Ինչու են Հայաստանում ամառները դառնում ավելի շոգ և վտանգավոր

Սեղմեք ԱՅՍՏԵՂ, լրացրեք օնլայն հայտը և մոռացեք հոսանքի վարձի մասին

Հայաստանում վերջին տարիներին ամառներն ակնհայտորեն փոխվել են։ Եթե նախկինում 35 աստիճանից բարձր ջերմաստիճանը համարվում էր բացառիկ երևույթ, ապա այսօր 38-40 աստիճան շոգն արդեն հաճախ է գրանցվում։ Մասնագետները նշում են, որ սա պատահականություն չէ, այլ կլիմայական փոփոխությունների հետևանք, որոնք աստիճանաբար փոխում են նաև Հայաստանի եղանակային պատկերը։

Գիտնականների գնահատմամբ՝ գլոբալ տաքացման պատճառով բարձրանում է միջին ջերմաստիճանը, ավելանում են երկարատև շոգերը, իսկ տեղումները դառնում են ավելի անկանոն։ Արդյունքում ամառները ոչ միայն ավելի տաք են, այլև ավելի չոր, ինչը մեծացնում է երաշտների, անտառային հրդեհների և ջրի պակասի վտանգը։

Հայաստանում իրավիճակն ավելի է բարդանում քաղաքաշինական խնդիրների պատճառով։ Հատկապես Երևանում ասֆալտապատ և բետոնապատ տարածքների մեծ քանակը, կանաչ գոտիների կրճատումը և մեքենաների արտանետումները ստեղծում են այսպես կոչված «քաղաքային ջերմային կղզու» ազդեցությունը։ Օրվա ընթացքում շենքերն ու ճանապարհները կլանում են արևի ջերմությունը և այն շարունակում են արտազատել նույնիսկ գիշերը, ինչի հետևանքով քաղաքը չի հասցնում սառչել։

Past.am-ի ուսումնասիրած մասնագիտական գնահատականները ցույց են տալիս, որ բարձր ջերմաստիճանը միայն անհարմարություն չէ։ Այն կարող է լուրջ ազդեցություն ունենալ մարդու առողջության վրա։ Շոգ եղանակին աճում է ջրազրկման, ջերմային հարվածի, արյան ճնշման տատանումների, սրտի կաթվածի և ինսուլտի վտանգը։ Առավել խոցելի են երեխաները, տարեցները, հղիները և սրտանոթային կամ շնչառական հիվանդություններ ունեցող մարդիկ։

Բարձր ջերմաստիճանը կարող է ազդել նաև տնտեսության վրա։ Շոգը նվազեցնում է գյուղատնտեսական բերքատվությունը, մեծացնում ոռոգման ջրի պահանջարկը, ավելացնում էլեկտրաէներգիայի սպառումը և բարձրացնում անտառային ու խոտածածկ տարածքների հրդեհների հավանականությունը։

Մասնագետները խորհուրդ են տալիս հատկապես կեսօրից մինչև երեկոյան ժամերը հնարավորինս խուսափել արևի ուղիղ ճառագայթներից, հաճախ խմել ջուր, կրել բաց գույնի և թեթև հագուստ, ինչպես նաև ուշադրություն դարձնել միայնակ ապրող տարեցների և երեխաների ինքնազգացողությանը։

Կլիմայական փոփոխությունները վաղուց դադարել են լինել միայն գիտնականների քննարկման թեմա։ Դրանք արդեն զգացվում են մեր առօրյայում՝ ավելի երկար շոգերով, ավելի քիչ տեղումներով և ավելի հաճախ կրկնվող եղանակային ծայրահեղ երևույթներով։ Եթե այս միտումները շարունակվեն, առաջիկա տարիներին Հայաստանը կարող է բախվել ոչ միայն ավելի շոգ ամառների, այլև ջրային ռեսուրսների, գյուղատնտեսության և հանրային առողջության հետ կապված նոր մարտահրավերների։

Past.am-ը շարունակելու է հետևել կլիմայական փոփոխություններին և ներկայացնել այն կարևոր թեմաները, որոնք անմիջական ազդեցություն ունեն Հայաստանի բնակիչների կյանքի և առողջության վրա։

Հետևեք մեզ՝ այստեղ