ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ (16 հունիսի). Ստեղծվել է փորձարարական ֆիզիկայի և կենսաբանության համաշխարհային կենտրոններից մեկը. «Փաստ»

«Փաստ» օրաթերթը գրում է.

ՏՈՆԵՐ ԵՎ ՀԻՇԱՐԺԱՆ ՕՐԵՐ

Հարավային Աֆրիկայի պայքարող ժողովուրդների հետ համերաշխության օր։

Աֆրիկացի երեխաների պաշտպանության համաշխարհային օր։

Իռլանդիա՝ «Բլոմսդեյ» տոն։

ՀԱՅ-ՀԱՅԱՍՏԱՆ

1920 –ծնվել է գրող Մնացական Թարյանը։

1923– ծնվել է քանդակագործ Ղուկաս Չուբարյանը:

1930–ծնվել է հայ խորհրդային տնտեսագետ Շավարշ Մարգարյանը։

1983-ԱՍԱԼԱ-ի անդամ Մկրտիչ Մարդանյանը իրականացրել է հանրահայտ «ստամբուլ յան փակ շուկայի պայթյունը», որի արդյունքում զոհվել են մի քանի թուրք և ինքը՝ Մարդանյանը, վիրավորվել է 21 անձ։

2003-Հայաստանում սկսվել է ՆԱՏՕ-ի «Լավագույն համատեղ ջանք -2003» զորավարժությունը։

2004-Ամերիկահայ մեծահարուստ Քըրք Քըրքորյանին պատկանող «Էմ-ՋիԷմ» ընկերությունը մոտ 5 միլիարդ դոլարով գնել է «Մանդալայ» ընկերությունը, որի արդյունքում «Էմ-Ջի-Էմ»-ը դարձել է կազինոների խոշորագույն ցանց ունեցող ընկերությունը աշխարհում, իսկ 87ամյա Քըրք Քըրքորյանին է անցել Լաս Վեգասի կազինոների մեկ երրորդը և հյուրանոցային համարների կեսը:

2005-Գերմանիայի խորհրդարանն ընդունել է Հայոց ցեղասպանության վերաբերյալ բանաձև։

2010 –վախճանվել է նկարիչ Վարուժան Վարդանյանը։

2013-Լեռնային Ղարաբաղի իշխանությունները կազմակերպել են ազգային վիճակախաղ, որից առաջացած ողջ շահույթն ուղղվել է վերաբնակեցման ծրագրերին։

2015-98 տարեկան հասակում վախճանվել է մեծահարուստ ամերիկահայ բարերար Քըրք Քըրքորյանը։

2016-Հայոց ցեղասպանությունը պարտադիր ուսուցման առարկա է դարձել ԱՄՆ-ի Միչիգան նահանգում։

2018- ձերբակալվել են գեներալ Մանվել Գրիգորյանը և քրեական հեղինակություն «Դոն Պիպոն»։

2020- Հայաստանի խորհրդարանը պատգամավորական անձեռնմխելիությունից զրկել է Գագիկ Ծառուկյանին:

2024– Վանաձորի նախկին քաղաքապետ Մամիկոն Ասլանյանն ավելի քան 2,5 տարի բանտում անցկացնելուց հետո 10 միլիոն դրամ գրավով ազատ է արձակվել:

ԱՇԽԱՐՀ

1313 – ծնվել է իտալացի գրող և բանաստեղծ, հանրահայտ «Դեկամերոնի» հեղինակ Ջովանի Բոկաչչոն։

1633 –ինկվիզիցիայի դատարանը Գալիլեո Գալիլեյին մեղավոր է ճանաչել անաստվածության մեջ։

1671 –Ռուսաստանում քառատվել է Դոնի կազակ, գյուղացիական ապստամբության առաջնորդ Ստեփան Ռազինը։

1723– ծնվել է անգլիացի նշանավոր տնտեսագետ Ադամ Սմիթը:

1754 –ծնվել է բաշկիրական ազգային հերոս, բանաստեղծ Սալավաթ Յուլաևը, որը եղել է Պուգաչովի զինակիցը 1773-1775 թվականի գյուղացիական ապստամբության ժամանակ։

1783 –Սև ծովի ափին՝ Հյուսիսային ծովածոցում, ստեղծվել են Ախտիար բնակավայրի առաջին քարե տները, որը հաջորդ տարի ստացել է Սևաստոպոլ քաղաք-ամրոց անվանումը։

1815 – Նապոլեոն 1-ինը Լինիի ճակատամարտում հաղթել է գեներալ-ֆելդմարշալ Բլյուխերի պրուս-սաքսոնական բանակին. դա դարձել է Նապոլեոնի վերջին հաղթանակը։

1816 – Ժնևյան լճի ափին երեկոյան լսած սարսափ պատմություններից հետո 19-ամյա Մերի Շելլին տեսել է սարսափ երազներ, որոնք էլ դարձել են նրա ապագա «Ֆրանկենշտեյն, կամ ժամանակակից Պրոմեթևս» վեպի հիմքը։

1846– Հռոմի պապ է ձեռնադրվել Պիոս 9-րդը, որը դարձել է պատմության մեջ ամենաերկար կառավարած Հռոմի պապը:

1858 –վախճանվել է անզգայացման, բժշկական հիգիենայի և ժամանակակից համաճարակաբանության պիոներներից մեկը՝ բրիտանացի բժիշկ Ջոն Սնոուն։

1862 – Բրոդվեյի թատրոնում Բայրոնի «Մազեպա» պիեսի բեմադրության ժամանակ արտիստուհի Ադա Մենկենը բեմ է բարձրացել կիսամերկ վիճակում, որը առաջացրել է մեծ իրարանցում և համարյա հասցրել թատրոնի փակման։

1874 – Քեմբրիջի համալսարանում բացվել է Կավենդիշի անվան ֆիզիկական լաբորատորիան, որը ժամանակի ընթացքում դարձել է փորձարարական ֆիզիկայի և կենսաբանության համաշխարհային կենտրոններից մեկը։

1878 – վախճանվել է ամերիկացի բժիշկ և դեղագործ Կրոուֆորդ Լոնգը, որն առաջին անգամ օգտագործել է դիէթիլ եթերը՝ որպես անզգայացնող միջոց։

1894– Սորբոնում սկսվել է համաժողով, որտեղ Պիեռ դե Կուբերտենի նախաձեռնությամբ որոշում է կայացվել անցկացնել Օլիմպիական խաղեր։

1903 –ԱՄՆ-ում հիմնադրվել է «Պեպսի-Կոլա» ընկերությունը։

1903 –սկսվել է Ռաուլ Ամուդսենի առաջին արկտիկական արշավախմբի ճանապարհորդությունը։

1903 –ԱՄՆ-ում հիմնադրվել է «The Ford Motor Company» ընկերությունը։

1907 –Ռուսաստանում ցրվել է 2-րդ Պետական դուման։

1911 – հիմնադրվել է IBM կորպորացիան։

1920 –Հաագայում բացվել է Ազգերի լիգայի միջազգային դատարանը։

1925– Ղրիմում բացվել է խորհրդային ամենահայտնի պիոներական ճամբարներից մեկը` «Արտեկը»։

1937 –ծնվել է ամերիկացի գրող, սցենարիստ Էրիկ Սիգալը։

1943 –54-ամյա Չարլի Չապլինն ամուսնացել է 18-ամյա Ունե Օ Նիլի հետ. այդ ամուսնությունը տևել է 30 տարի, և զույգն ունեցել է 8 երեխա։

1960– Նյու Յորքում կայացել է Ալֆրեդ Հիչքոքի «Պսիխոզ» ֆիլմի պրեմիերան:

1963– տիեզերք է թռել առաջին կին տիեզերագնացը` Վալենտինա Տերեշկովան:

1999– Ամերիկյան կինոակադեմիան հրապարակել է ամերիկյան բոլոր ժամանակների ֆիլմերի 100 մեծագույն աստղերի ցանկը:

2017-վախճանվել է Գերմանիայի նախկին կանցլեր Հելմուտ Կոլը։

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում