Երևան, 15.Փետրվար.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ


Հորանջելու գաղտնի իմաստը. գիտնականները պարզել են սովորական ռեֆլեքսի գլխավոր գործառույթը

ՀԱՆՐԱՀԱՅՏ ՄՈԼՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ

Սեղմեք ԱՅՍՏԵՂ, լրացրեք օնլայն հայտը և մոռացեք հոսանքի վարձի մասին 

Գիտնականները շարունակում են հետաքրքրությամբ ուսումնասիրել առաջին հայացքից սովորական թվացող խնդիրը. ինչո՞ւ ենք մենք ընդհանրապես հորանջում։ Չնայած այն հանգամանքին, որ հորանջելը տարածված, առօրյա գործողություն է, դրա կենսաբանական գործառույթը մնում է մարդու ֆիզիոլոգիայի առեղծվածներից մեկը։ Նոր Հարավային Ուելսի համալսարանի եւ Neuroscience Research Australia-ի մասնագետների խմբի իրականացրած նոր հետազոտությունը թարմ տվյալներ է ավելացրել այս երկարատեւ գիտական ​​​​բանավեճին, գրել է Popular Mechanics-ը։

Փորձի ընթացքում հետազոտողները ՄՌՏ սքանավորման միջոցով հետեւել են 22 կամավորների՝ գրանցելով նրանց ուղեղում եւ արյան հոսքում տեղի ունեցող գործընթացները հորանջելու եւ դրա հետ կապված գործողությունների ժամանակ։ Գիտնականները պարզել են, որ հորանջելու ժամանակ արյունը եւ ողնուղեղային հեղուկը հոսում են նույն ուղղությամբ, մինչդեռ նորմալ պայմաններում դրանք շարժվում են միմյանց հանդիպակաց ուղղությամբ։

Այս երեւույթը ենթադրում է, որ հորանջելը կարող է լինել բարդ սիրտ-անոթային-շնչառական մեխանիզմ, որն ազդում է ուղեղի շուրջ հեղուկային դինամիկայի վրա։

Հավելյալ նաեւ պարզվել է, որ հորանջելը մեկ երրորդից ավելի մեծացնում է ներքին քներակի արյան հոսքը, ինչը կարող է կարեւոր լինել գլխի եւ ուղեղի արյան շրջանառության եւ ջերմակարգավորման համար: Այս ազդեցությունները հաստատում են այն գաղափարը, որ հորանջելը կարող է ոչ միայն «տաքացնել» կամ սառեցնել ուղեղը, այլեւ մասնակցել նյութափոխանակությանը եւ քայքայված նյութերի հեռացմանը՝ իրականացնելով նեյրոֆլյուիդների մի տեսակ «աղբամաքրում»:

Ավելի վաղ գոյություն ունեցող տեսություններն այն մասին, որ մարդիկ հորանջում են միայն թթվածնի պակասի կամ ձանձրույթի պատճառով, վաղուց կորցրել են իրենց ուժը. թթվածնի տարբեր խտություններով փորձերը չեն հաստատել այս վարկածը: Փոխարենը շատ հետազոտողներ կողմ են այն գաղափարին, որ հորանջելը դեր է խաղում ուղեղի ջերմաստիճանը կարգավորելու եւ դրա օպտիմալ ֆունկցիոնալ վիճակը պահպանելու գործում:

Բացի այդ, հորանջելը հաճախ «վարակիչ» է. մենք ակամա կրկնում ենք այն մեկ այլ մարդու, կենդանու տեսնելուց կամ նույնիսկ նրա մասին կարդալուց հետո: Այս երեւույթը կապված է սոցիալական եւ կոգնիտիվ ասպեկտների հետ, ինչպիսին են էմպատիան եւ խմբային վարքագծի համաժամանակեցումը:

Հետևեք մեզ՝ այստեղ

Հորանջելու գաղտնի իմաստը. գիտնականները պարզել են սովորական ռեֆլեքսի գլխավոր գործառույթը Եղանակայնի վտանգավորության «դեղին» մակարդակ է հայտարարվել․ ՌԴ Հայ և ադրբեջանցի փորձագետներն ամփոփել են «Խաղաղության կամուրջ» նախաձեռնության արդյունքներըՄեկնարկել է Հայաստանի շախմատի պատանիների առաջնության երևանյան ընտրական փուլը Հայ-ադրբեջանական համաժողովի քննարկումները կենտրոնացել են հայ-ադրբեջանական հարաբերությունների ընթացիկ փուլի վրա Որպես իրավաբան՝ պարտավոր եմ մի քանի բան հստակ ասել Կաթողիկոսի նկատմամբ քրեական հետապնդման մասին. Թաթոյան Ռոնալդուի 962-րդ գոլը նպաստեց «Ալ Նասրի» հաղթանակին Բայրամովը Գերմանիայի ԱԳ նախարարի հետ քննարկել է Հայաստանի հետ հարաբերությունների կարգավորումը Փետրվարի 15-18-ը ողջ հանրապետությունում ջերմաստիճանը կշարունակի բարձրանալ Արցախցի այս կինն ապրում է անմարդկային պայմաններում. նա օգնության կարիք ունի Մեր սահմաններին խաղաղություն է հաստատվում. Ադրբեջանն արդեն սկսել է համագործակցությունը Հայաստանի հետ․ Ալիև Խոշոր ավտովթար` Երևանում Իրանի նախագահը խոսել է տրանսպորտային միջանցքների եւ Ադրբեջանի հետ նմանությունների մասին Ձմեռային Օլիմպիական խաղերում լեռնադահուկորդ Հարություն Հարությունյանը գրավել է 59-րդ տեղը Հաղթում է անզուսպը, հախուռնը, խելագարը. Կաթողիկոսի դեմ քրեական գործ է հարուցվել, ի՞նչ անել․ Էդմոն Մարուքյան «Տոտենհեմի» գլխավոր մարզչի պաշտոնում նշանակվել է Իգոր Տուդորը Թրամփի զինակիցը կոչ է արել նրան Ուկրաինա «Tomahawk» հրթիռներ մատակարարել Մյունխենի «Բավարիան» հաղթեց «Վերդերին»․ Լեվերկուզենի «Բայերը»՝ «Սանկտ Պաուլիին» Մայր Աթոռը՝ Գարեգին Երկրորդի նկատմամբ քրեական հետապնդման մասին Ես երբեք նման ֆուտբոլիստի չեմ հանդիպել․ Բուֆոնը՝ Ռոնալդուի մասին Հայ հայտնիների անցնող շաբաթն Ինստագրամում Ռուսաստանի ՊՆ-ն հայտնել է Ուկրաինայի զինված ուժերի սպառազինության կենտրոնական բազայի հարվածման մասին 2026թ․ ՖԻՖԱ-ի աշխարհի առաջնության տոմսեր ունեցող անձինք կարող են ԱՄՆ վիզայի հարցազրույցի օր ամրագրել արտահերթ. Դեսպանատուն Եվրամիությունում հնարավոր են համարել ԵՄ-ին Ուկրաինայի անդամակցության հնարավորությունը մինչեւ 2027թ. Բռնի տեղահանված անձանց առնչությամբ քննարկումները և հաղորդակցությունը պետք է ունենան բավարար զգայունություն․ ՄԻՊ Գյումրու հիվանդանոց է տեղափոխվել 10-ամյա աղջնակի մարմին, ով տանը սնունդ ընդունելիս խեղդամահ է եղել Ալիեւը Մյունխենում հանդիպել է Զելենսկու հետ Արմավիրի մարզում առևանգված 15-ամյա աղջկա հարազատները դիմում են իրավապահներին՝ պահանջելով գտնել երեխային Հայաստանի Մ-19 հավաքականի կազմը TRIPP երթուղին ԱՄՆ նախագահի անունով անվանակոչելը ցույց է տալիս դրա նշանակությունը ԱՄՆ ներկայիս վարչակազմի համար․ Ալիև Վրաց-ռուսական սահման տանող ճանապարհին վերականգնվել է ծանր բեռնատարների երթևեկությունը Սևան-Երևան ավտոճանապարհին 28-ամյա վարորդը «Tesla»-ով դուրս է եկել ճանապարհի երթևեկելի գոտուց, բախվել երկաթե արգելապատնեշներին, բետոնե հենասյուներին և հայտնվել ձորում Մենք ընդամենը վեց ամիս է, ինչ խաղաղության մեջ ենք ապրում․ Ալիև Պենտագոնը արհեստական ​​բանականություն է օգտագործել Մադուրոյին բռնելու համար. WSJ Այսօր տեղի ունեցավ աննախադեպ մի բան` քրեական հետապնդում հարուցվեց Ամենայն Հայոց Հայրապետի դեմ․ Նարեկ ԿարապետյանԴատախազությունը քրեական հետապնդում է հարուցել Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսի նկատմամբ Մյունխենում հանդիպել են Վլադիմիր Զելենսկին և Իլհամ Ալիեւը Բռնցքամարտի Հայաստանի չեմպիոնները Ռուբիոն քննադատել է «աշխարհ առանց սահմանների» գաղափարը Հանրապետության առանձին շրջաններում սպասվում են տեղումներ, լեռնային որոշ հատվածներում՝ նաև բուք Գյումրիի դպրոցականները ՄԻՊ-ի հետ հանդիպմանը բարձրացրել են մի շարք հարցեր Վթար՝ Եղեգնաձորում, բախվել են «Opel» ու «Toyota», վիրավոր կա Վարդենյաց լեռնանցքը երեկվանից փակ է բոլոր տեսակի տրանսպորտային միջոցների համար Վթար՝ Եղեգնաձորում, բախվել են «Opel» ու «Toyota», վիրավnր կա․ Shamshyan Քաղաքականություն ենք մտնում՝ հայակենտրոն ու բազմավեկտոր ուղեգիծ ձևավորելու համար․ Ավետիք ՉալաբյանՀունգարիայի վարչապետն արձագանքել է Զելենսկու՝ Օրբանը «փոր է աճեցնում» վիրավորանքին Թուրքիան կարող է ազատ արձակել քրդական կուսակցության հետ կապված բանտարկյալների, բացառությամբ՝ Օջալանի Մենք վճռականորեն կիրառելու ենք Սահմանադրությամբ և օրենքներով ամրագրված ողջ գործիքակազմը ունենալու համար ՈՒԺԵՂ ՀԱՅԱՍՏԱՆ. Արթուր ԴանիելյանՎաղը նշվելու է Բուն Բարեկենդանը. ինչպե՞ս նշել տոնը Հայ ազգն արժանի է ուժեղ առաջնորդի. Ալիկ Ալեքսանյան