Ուժային ուղղահայացի ճնշումն ու հետընտրական կոնսոլիդացիայի հրամայականը. Սամվել Կարապետյանի ազդակները

Երբ երկրում հետընտրական շրջանը մեկնարկում է աննախադեպ քաղաքական լարվածությամբ, իսկ խաղի կանոնները սկսում են թելադրվել բացառապես ուժային դիրքերից, հասարակությունը կանգնում է համակարգային ճգնաժամի առաջ։

Իրավիճակը, երբ ընդդիմադիր խոշորագույն ուժի առաջնորդը հայտնվում է տնային կալանքի տակ, իսկ իշխող վերնախավը հրապարակայնորեն սպառնում է պատժել ու բանտարկել հակառակորդներին, խախտում է քաղաքական մրցակցության տարրական նորմերը։ Ավելին, երբ նախընտրական ծրագրերով թիրախավորվում են սահմանադրական պաշտպանություն ունեցող հոգևոր ու կրոնական կառույցները, իսկ կենտրոնական ընտրական մարմիններն ու դատարանները հետընտրական մանիպուլյացիաներով զրկում են ուժերից մեկին խորհրդարանական մանդատներից, օրենքի գերակայությունը դադարում է գործել։ Պատգամավորական անձեռնմխելիության կամայական չեղարկումը, ընդդիմադիր գործիչների ու նրանց սեփականության դեմ սկսված իրավական արշավները, ինչպես նաև պետական մեդիայի ու հրահանգավորվող փորձագիտական դաշտի միակողմանի քարոզչությունը փաստում են մեկ բան՝ պետական ապարատն ամբողջությամբ լծվել է անձնիշխանության պահպանմանը։

Այսպիսի ծայրահեղ պայմաններում, երբ ինստիտուցիոնալ բոլոր հարթակները փակվում կամ չեզոքացվում են, ընդդիմադիր դաշտի հետագա անելիքների և ռազմավարության հստակեցման առանցքային դերակատարումն իր վրա է վերցնում Սամվել Կարապետյանը։ Նրա վերջին հայտարարությունը դարձավ այն կարևոր ազդակը, որը փորձում է համախմբել ու կոնսոլիդացնել ցրված քաղաքական դաշտը՝ առաջարկելով դիմադրության հստակ կոորդինատներ։

Ստեղծված իրավիճակում, ըստ էության, ձևավորվել է երկու հիմնական ճանապարհ, որոնցով պիտի ընթանա քաղաքական պայքարը, և ինչպես ցույց են տալիս զարգացումները, ընդդիմությունն ընտրել է դրանց զուգահեռ կիրառման տակտիկան։

Առաջին ուղին իրավական գործընթացների շարունակականությունն է։ Չնայած դատախազության և դատարանների կողմից իրականացվող բացահայտ ընտրողական արդարադատությանը, իրավական բոլոր ատյաններով անցնելը, բողոքարկումներն ու օրենսդրական փաստարկումները մնում են անհրաժեշտություն։ Սա կարևոր է թե՛ ներքին հանրությանը, թե՛ միջազգային դիտորդներին իշխող համակարգի կամայականություններն ու ապօրինությունները փաստագրված ներկայացնելու համար։

Երկրորդ և առավել վճռորոշ ճանապարհը, որի մասին ազդարարեց Սամվել Կարապետյանը, փողոցային ճնշման կտրուկ մեծացումն է։ Նրա կոչը՝ ուղղված ընդդիմադիր ուժերի լայն կոնսոլիդացիային և մեծ հանրահավաքի կազմակերպմանը, քաղաքական պայքարի նոր փուլի սկիզբն է։ Երբ սահմանադրական ու խորհրդարանական խողովակները բռնի ուժով սահմանափակվում են, ուղիղ ժողովրդավարությունն ու հանրային զանգվածային դիմադրությունը դառնում են այն միակ ազդեցիկ գործիքը, որը կարող է ստիպել վարչական մեքենային հաշվի նստել հասարակության իրական պահանջների հետ և կանգնեցնել պետության սահուն անցումը դեպի տոտալ ավտորիտարիզմ։