Հայաստանի ընտրական պատմության անսպասելի պատկերը՝ թվերով

Ընտրություններից առաջ ավանդաբար մեծ ուշադրություն է դարձվում քաղաքացիների մասնակցությանը՝ որպես ժողովրդավարական գործընթացների կարևոր բաղադրիչի։ Հաճախ հնչում են գնահատականներ, թե Հայաստանում ընտրողների ակտիվությունը բարձր չէ, սակայն նախորդ տարիների վիճակագրությունը ցույց է տալիս, որ տարբեր ընտրական գործընթացներում մասնակցության ցուցանիշները բավական բարձր են եղել։

Past.am-ը ուսումնասիրել է ՀՀ Կենտրոնական ընտրական հանձնաժողովի պաշտոնական տվյալները և համեմատել տարբեր տարիներին անցկացված Ազգային ժողովի ու նախագահի ընտրությունների մասնակցության ցուցանիշները։ Վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ ընտրողները առավել ակտիվ են եղել նախագահական ընտրությունների ժամանակ, թեև խորհրդարանական որոշ ընտրություններ ևս աչքի են ընկել բարձր մասնակցությամբ։ Միաժամանակ, ամենացածր ակտիվությունը գրանցվել է 2018 և 2021 թվականների արտահերթ խորհրդարանական ընտրությունների ընթացքում։

Ըստ պաշտոնական տվյալների՝ Ազգային ժողովի ընտրություններին մասնակցությունը եղել է հետևյալը․

• 1995 թվական՝ 1 մլն 183 հազար 573 ընտրող կամ ընտրական իրավունք ունեցողների 54,3 տոկոսը,
• 1999 թվական՝ 1 մլն 137 հազար 660 ընտրող կամ 51,7 տոկոս,
• 2003 թվական՝ 1 մլն 233 հազար 757 ընտրող կամ 52,7 տոկոս,
• 2007 թվական՝ 1 մլն 375 հազար 733 ընտրող կամ 59,4 տոկոս,
• 2012 թվական՝ 1 մլն 572 հազար 518 ընտրող կամ 62,33 տոկոս,
• 2018 թվականի արտահերթ ընտրություններ՝ 1 մլն 261 հազար 105 ընտրող կամ 48,6 տոկոս,
• 2021 թվականի արտահերթ ընտրություններ՝ 1 մլն 281 հազար 174 ընտրող կամ 49,4 տոկոս։

Ինչ վերաբերում է նախագահական ընտրություններին, ապա մասնակցության պատկերը հետևյալն է․

• 1996 թվական՝ 1 մլն 333 հազար 204 ընտրող կամ 59,2 տոկոս,
• 1998 թվական՝ 1 մլն 456 հազար 109 ընտրող կամ 63,3 տոկոս,
• 2003 թվականի առաջին փուլ՝ 1 մլն 462 հազար 383 ընտրող կամ 63 տոկոս,
• 2003 թվականի երկրորդ փուլ՝ 1 մլն 595 հազար 702 ընտրող կամ 68,4 տոկոս,
• 2008 թվական՝ 1 մլն 671 հազար 027 ընտրող կամ մոտ 70 տոկոս,
• 2013 թվական՝ 1 մլն 518 հազար 407 ընտրող կամ 60,05 տոկոս։

Այս տվյալները վկայում են, որ Հայաստանի ընտրական պատմության ընթացքում հատկապես նախագահական ընտրություններն են ապահովել մասնակցության առավել բարձր ցուցանիշներ, մինչդեռ վերջին արտահերթ խորհրդարանական ընտրություններում արձանագրվել է համեմատաբար ցածր ակտիվություն։

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում