Երևան, 16.Մայիս.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ


Հորանջելու գաղտնի իմաստը. գիտնականները պարզել են սովորական ռեֆլեքսի գլխավոր գործառույթը

ՀԱՆՐԱՀԱՅՏ ՄՈԼՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ

Սեղմեք ԱՅՍՏԵՂ, լրացրեք օնլայն հայտը և մոռացեք հոսանքի վարձի մասին 

Գիտնականները շարունակում են հետաքրքրությամբ ուսումնասիրել առաջին հայացքից սովորական թվացող խնդիրը. ինչո՞ւ ենք մենք ընդհանրապես հորանջում։ Չնայած այն հանգամանքին, որ հորանջելը տարածված, առօրյա գործողություն է, դրա կենսաբանական գործառույթը մնում է մարդու ֆիզիոլոգիայի առեղծվածներից մեկը։ Նոր Հարավային Ուելսի համալսարանի եւ Neuroscience Research Australia-ի մասնագետների խմբի իրականացրած նոր հետազոտությունը թարմ տվյալներ է ավելացրել այս երկարատեւ գիտական ​​​​բանավեճին, գրել է Popular Mechanics-ը։

Փորձի ընթացքում հետազոտողները ՄՌՏ սքանավորման միջոցով հետեւել են 22 կամավորների՝ գրանցելով նրանց ուղեղում եւ արյան հոսքում տեղի ունեցող գործընթացները հորանջելու եւ դրա հետ կապված գործողությունների ժամանակ։ Գիտնականները պարզել են, որ հորանջելու ժամանակ արյունը եւ ողնուղեղային հեղուկը հոսում են նույն ուղղությամբ, մինչդեռ նորմալ պայմաններում դրանք շարժվում են միմյանց հանդիպակաց ուղղությամբ։

Այս երեւույթը ենթադրում է, որ հորանջելը կարող է լինել բարդ սիրտ-անոթային-շնչառական մեխանիզմ, որն ազդում է ուղեղի շուրջ հեղուկային դինամիկայի վրա։

Հավելյալ նաեւ պարզվել է, որ հորանջելը մեկ երրորդից ավելի մեծացնում է ներքին քներակի արյան հոսքը, ինչը կարող է կարեւոր լինել գլխի եւ ուղեղի արյան շրջանառության եւ ջերմակարգավորման համար: Այս ազդեցությունները հաստատում են այն գաղափարը, որ հորանջելը կարող է ոչ միայն «տաքացնել» կամ սառեցնել ուղեղը, այլեւ մասնակցել նյութափոխանակությանը եւ քայքայված նյութերի հեռացմանը՝ իրականացնելով նեյրոֆլյուիդների մի տեսակ «աղբամաքրում»:

Ավելի վաղ գոյություն ունեցող տեսություններն այն մասին, որ մարդիկ հորանջում են միայն թթվածնի պակասի կամ ձանձրույթի պատճառով, վաղուց կորցրել են իրենց ուժը. թթվածնի տարբեր խտություններով փորձերը չեն հաստատել այս վարկածը: Փոխարենը շատ հետազոտողներ կողմ են այն գաղափարին, որ հորանջելը դեր է խաղում ուղեղի ջերմաստիճանը կարգավորելու եւ դրա օպտիմալ ֆունկցիոնալ վիճակը պահպանելու գործում:

Բացի այդ, հորանջելը հաճախ «վարակիչ» է. մենք ակամա կրկնում ենք այն մեկ այլ մարդու, կենդանու տեսնելուց կամ նույնիսկ նրա մասին կարդալուց հետո: Այս երեւույթը կապված է սոցիալական եւ կոգնիտիվ ասպեկտների հետ, ինչպիսին են էմպատիան եւ խմբային վարքագծի համաժամանակեցումը:

Հետևեք մեզ՝ այստեղ

Երևանում կանցկացվի 2027թ․ Եվրոպայի պատանիների, երիտասարդների և մինչև 21 տարեկանների կարատեի առաջնությունը «Զենիթը» հետաքրքրված է Հայաստանի ազգային հավաքականի և «Ցրվենա Զվեզդայի» պաշտպան Նաիր Թիկնիզյանի ծառայություններով Ուկրաինական անօդաչուները հարված են հասցրել Բելգորոդում բազմաբնակարան շենքի․ վիրավորներ կան Հուլիսի 1-ից Երևան-Բուխարեստ նոր ուղիղ չվերթ է գործարկվելու․ դեսպանություն Եկեղեցին մեզ 21 րդ դար հասցրեց, իրենք 8 տարի կառավարեցին երկրի կեսը տվեցին. Նարեկ ԿարապետյանՀունիսի 8-ից հետո նոր նախագահ ենք ունենալու, որ չամաչենք ու մի բան էլ հպարտանանք. Էդմոն Մարուքյան«Ազգային վերածննդի հիմնադրամ»-ը, որը մենք ենք ստեղծելու, 5-րդ երեխայի ծննդի դեպքում բազմազավակ ընտանիքներին կապահովի բնակարանով` անվճար բնակարանով. Մայիսի 18-21-ը լույս չի լինելու Ի՞նչ եղանակ սպասել մայիսի 16-ից 20-ը 11 ֆուտբոլիստի հրավիրել են Հայաստանի ազգային հավաքական Իսրայելի և Լիբանանի միջև հաստատված հրադադարի ժամկետը 45-օրով երկարաձգվել է․ ԱՄՆ Պետդեպարտամենտ Տրվել է դեղի հետկանչի կարգադրագիր Կրակոցներ են տեղի ունեցել Էջմիածնում․ կա վիրավոր․ նոր մանրամասներ Չինաստանի և Միացյալ Նահանգների տնտեսությունները չեն կարող առանձին գոյություն ունենալ. Չինաստանի ԱԳ նախարար Ուժեղ Մարտունի. լուսանկարներՄբապեն նշել է, թե որն է եղել իր միակ սխալը «Ռեալում» Քաղցկեղի 5 ախտանիշ, որոնք անտեսվում են շատերի կողմից Երկրի վրա մագնիսական փոթորիկ է սկսվել Գտիր լրտես Օնիկին․ Նարեկ ԿարապետյանՈւշուիստ Արսեն Բաղրյանը` Աշխարհի գավաթի արծաթե մեդալակիր Ըմբիշ Սուրեն Իշխանյանը հաղթեց ադրբեջանցուն և դուրս եկավ Եվրոպայի առաջնության եզրափակիչ փուլ Մերժի’ր Նիկոլին. «Ուժեղ Հայաստան»Հայաստանի ԱԳՆ-ն շնորհավորել է Պարագվայի անկախության օրը Ուկրաինական ուժերը հարձակվել են Սևաստոպոլի վրա Փոփոխության շրջագայությունը ուժեղ Մարտունիում. Նարեկ ԿարապետյանԼավրովը Զելենսկուն «Եվրոպայի նոր ֆյուրեր» է անվանել Հայաստանի և Ղազախստանի ԱԳՆ-ների միջև անցկացվել են խորհրդակցություններ Ֆրանսիական ԶԼՄ-ներ. Փաշինյանի և «IDEMIA»-ի դավադրությունը Հայաստանը կվերածի թվային համակենտրոնացման ճամբարի Մահացել է Շողիկ Ոսկանյանը Ոչ մի սարսափելի բան չկա, պետք է ընդունել մարզչի որոշումները․ Մբապե Հրդեհ է բռնկվել Նուռնուսում գտնվող տներից մեկի տանիքում «Ուժեղ Հայաստան» կուսակցության ուղիղ եթերը ԳավառիցԿրակոցներ Էջմիածնում․ հիվանդանոց տեղափոխվածը գեներալ Մանվել Գրիգորյանի դատավոր դստեր որդին է Երևանում բացվել է Ռոզա Գիսլադոտիրի «Ժամանակի արտացոլանքը» առաջին անհատական ցուցահանդեսը «Սևան»-ի քրեակատարողական ծառայողները կնոջ են ձերբակալել Սկանդալ՝ «Եվրատեսիլի» բեմում. Իսրայելի Kan 11-ը Հայաստանը ներկայացրել է Ադրբեջանի դրոշով «Ուժեղ Հայաստան» կուսակցության անդամները Մարտունիում ենՄայիսի 16-ին, 18:00-ին, կհանդիպենք Նոր Նորքում` Գայի արձանի շրջակայքում․ «Ուժեղ Հայաստան»Երիտասարդ Հայն իր ծննդյան երկիրն է ուզում փրկել, մինչդեռ կարող էր Մոնակոյում իր կյանքը վայելել․ Ալեն ՂևոնդյանՇաբաթ և կիրակի օրերին Յունիբանկի քարտերի ձևակերպման համար գործում է 50% զեղչՏղամարդուն մեղադրանք է առաջադրվել ոստիկանության առջև բարձրաձայն փռշտալու համար«Ուժեղ Հայաստան» կուսակցության քարոզարշավը․ ուղիղԻնչի՞ մասին է իշխող ուժի քարոզարշավը․ Էլինար ՎարդանյանՓոփոխությունները շատ մոտ են. Գոհար ՂումաշյանՓոփոխություն հնարավոր է միայն հաջորդ վարչապետ Սամվել Կարապետյանի հետԻրանը Ռուսաստանի հետ քննարկել է հարստացված ուրան պահելու առաջարկը Ճամփորդության պլանավորում զրոյից. խորհուրդներ IDBank-իցԴՕԿ կուսակցությունը նախ գաղափարախոսություն է, իսկ թռնողներ ամենուրեք կան․ Արշակ ԿարապետյանԱնժամանակ կյանքից հեռացել է Նարեկ ՂարիբյանըՀատվածներ նախագահականի առջև էսօրվա իմ ելույթից․ Կարպիս Փաշոյան