Երևան, 01.Ապրիլ.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ


Հորանջելու գաղտնի իմաստը. գիտնականները պարզել են սովորական ռեֆլեքսի գլխավոր գործառույթը

ՀԱՆՐԱՀԱՅՏ ՄՈԼՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ

Սեղմեք ԱՅՍՏԵՂ, լրացրեք օնլայն հայտը և մոռացեք հոսանքի վարձի մասին 

Գիտնականները շարունակում են հետաքրքրությամբ ուսումնասիրել առաջին հայացքից սովորական թվացող խնդիրը. ինչո՞ւ ենք մենք ընդհանրապես հորանջում։ Չնայած այն հանգամանքին, որ հորանջելը տարածված, առօրյա գործողություն է, դրա կենսաբանական գործառույթը մնում է մարդու ֆիզիոլոգիայի առեղծվածներից մեկը։ Նոր Հարավային Ուելսի համալսարանի եւ Neuroscience Research Australia-ի մասնագետների խմբի իրականացրած նոր հետազոտությունը թարմ տվյալներ է ավելացրել այս երկարատեւ գիտական ​​​​բանավեճին, գրել է Popular Mechanics-ը։

Փորձի ընթացքում հետազոտողները ՄՌՏ սքանավորման միջոցով հետեւել են 22 կամավորների՝ գրանցելով նրանց ուղեղում եւ արյան հոսքում տեղի ունեցող գործընթացները հորանջելու եւ դրա հետ կապված գործողությունների ժամանակ։ Գիտնականները պարզել են, որ հորանջելու ժամանակ արյունը եւ ողնուղեղային հեղուկը հոսում են նույն ուղղությամբ, մինչդեռ նորմալ պայմաններում դրանք շարժվում են միմյանց հանդիպակաց ուղղությամբ։

Այս երեւույթը ենթադրում է, որ հորանջելը կարող է լինել բարդ սիրտ-անոթային-շնչառական մեխանիզմ, որն ազդում է ուղեղի շուրջ հեղուկային դինամիկայի վրա։

Հավելյալ նաեւ պարզվել է, որ հորանջելը մեկ երրորդից ավելի մեծացնում է ներքին քներակի արյան հոսքը, ինչը կարող է կարեւոր լինել գլխի եւ ուղեղի արյան շրջանառության եւ ջերմակարգավորման համար: Այս ազդեցությունները հաստատում են այն գաղափարը, որ հորանջելը կարող է ոչ միայն «տաքացնել» կամ սառեցնել ուղեղը, այլեւ մասնակցել նյութափոխանակությանը եւ քայքայված նյութերի հեռացմանը՝ իրականացնելով նեյրոֆլյուիդների մի տեսակ «աղբամաքրում»:

Ավելի վաղ գոյություն ունեցող տեսություններն այն մասին, որ մարդիկ հորանջում են միայն թթվածնի պակասի կամ ձանձրույթի պատճառով, վաղուց կորցրել են իրենց ուժը. թթվածնի տարբեր խտություններով փորձերը չեն հաստատել այս վարկածը: Փոխարենը շատ հետազոտողներ կողմ են այն գաղափարին, որ հորանջելը դեր է խաղում ուղեղի ջերմաստիճանը կարգավորելու եւ դրա օպտիմալ ֆունկցիոնալ վիճակը պահպանելու գործում:

Բացի այդ, հորանջելը հաճախ «վարակիչ» է. մենք ակամա կրկնում ենք այն մեկ այլ մարդու, կենդանու տեսնելուց կամ նույնիսկ նրա մասին կարդալուց հետո: Այս երեւույթը կապված է սոցիալական եւ կոգնիտիվ ասպեկտների հետ, ինչպիսին են էմպատիան եւ խմբային վարքագծի համաժամանակեցումը:

Հետևեք մեզ՝ այստեղ

Տասը կույսերի հիշատակը Սուրբ Էջմիածնում «Հեզբոլլահը» հարվածներ է հասցրել Իսրայելին․ երեք մարդ վիրավորվել է Բելգիան հույս է հայտնել Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև խաղաղության համաձայնագրի արագ ստորագրման հարցում ՄԱԿ-ը կոչ է արել Իսրայելին չեղարկել ահաբեկչության համար մահապատիժը Կայանված բեռնատարներից գողացել էր մարտկոցները․ Շենգավիթի համայնքային ոստիկանների հերթական բացահայտումը Սիսիանի տարածաշրջանի «Զանգեր» կոչվող հատվածից մինչև Սիսիան ավտոճանապարհին ձյուն է տեղում Քիմիական գործարանում ուժեղ պայթյունի հետևանքով կան զոհեր և վիրավորներ․ ՌԴ Իրանը չի արձագանքել ԱՄՆ-ի 15 կետից բաղկացած առաջարկին Մահացել է Պետրոս Բեդիրյանը Հայտնի է Ազգերի լիգայում Հայաստանի հավաքականի վերջին մրցակիցը Օդի ջերմաստիճանը կբարձրանա․ եղանակն՝ առաջիկա օրերին Հորմուզի նեղուցի փակումը կրճատել է պարարտանյութերի համաշխարհային արտահանումը մոտ կեսով ՀՀ ԱԱԾ սահմանապահ զորքերում տեղի է ունեցել նորակոչիկ զինծառայողների երդման արարողություն Իրաքում ամերիկացի լրագրող են առևանգել Արաղչի․ ԱՄՆ-ի հետ հաղորդագրություններ են փոխանակվել, բայց բանակցություններ չկան Միքայելին շտապ նոր սիրտ է անհրաժեշտ. օգնենք նրան ապրել 150 րոպե, երկու տեքստ, մեկ էսսե․ ինչ է սպասվում 9-րդ դասարանցիներին Նիկոլ Փաշինյան, ամոթդ կորցրել ես, հիմա էլ հերոսներին ես անցել. Ալիկ ԱլեքսանյանՄոռացվող արժեհամակարգի մասին. Արման ՊետրոսյանԴուք մի հատ դեռ պիտի արժանի լինեք Արթուր Ավանեսյանի անունը տալու. Արեգա ՀովսեփյանԵրևանում երթևեկության կազմակերպման փոփոխություն կլինի Հայաստանի Մ-21 հավաքականը պարտվեց Հյուսիսային Մակեդոնիային Ընդդիմության շարքերում «հունիսի 7-ից հետո կյանք կա» ասողները հող են նախապատրաստում սեփական հնարավոր պարտությունն արդարացնելու համար. Աննա ԿոստանյանԵրասխում երեխա է մահացել․ հայտնի է պատճառը ԱԱԾ-ն նոր փոխտնօրեն ունի Բուժումը նորմալ գնում է. արդեն սկսել ենք. Գոռ Հակոբյանը որդու մասնակցությամբ տեսանյութ է հրապարակել Կոսմետոլոգիայի կենտրոնում անզգայացում ստանալուց հետո կինը մահացել է. ՌԴ Ռուսաստանն Ուկրաինային երկու ամիս ժամանակ է տվել Դոնբասից դուրս գալու համար․ Զելենսկի Թեհրանում փլատակներից երկու մարդ է փրկվել․ SNN «Միլանի» 19-ամյա նորեկը Հրդեհ Երևանի Սերո Խանզադյան փողոցում․ տներ են այրվում Աշխարհակարգը գտնվում է վերակառուցման փուլում․ Լավրով ԱՄԷ-ից Հայաստան եկող բեռնատարն Իրանում հայտնվել է գնդակոծության տակ ՀԱՅՏԱՐԱՐՈՒԹՅՈՒՆ․ «Համահայկական ճակատ» կուսակցության կողմից համապետական ընտրություններին մասնակցելու վերաբերյալԲացառիկ Լուսավոր Երիտասարդություն՝ Ապագայի Նպատակով․ Էդմոն ՄարուքյանՆեթանյահուն հայտարարել է արաբական երկրների հետ գաղտնի բանակցությունների մասին Պետական եկամուտների կոմիտեում շարունակվում են հարկ վճարողների հետ ոլորտային հանդիպում-քննարկումները Իրավունքը պետք է գերակայի և կգերակայի․ Արամ ՎարդևանյանԻրանի հավաքականի խաղացողները խաղից առաջ պարզել են զոհվածների և ավերված շինությունների նկարները Լիբանանում զnհերի թիվը գերազանցել է 1,268-ը․ զnհվածների թվում են 125 երեխա և 88 կին Ամենամեծ պռովոկատորը ամենուր փնտրում է պռովոկացիա. Արշակ ԿարապետյանԵ՞րբ և ի՞նչ գույնով պետք է ներկել Զատիկի ձվերը. հոգևորականը մանրամասնում է Իրանի ԶՈՒ ԳՇ պետի խորհրդականն է սպանվել Չկա տղա, որ իր մորը չպաշտպանի, կադրերն էլ ուշադիր զննեք. ընդդիմություն, դու հանկարծ ծպտուն չհանես․ Արշակ Կարապետյան Ո՛չ, տիկին Հակոբյան, մեր զինվորները դասալիք չեն. Արթուր Ավանեսյան«DONGFENG» բեռնատարից թիթեղները թափվել ու մասամբ փակել են Նոր Հաճն տանող ճանապարհըԻրանը կոչ Է արել Ադրբեջանին հստակ դիրքորոշում որդեգրել Կասպից ծովի ափամերձ շրջաններին հասցված հարվածների վերաբերյալ Թաթարստանի գործարանում տեղի ունեցած պայթյունի հետևանքով 3 աշխատակից է զոհվել․ տուժել է 58 մարդ Կատարի արտաքին գործերի նախարարությունը հայտարարել է, որ Իրանն արդեն հատել է բազմաթիվ կարմիր գծեր Արգենտինայում տեղի ունեցած հրաձգության հետևանքով 13-ամյա աշակերտ է մահացել, ևս ութ աշակերտ վիրավորվել է