Երևան, 16.Մարտ.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ


10 տարօրինակ փաստ, որոնք կփոխեն աշխարհի հանդեպ ունեցած պատկերացումներդ

ԼԱՅՖ

Shabat.am-ը գրում է .

Հաճախ մենք իրերն ու երևույթները մակերեսայնորեն ենք դիտարկում՝ կանգ չառնելով ու մի պահ ամեն ինչին խորությամբ չնայելով։ Ինչևէ, սրա հետևանքով մենք շատ երևույթներից ոչ միայն անտեղյակ ենք մնում, այլև միաչափ մտածողություն ենք ձեռք բերում, ինչն այնքան էլ լավ չէ։ Ստորև ներկայացվող տարօրինակ փաստերը կօգնեն փոքր-ինչ շտկել այդ խնդիրը՝ թույլ տալով աշխարհին բոլորովին այլ տեսանկյունից նայել։

 10  20-րդ դարում ռադիումն օգտագործվել է սպառողական բազմաթիվ ապրանքների բաղադրության մեջ։

Radium Products

20-րդ դարում ռադիոակտիվ այս նյութը լայնորեն կիրառվում էր բազմաթիվ սպառողական ապրանքների բաղադրության մեջ։ Համարվում էր, որ ռադիումն այնպիսի հատկություններ ուներ, որոնք խթանում էին առողջությունն ու լավ տեսք հաղորդում, ինչը ստիպում էր սպառողներին գնել բոլոր այն ապրանքները, որոնց բաղադրության մեջ կարելի էր գտնել այս տարրը։ Ռադիում կարելի էր գտնել այնպիսի արտադրանքների մեջ, ինչպիսին էին շպարի պարագաները և դեղորայքը։ Գոյություն ուներ նույնիսկ հանքային ջուր, որը շամպայնի նման պղպջակներ ուներ և գովազդվում էր որպես բուժիչ հատկություններ ունեցող ջուր այնպիսի հիվանդությունների համար, ինչպիսիք էին ռևմատիզմը, շաքարախտը, իշիասն ու բազմաթիվ այլ հիվանդություններ։ Արտադրվում էին նաև ռադիում պարունակող գոտիներ, միջադիրներ ու պահպանակներ։

 9  Սառցե դարաշրջանի՝ ժամանակակից Բրիտանիայի տարածքում ապրող մարդիկ մարդկային գանգերի բաժակներ էին օգտագործում։

Բրիտանիայի տարածքում քարանձավներում պեղումների արդյունքում հայտնաբերված գանգ-բաժակների ուսումնասիրությունները ցույց են տվել, որ Բրիտանիայի տարածքում սկսել են մարդկանց գանգի բաժակներ օգտագործել դեռ Սառցե դարաշրջանից, երբ մարդիկ մահացածների մարմինները խեղում էին՝ դրանք տարբեր նպատակներով օգտագործելու համար։ Գանգ-բաժակները ստեղծելու համար նրանք հեռացնում էին դիմային ոսկորներն ու ոսկորը մաքրում փափուկ հյուսվածքներից։

Մարդկանց գանգերից բաժակներ օգտագործվում էին նաև սկյութներն ու վիկինգները։

 8  Ադամ Ռեյները պատմության միակ մարդն է, ով իր կյանքի ընթացքում թե՛ գաճաճ, թե՛ հսկա է եղել։

11666257_999403943437777_206444514956567246_n

Ադամ Ռեյները ծնվել է 1899թ-ին։ 19 տարեկանում նա ընդամենը 122.55 սմ էր։ «Գաճաճությունը» նրան թույլ տվեց խուսափել զինվորական ծառայությունից՝ չափազանց ցածրահասակ լինելու պատճառով։ 21 տարեկանում Ռեյները հանկարծակի սկսեց անհավանական արագությամբ հասակ առնել՝ հասնելով 218 սմ-ի։ Հասակ առնելու հետ միասին նրա մոտ կմախքի թեքվածք էր առաջանում։ Նրա մոտ արագ հասակ առնելու այս խանգարումը վերագրվեց ակրոմեգալիայի, ինչևէ, Ռեյների դեպքում հասակ առնելու խանգարման պատճառն ուղեղի մաղասային գեղձի ուռուցքն էր, որը նպաստում էր աճի հորմոնի զարգացմանը, ինչի արդյունքում նրա մոտ զարգացան հսկայական ձեռքեր, ոտքեր ինչպես նաև ընգծված ճակատ, դունչ, հաստ շուրթեր ու լայն դասավորված ատամներ։
Նա վիրահատության ենթարկվեց՝ հույս ունենալով բուժվել խանգարումից, ինչևէ, դա որևէ ազդեցություն չթողեց։ Նա շարունակում էր աճել, իսկ նրա ողնաշարային թեքվածությունն էլ ավելի էր բարդանում։ Նա մահացավ 1950թ․-ին։ Այդ ժամանակ նա արդեն 234 սմ հասակ ուներ։

 7   Մահացած մարդկանց մարմինն ունակ է փշաքաղվել։

Ապշեցուցիչ է, սակայն մահացած մարդկանց մարմինը կարող է փշաքաղվել։ Մահանալուց հետո մարմնի մկանները մի շարք փոփոխությունների են ենթարկվում, որոնցից մեկը դրանց սեղմվելն ու ձգվելն է։ Մազային պարկիկները՝ ֆոլիկուլները, նույնպես ունեն այս ազդեցությունը, և երբ մազային այդ պարկիկները ձգվում կամ սեղմվում են, մաշկը փշաքաղվում է։ Գրանցվել են նաև դեպքեր, երբ մահացածների մարմնի մազերը շարունակել են աճել։

 6  Կինը կարող է հղիանալ, երբ արդեն իսկ հղի է։

11403489_999403993437772_7510387929686532374_n

Սուպերֆետացիան կամ վերասաղմանավորումը կրկնակի հղիության երևույթն է, չնայած այն չափազանց հազվադեպ հանդիպող երևույթ է։ Այն առաջանում է միայն, երբ հղիության ժամանակ կնոջ մոտ ձվաբջիջը հայտնվում է արգանդային պատի մեջ՝ պատրաստ լինելով բեղմնավորման։ Ինչպես նշվեց, սա հազվադեպ հանդիպող երևույթ է, քանի որ հորմոնային փոփոխությունները կանխում են կնոջ մոտ ձվաբջջի սաղմնավորման առաջացումը՝ հաստացնելով արգանդի պատերն ու թույլ չտալով, որ երկրորդ էմբրիոնը կպչի արգանդի պատին։
Մինչ այժմ վերասաղմնավորման ընդամենը 10 դեպք է գրանցվել բժշկության մեջ։

 5  Լուսավոր սպիտակ կետերը, որ տեսնում ես երկնքին նայելիս, արյան սպիտակ բջիջներն են։

Blue field entoptic phenomenon

Երկնքին նայելիս աչքերի առաջ հայտնվող փոքրիկ վառ սպիտակ կետերը տեսնելու երևույթն անվանում են «կապույտ դաշտի էնտոպտիկ ֆենոմեն» կամ «Շիրերի ֆենոմեն»։ Դրանք տեսանելի են ընդամենը մի վայրկյան կամ ավելի քիչ։ Այս կետերն աչքի ցանցաթաղանթի առաջնային հատվածի մազանոթներում արյան սպիտակ գնդիկների տեղաշարժի արդյունքն են։ Արյան կարմիր գնդիկները կլանում են կապույտ լույսը, մինչդեռ սպիտակ գնդիկները դա չեն անում՝ արյան «սյան» մեջ բացատներ թողնելով, ինչի արդյունքում մենք վառ սպիտակ կետիկներ ենք տեսնում։

 4  Որոշ ուռուցքներ մազեր, ատամներ ու ոսկորներ են պարունակում իրենց մեջ։

Teratoma

Այսպիսի ուռուցքները կոչվում են տերատոմա և պարունակում են հյուսվածքների և օրգանների մասնիկներ։ Բժիշկները ոչ միայն մազեր, ատամներ ու ոսկորներ են հայտնաբերել սրանց մեջ, այլև մատներ և նույնիսկ մասնակի ձևավորված մարդկային մարմիններ։ Սրանք բնածին արատներ են համարվում և չափազանց հազվադեպ են հանդիպում՝ որոշ դեպքերում ի հայտ գալով կյանքի ավելի ուշ փուլում։

 3  Վիրուսները կարող են վիրուսներով վարակվել։

Virus can get virus

Գիտնականները «մամավիրուս» կոչվող հսկայական վիրուս են հայտնաբերել, որը հետազոտելու ընթացքում նրանք մեկ այլ՝ ավելի փոքր վիրուս են հայտնաբերել՝ դրան կպած, որի ազդեցությամբ մամավիրուսը սկսել է աննորմալ ձևով աճել, միևնույն ժամանակ դրա ազդեցությամբ կանգնել է մամավիրուսի բազմանալու կարողությունը։ Իսկ փոքր վիրուսը բակտերիաներին թիրախավորող վիրուսների դասին է պատկանում, որը բակտերիոֆագ է կոչվում։

 2  Հսկայական տարանտուլաները փոքրիկ գորտեր են պահում որպես տնային կենդանիներ։ Տարանտուլան պաշտպանում է գորտերին գիշատիչներից, իսկ գորտն իր հերթին ուտում է միջատներին, որոնք կարող են վնասել տարանտուլայի ձվերը։

tarantulas keep tiny frogs as pets

Հսկայական տարանտուլան ու փոքրիկ գորտը միմյանց հետ փոխշահավետ հարաբերությունների մեջ են, այն դեպքում, երբ սարդի այս տեսակը կարող էր հեշտությամբ ուտել այս գորտին։ Գորտի այս տեսակը՝ «Chiasmocleis ventrimaculata»-ը, սնվում է միջատներով, որոնք հավաքվում են տարանտուլայի որսի մնացորդների վրա, միաժամանակ գորտերը պաշտպանված են մնում այնպիսի գիշատիչներից, ինչպիսին օձերն են։ Իսկ սարդն իր հերթին օգուտ է քաղում գորտի ներկայությունից, որն ուտում է մրջյուններին, որոնք սարդի ձվերի վրա հարձակվող հիմնական «գիշատիչներն» են։

 1  Օմարի ուղեղը դրա կոկորդում է, նյարդային համակարգը՝ փորի հատվածում, ատամները՝ ստամոքսում, և երիկամները՝ գլխում։

Lobster

Այն նաև օգտագործում է իր վերջույթները՝ լսելու համար և թաթերը՝ համը զգալու համար։

 

 

 
Կենդանակերպի 4 նշաններ, որոնք մարտի վերջին կարևոր որոշումներ կկայացնեն Էփշտեյնի գործում առաջին անգամ մեղադրանքներ են գտնվել միլիարդատեր Մոհամեդ Ալ Ֆայեդի դեմ5.2 մագնիտուդով երկրաշարժ է տեղի ունեցելՊեսկովը հայտարարել է Ուկրաինայի հարցով բանակցությունների դադարեցման մասին Թուրքիայում սեփական տանը մահացած են գտել 27-ամյա մոդելին Ռաֆինյայի հեթ-տրիկը նպաստեց «Բարսելոնայի» հաղթանակին՝ 5:2ՄԷԳ երկրները 400 միլիոն բարել նավթ կհատկացնեն մատակարարումների խափանումները մեղմելու համարՔենիայում զանգվածային հեղեղումներից առնվազն 62 մարդ է զոհվել 2026թ. հունիսի 7-ին ՔՊ-ի սահմանադրական մեծամասնություն ստանալն առավել քան իրատեսական է․ Փաշինյան«Մանչեսթեր Յունայթեդը» վստահ հաղթանակ տարավ «Աստոն Վիլայի» նկատմամբ Հարստացված ուրանը կարող է փլատակներից հանվել միայն ԱԷՄԳ հսկողության ներքո․ ԱրաղչիՄեծ Մասրիկում բախվել են «Opel»-ը և «Volkswagen»-ը․ կա վիրավnր Իսրայելի պաշտպանության բանակը ծրագրում է Իրանի դեմ գործողությունը շարունակել առնվազն ևս երեք շաբաթԱՄՆ-Իրան բանակցությունների սեղանին որևէ առաջարկ չկա. Արաղչի Ոստիկանությունը «ձերբակալել» է ռոբոտին, որը փողոցում վախեցրել է մի թոշակառուի Ըստ նոր սոցհարցման` հունիսի 7-ից հետո Փաշինյանն այլևս չի լինելու երկրի վարչապետ. 3 ամսից Հայաստանը կունենա նոր Վարչապետ՝ Սամվել Կարապետյան16-ամյա Դոումենը՝ Պրեմիեր լիգայում գոլ խփած ամենաերիտասարդ խաղացող Պենտագոնը ցուցադրել է, թե ինչպես է աշխատում իրենց արհեստական բանականության հարթակը՝ պшտերազմ վարելու համարԻրանը պատրաստ է պաշտպանվել որքան պետք լինի, երբեք չենք խնդրել հրադադար և բանակցություններ․ ԱրաղչիԻրանի իշխանությունները մինչև մարտի 22-ը երկարաձգել են օդային տարածքի փակումը Իրանն առաջին անգամ «Սեջիլ» ռազմավարական պինդ վառելիքային հրթիռ է արձակել 54-րդ ալիքի ընթացքումՄոսկվայում օդի ջերմաստիճանը շաբաթվա ընթացքում երրորդ ռեկորդն է սահմանել ԱՄՆ-ի և Իսրայելի hարվածների մոտ 40 տոկոսը բաժին է հասել Թեհրանին Հրապարակային պետք է ցույց տանք մեր uպառազինnւթյունը․ մեր հարևանները, հույս ունենք, որ դա չեն ընկալի որպես ագրեuիվության ցուցադրություն․ ՓաշինյանՎերջին մարդը, ումից մեզ օգնություն է պետք, Զելենսկին է. Թրամփ Մոջթաբա Խամենեիին շտապ տարհանել են ՌԴ․ ԶԼՄ Եթե նա ողջ է, ապա պետք է շատ խելացի բան անի իր երկրի համար՝ հանձնվի․ Թրամփը՝ Մոջթաբա Խամենեի մասինԹուրքիան պայմաններ չի տեսնում Իրանի և ԱՄՆ-ի՝ բանակցություններին վերադառնալու համար. ՖիդանՄարզային դպրոցական ավտոբուսների մասին. Հրայր ԿամենդատյանԹեհրանը կպատասխանի իր էներգետիկ օբյեկտների դեմ ցանկացած հшրձակման․ Արաղչի Թրամփը հերքել է Սաուդյան Արաբիայում հինգ ամերիկյան ինքնաթիռների կnրծանման մասին լրատվամիջոցների հաղորդագրությունները«Ոսկե ծիրան»-ը աշխարհում անցկացվող ավելի քան 5000 կինոփառատոնների շրջանակից ընդգրկվել է 50 լավագույն փառատոնների շարքում«Բարսելոնայի» եզրային պաշտպան Ալեխանդրո Բալդեն ամառային տրանսֆերային պատուհանի ընթացքում կարող է հեռանալ ակումբիցՄինչ ոմանք ազատության մեջ հրաժարվում են իրենց խոսքերից ու գաղափարներից, մյուսները շարունակում են դրանց հավատարիմ մնալ նույնիսկ բանտում. Էդմոն ՄարուքյանԱդամ Սենդլերը 2025 թվականին դարձել է Հոլիվուդի ամենաբարձր վարձատրվող դերասանը Արդյունաբերականացումն այն ուղին է, որով կլուծվեն թե՛ տնտեսական, թե՛ անվտանգային խնդիրները. վարչապետ Սամվել Կարապետյանը կիրագործի այն․ Նարեկ ԿարապետյանԼիբանանում Իսրայելի կողմից իրականացված օդային հшրվածների հետևանքով 26 բուժաշխատող է զnհվելԱռողջարար է, բայց ոչ բոլորի համար. բժիշկը բացատրեց, թե ով չպետք է կաղամբ ուտիՀորոսկոպ. Յուպիտերը դուրս է եկել հետադարձ շարժումից և հնարավորություններ է բերել բոլոր նշաններինՌուս հաքերների ձեռքում է հայտնվել Ուկրաինայի ԶՈւ սպաների գաղտնի տվյալների բազա Թրամփը մերժել է Իրանից 450 կգ nւրան դուրս բերելու Պուտինի առաջարկը Շրջանների զգալի մասում ձյուն է տեղում, դժվարանցանելի հատվածներ կան«Փյունիկ»-ը հաղթեց «Ալաշկերտ»-ին և գլխավորեց մրցաշարային աղյուսակը Տեղումները կշարունակվեն, իսկ ջերմաստիճանը կբարձրանա 5-8 աստիճանովՀայաստանի միներալները. բացահայտելով Հայաստանը (մաս 13)Մոսկվան կրկին հարձակման է ենթարկվել․ ինչ է հայտնի Զելենսկին պատժամիջոցներ է սահմանել Ռուսաստանի և Իրանի 130 քաղաքացու նկատմամբ Իրանը մեկնարկել է hրթիռային հարվածների նոր ալիք«Վեոլիա Ջուր»-ը կտուգանվի Հրազդան գետի աղտոտման համար․ ԲԸՏՄ «MAN» բեռնատարը Աշտարակի կամրջի վրա ամբողջությամբ փակել է ճանապարհը