, բախվել են «Lexus»-ը ու «Nissan Altima»-ն․ կան վիրավnրներ Նորածին երեխան մահացել է օդանավակայանի զուգարանում, մայրն էլ հիվանդանոցում է մահացել․ դեպքի առթիվ քրեական գործ է հարուցվել Տերյան փողոցում վթարվել է խողովակ, ինչի հետևանքով ջուրն արտահոսել է արտաքին մակերես. ընթանում են վթարի վերացման աշխատանքներ. «Վեոլիա Ջուր» ընկերություն Ռուսաստանի ԱԳ նախարարությունը խորհուրդ է տվել օտարերկրյա քաղաքացիներին և դիվանագետներին լքել Կիեւը Կյանքից հեռացած 20-ամյա զինվորը Նոր Հաճնից է եղել Եկեղեցի, բանակ, սահմաններ․ ինչու՞ են Հայաստանի հիմնական ինստիտուտները թուլանում«12 կգ նիհարել է, բայց առողջությունը վատացել է». Սարիկ Անդրեասյանը առողջական խնդիրներ է ունեցել քաշի կորստի ներարկումներից հետոՇուրջ 20.000 երեխա դպրոց չի հաճախում, և այս խնդիրը դեռ օդում կախված է. Ատոմ ՄխիթարյանՄինչև ուր կհասնի ոսկու գինը․ ինչ սպասել առաջիկայումՕգնել համայնքին և միշտ լինել քաղաքացիների կողքին. նոր մեկնարկ Գավառում. «Հայկական քվե»ՄԻՊ Անահիտ Մանասյանն այցելել է հրազենային վիրավորում ստացած Անի Ավետիսյանին Արգենտինան գործարկում է «ոսկե անձնագրի» ծրագիրը