Իշխանությունները որոշեցին զոհաբերել ԱԺ-ի լեգիտիմությունն իրենց դիրքերն ամրապնդելու համար. «Փաստ»

«Փաստ» օրաթերթը գրում է.

ng.ru–ն «Փաշինյանը ակնարկել է Հայաստանում անխուսափելի փոփոխությունների մասին» վերնագրով հոդվածում գրում է, որ շնորհավորելով Հայաստանի ժողովրդին Սահմանադրության օրվա կապակցությամբ՝ Նիկոլ Փաշինյանը նշել է, որ խորհրդարանական ընտրություններին մասնակցող կուսակցությունների մեծամասնությունը կողմ է արտահայտվել Հիմնական օրենքի փոփոխություններին: Նրա խոսքով, ժամանակակից Հայաստանի հիմնական խնդիրներից մեկը Սահմանադրության և ժողովրդի կամքի միջև եղած անհամապատասխանությունն է: «2024 թվականից ի վեր որդեգրված քաղաքականությամբ կառավարությունը և իշխող մեծամասնությունը հենց այդ բացն են լուծում», ասել է Փաշինյանը, սակայն կոնկրետ չի նշել, որ առաջիկա մի քանի տարիներին հանրապետությունում հանրաքվե կանցկացվի:

Այնինչ, խորհրդարանի կազմը հակառակն է վկայում: Նախ՝ խորհրդարանական ընտրությունների արդյունքները չեն երաշխավորում, որ Փաշինյանը կհաջողի հանրաքվեում: Երկրորդ՝ խորհրդարանական ընդդիմությունն ունի բավարար ձայներ հանրաքվեի կազմակերպումը խոչընդոտելու համար: «Սահմանադրությունը պետք է լինի ժողովրդի՝ պետության և իշխանության տերը լինելու արտահայտությունը։ 2018 թվականի ժողովրդական, ոչ բռնի, թավշյա հեղափոխությունից ի վեր ժողովուրդը պետության և իշխանության տերն է, և այս փաստը վերահաստատվեց 2026 թվականի հերթական խորհրդարանական ընտրություններում։ Սա նշանակում է, որ սահմանադրական ոգին Հայաստանի Հանրապետությունում ուժեղ է և հաստատուն, իսկ սահմանադիրը՝ ժողովուրդը, անսասան՝ ազատ և երջանիկ պետություն կառուցելու իր ձգտումների մեջ», բացատրել է Փաշինյանը։

ՀՀ նախագահ Վահագն Խաչատուրյանը նույնպես որոշել է անտարբեր չլինել։

«Սահմանադրությունը չի կարող մնալ ժամանակից կտրված, կարծրացած փաստաթուղթ։ Այն պետք է ունենա ներքին կենսունակություն արձագանքելու հասարակական հարաբերությունների զարգացմանը, պետական կառավարման կատարելագործման անհրաժեշտությանը և մեր երկրում ու աշխարհում փոփոխվող իրողություններին... Մեր ընդհանուր առաքելությունն է, որպեսզի Սահմանադրությունը լինի ոչ միայն իրավական փաստաթուղթ, այլև հանրային կյանքի իրական ուղենիշ՝ արտացոլելով հասարակության հասունությունը, պետության զարգացման ընթացքը և ապագայի հանդեպ մեր հավաքական տեսլականը», - ասել է նա։

Հիշեցնենք, որ Սահմանադրության օրվա նախօրեին Հայաստանի Սահմանադրական դատարանը հրաժարվել էր անվավեր ճանաչել խորհրդարանական ընտրությունների արդյունքները: Արդյունքում, ԱԺ կմտնի միայն երեք կուսակցություն. Փաշինյանի «Քաղաքացիական պայմանագիրը», Սամվել Կարապետյանի «Ուժեղ Հայաստանը» և Ռոբերտ Քոչարյանի «Հայաստանը»: Փաշինյանի հակառակորդները հույս ունեին, որ Գագիկ Ծառուկյանի «Բարգավաճ Հայաստանը» նույնպես տեղ կստանա խորհրդարանում: Այդ դեպքում իշխող «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցությունը ձայներ չէր ունենա իր սեփական մարդկանց նշանակելու կառավարության կարևոր այնպիսի պաշտոններում, ինչպիսիք են Սահմանադրական դատարանի անդամները և Կենտրոնական բանկի ղեկավարը:

Միևնույն ժամանակ, նախորդ խորհրդարանը, որտեղ «Քաղաքացիական պայմանագիրը» բավարար ձայներ ուներ Սահմանադրության նույնիսկ որոշ հոդվածներ փոփոխելու համար, կարողացավ սահմանափակել ՀՀ քաղաքացիների ընտրական իրավունքները մինչև վերջնական լուծարումը: Մասնավորապես, քվեարկելու հնարավորություն կունենան միայն նրանք, ովքեր ընտրություններից առաջ վերջին 730 օրերից առնվազն 366-ը մշտապես բնակվել են հանրապետությունում։ Բացի այդ, մեկնելուց առաջ պատգամավորները արգելեցին ընտրակաշառք ստանալու կամ դրա միջնորդ լինելու մեջ մեղադրվող անձանց մասնակցել ընտրություններին։ Հիշեցնենք, որ ընտրարշավի ընթացքում գործող կառավարության կողմնակիցները պնդում էին, որ Կարապետյանն, իբր, գնել է Ռուսաստանում գտնվող 100 հազար հայ ընտրողի ձայները և մտադիր է նրանց բերել երկիր ընտրությունների օրը։

Քաղաքագետ Հրանտ Միքայել յանը վստահ է, որ նոր խորհրդարանում իշխանությունների և ընդդիմության միջև առճակատումը կլինի ամենալարվածը ժամանակակից Հայաստանի պատմության մեջ։ Մի կողմից՝ դա պայմանավորված է հասարակության ներսում կուտակված հակասություններով, մյուս կողմից՝ միջազգային լարված իրավիճակով։ «Ճգնաժամի նշաններից մեկը «Բարգավաճ Հայաստանի»՝ խորհրդարան մուտք գործելու մերժումն էր։ Իշխանությունները որոշեցին զոհաբերել ԱԺ-ի լեգիտիմությունն իրենց դիրքերը ամրապնդելու համար։ Փաշինյանը մեծ ջանքեր կգործադրի հանրաքվեի անցկացման համար, բայց նրա համար դժվար կլինի դրա համար իր կողմը գրավել հինգ ընդդիմադիր պատգամավորի»,ng.ru-ի հետ զրույցում ասել է Միքայել յանը։

Հայաստանի կիրառական քաղաքագիտության ինստիտուտի գիտաշխատող Սերգեյ Մելքոնյանը նույնպես կարծում է, որ գալիք տարիները կարող են մարտահրավերներով լի լինել։ «Հեղափոխական եռանդը կշարունակվի ներքին քաղաքականության մեջ։ Իշխանությունները կփորձեն ամբողջությամբ իրենց ենթարկեցնել մնացած բոլոր ինստիտուտները և թուլացնել ընդդիմությանը, որպեսզի հաջորդ ընտրական ցիկլերի արդյունքը պարզ լինի։ Սա նշանակում է, որ ուշադրության կենտրոնում կլինեն կոնկրետ անհատներ, բիզնեսներ, ընդդիմադիր մտածողությամբ մտավորականներ և Եկեղեցին։ Եթե իշխող կուսակցության աջակցությունը նվազի, մենք կարող ենք չհասնել 2031 թվականի հերթական ընտրություններին, այլ ականատես կլինենք արտահերթ ընտրությունների։ Ինչպես ցույց է տալիս համաշխարհային փորձը, երբ ներքին լեգիտիմությունը նվազում է, իշխող վերնախավը անցնում է ավելի ավտորիտար ռեժիմի, ինչը թույլ է տալիս ոչ միայն պահպանել իշխանությունը, այլ նաև վերականգնել դիրքերը ընտրությունների միջոցով», - ասել է Մելքոնյանը ng.ru-ի հետ զրույցում։

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում