Երևան, 01.Հուլիս.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ


Հորանջելու գաղտնի իմաստը. գիտնականները պարզել են սովորական ռեֆլեքսի գլխավոր գործառույթը

ՀԱՆՐԱՀԱՅՏ ՄՈԼՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ

Սեղմեք ԱՅՍՏԵՂ, լրացրեք օնլայն հայտը և մոռացեք հոսանքի վարձի մասին 

Գիտնականները շարունակում են հետաքրքրությամբ ուսումնասիրել առաջին հայացքից սովորական թվացող խնդիրը. ինչո՞ւ ենք մենք ընդհանրապես հորանջում։ Չնայած այն հանգամանքին, որ հորանջելը տարածված, առօրյա գործողություն է, դրա կենսաբանական գործառույթը մնում է մարդու ֆիզիոլոգիայի առեղծվածներից մեկը։ Նոր Հարավային Ուելսի համալսարանի եւ Neuroscience Research Australia-ի մասնագետների խմբի իրականացրած նոր հետազոտությունը թարմ տվյալներ է ավելացրել այս երկարատեւ գիտական ​​​​բանավեճին, գրել է Popular Mechanics-ը։

Փորձի ընթացքում հետազոտողները ՄՌՏ սքանավորման միջոցով հետեւել են 22 կամավորների՝ գրանցելով նրանց ուղեղում եւ արյան հոսքում տեղի ունեցող գործընթացները հորանջելու եւ դրա հետ կապված գործողությունների ժամանակ։ Գիտնականները պարզել են, որ հորանջելու ժամանակ արյունը եւ ողնուղեղային հեղուկը հոսում են նույն ուղղությամբ, մինչդեռ նորմալ պայմաններում դրանք շարժվում են միմյանց հանդիպակաց ուղղությամբ։

Այս երեւույթը ենթադրում է, որ հորանջելը կարող է լինել բարդ սիրտ-անոթային-շնչառական մեխանիզմ, որն ազդում է ուղեղի շուրջ հեղուկային դինամիկայի վրա։

Հավելյալ նաեւ պարզվել է, որ հորանջելը մեկ երրորդից ավելի մեծացնում է ներքին քներակի արյան հոսքը, ինչը կարող է կարեւոր լինել գլխի եւ ուղեղի արյան շրջանառության եւ ջերմակարգավորման համար: Այս ազդեցությունները հաստատում են այն գաղափարը, որ հորանջելը կարող է ոչ միայն «տաքացնել» կամ սառեցնել ուղեղը, այլեւ մասնակցել նյութափոխանակությանը եւ քայքայված նյութերի հեռացմանը՝ իրականացնելով նեյրոֆլյուիդների մի տեսակ «աղբամաքրում»:

Ավելի վաղ գոյություն ունեցող տեսություններն այն մասին, որ մարդիկ հորանջում են միայն թթվածնի պակասի կամ ձանձրույթի պատճառով, վաղուց կորցրել են իրենց ուժը. թթվածնի տարբեր խտություններով փորձերը չեն հաստատել այս վարկածը: Փոխարենը շատ հետազոտողներ կողմ են այն գաղափարին, որ հորանջելը դեր է խաղում ուղեղի ջերմաստիճանը կարգավորելու եւ դրա օպտիմալ ֆունկցիոնալ վիճակը պահպանելու գործում:

Բացի այդ, հորանջելը հաճախ «վարակիչ» է. մենք ակամա կրկնում ենք այն մեկ այլ մարդու, կենդանու տեսնելուց կամ նույնիսկ նրա մասին կարդալուց հետո: Այս երեւույթը կապված է սոցիալական եւ կոգնիտիվ ասպեկտների հետ, ինչպիսին են էմպատիան եւ խմբային վարքագծի համաժամանակեցումը:

Հետևեք մեզ՝ այստեղ

ՔՊ-ն պաշտոններ է բաժանում, երբ դեռ Սահմանադրական դատարանը որոշում չի հրապարակել ընտրությունների արդյունքների վերաբերյալ․ Անուշ ՄիրզոյանՄեր ժողովրդի և ղեկավարության դեմ ցանկացած uպառնալիք կարժանանա անհապաղ և հզոր պատասխանի. Արաղչu Վրաստանի ներքին գործերի նախարարն այցելել է ՆԳՆ 112 Օպերատիվ կառավարման կենտրոնի և Պարեկային ծառայության վարչական համալիր 40-ամյա կինը շիշը ջարդել է շտապօգնության բուժաշխատողի գլխինԼուկաշենկոն համաներմամբ ազատ է արձակել 32 բանտարկյալի Մահացել է «Հարրի Փոթեր»-ի հայտնի դերասանը«Բարսելոնա»-ն ներկայացրել է նոր մրցաշրջանի տնային խաղաշապիկը Իսպանիայում անոմալ շոգը 900 մարդու կյանք է խլել Այսօր Սահմանադրական դատարանում կողմերը հանդես են գալիս եզրափակիչ ելույթներով․Գոհար Մելոյան ԱՄՆ-ի և Իրանի պատվիրակությունները Դոհայում սկսել են անուղղակի բանակցությունները Երևանի կենդանաբանական այգու մուտքավճարը թանկացել է Ինչպե՞ս կփոխվի գազի գինըՄեկնարկում է «Վարչաֆեստ 2026» երիտասարդական երաժշտական փառատոնը Այսօր ԵՄ-ն վերացնում է ԱՄՆ-ից արդյունաբերական ապրանքների ներմուծման մաքսատուրքերը. Ուրսուլա ֆոն դեր Լայեն Ուղևորատար ավտոբուսը բшխվել է Իսպանիայի Լյեյդա քաղաքի շենքերից մեկին. կան վիրավnրներ Ռուսաստանի հետ համերաշխությունը բխում է Հայաստանի շահերից. Արշակ Կարապետյան Հայաստանում զբոսաշրջային գնացք կգործարկի․ մանրամասներ Այդ կասկածը որպես խարան մնալու է. Ընտրախախտումները եղել են զանգվածային. Արամ Վարդևանյան «Սուրբ Աստվածամայր» ԲԿ-ի նախկին տնօրենը մեղադրվում է առանձնապես խոշոր չափերի հափշտակության և պաշտոնեական կեղծիք կատարելու մեջ. պատճառված շուրջ 30 մլն դրամի վնասն ամբողջությամբ վերականգնվել է Կամավորությունը սկսվում է մեկ քայլից, բայց փոխում է հազարավոր կյանքեր․ Մհեր ԱվետիսյանՍպասվում է կարճատև անձրև և ամպրոպ. ջերմաստիճանը կբարձրանա 3-5 աստիճանով Կիևը խնդրել է ԵՄ երկրների փոխհատուցման համար նախատեսված 6,6 միլիարդ եվրոն. Reuters Ռուսաստանում բենզինի գները առաջին անգամ անցել են մեկ լիտրի համար 100 ռուբլու շեմը Հեռանկարային ենք համարում կոալիցիայի շրջանակում ընդդիմության համագործակցությունը․ Ավետիք ՉալաբյանՀուլիսի 1-ից ուժի մեջ են մտնում մի շարք կարևոր ծրագրեր և օրենսդրական փոփոխություններ Չինաստան-Ճապոնիա հարաբերությունների վատթարացման պատասխանատվությունը կրում է Տոկիոն. Չինաստանի ԱԳՆ Մինչև ե՞րբ ոսկու գինը բարձր կմնաՃամփորդիր առանց սահմանների․ Ucom-ը ներկայացնում է նոր uTravel փաթեթները Այսօր Զառա Արամյանի ծննդյան օրն է․ նա կդառնար 56 տարեկան Տիգրան Վիրաբյանը նշանակվել է ԿԳՄՍ նախարարի տեղակալ Թուրքիան և Ադրբեջանը համատեղ դիմում են ներկայացրել՝ փախլավան ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի ներկայացուցչական ցանկում ներառելու համար Օր 6-րդ․ ՍԴ-ում շարունակվում է ընտրությունների արդյունքների վիճարկման քննությունը Բելառուսի, Ղազախստանի, Ղրղզստանի և Հայաստանի բանկերը սկսել են սահմանափակել հաշվեհամարներին ռուբլու մուտքագրումը Ֆիդան. Թուրքիան ԵՄ-ից ակնկալում է օբյեկտիվ վերաբերմունք եվրաինտեգրման շրջանակում Այսօրվանից Ռուսաստան գնալու կարգը կփոխվիԳազը թանկանալու է, իսկ գյուղմթերքի գինը ոսկուց էլ թանկ է դառնալու․ Արշակ ԿարապետյանՎթար․ հարյուրավոր հասցեներում ջուր չի լինի Հաշմանդամություն ունեցող անձանց տրվող աջակցող միջոցների ցանկը համալրվել է 37 նոր ապրանքով Բենզալցակայաններին հասցված ռուսական հարվածներից Ուկրաինայում զոհ կա Ղազախստանի նոր Սահմանադրությունն ուժի մեջ է մտնում․ ինչ է փոխվել Երևանում 16-ամյա պատանիները hարձակվել են ՌԴ քաղաքացու վրա, բռնել ձեռքերն ու hափշտակել գումարՀռոմի պապի դիրքորոշումը միգրացիայի հարցերի վերաբերյալ անհանգuտություն է առաջացնում ԱՄՆ-ում. Վենս Ի՞նչ են հայտնաբերել գազավորված ըմպելիքներում․ ահազանգՎենեսուելայում երկրաշարժի զnhերի թիվը գերազանցել է 1,900-ը Պատմական հիշողությունն ընդդեմ քաղաքական հայտարարություններ. Հրայր Կամենդատյան Անահիտ Ավանեսյանը 2 օրով Ստամբուլ կգործուղվի Կատարի վարչապետը ԱՄՆ բանագնացների հետ քննարկել է Վաշինգտոնի և Թեհրանի բանակցությունները Եվրոպական ինդեքսներ«ՀայաՔվեի» մեծ թիմն աննկուն շարունակելու է իր պայքարը` հանուն հակազգային վարչախմբի հեռացման և ազգային իշխանության ձևավորման25-օրյա վարժական հավաքների ժամկետը հնարավոր է 4-5 օրով կրճատել, սակայն իշխանությունը դա դիտարկում է որպես պատիժ և դեռևս չի գնում այդ քայլին․ Աբրահամյան