Երևան, 19.Մարտ.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ


Գիտնականները պարզել են գենետիկայի ազդեցությունը երկարակեցության վրա

ՀԱՆՐԱՀԱՅՏ ՄՈԼՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ

Սեղմեք ԱՅՍՏԵՂ, լրացրեք օնլայն հայտը և մոռացեք հոսանքի վարձի մասին 

Science ամսագրում հրապարակված նոր հետազոտությունը ցույց է տալիս, որ գենետիկան կարող է շատ ավելի մեծ դեր խաղալ մարդու կյանքի տևողության հարցում, քան նախկինում կարծում էին։

Երկվորյակների և այլ ազգականների տվյալների վերլուծության հիման վրա գիտնականները գնահատել են, որ բնակչության շրջանում կյանքի տևողության տարբերությունների մոտ 50–55%-ը պայմանավորված է ժառանգական գենետիկական գործոններով: Սա զգալիորեն գերազանցում է նախկինում արված գնահատականները, որոնք սովորաբար կազմում էին 6–25%:

Նոր մոտեցման հիմնական առանձնահատկությունն այն է, որ հետազոտողները տարանջատել են արտաքին գործոնների ազդեցությունը, ինչպիսիք են դժբախտ պատահարները, վարակիչ հիվանդությունները կամ մահվան այլ պատճառները, որոնք կապված չեն ծերացման կենսաբանական գործընթացների հետ։ Մահվան նման «արտաքին» պատճառները բացառելու և տարիքային հիվանդությունների ու ծերացման կենսաբանական մեխանիզմների հետ կապված ներքին պատճառների վրա կենտրոնանալու դեպքում՝ կյանքի ընդհանուր տևողության մեջ գենետիկական ներդրումը զգալիորեն ավելի բարձր է ստացվել։

Գիտնականներն օգտագործել են Շվեդիայի, Դանիայի և ԱՄՆ-ի երկվորյակների մեծ խմբերի տվյալները՝ ինչպես միաձվանի (որոնց գենետիկական նյութը նույնն է), այնպես էլ երկձվանի (որոնք գենետիկորեն նման են մոտ կեսով)։ Նրանց կյանքի տևողության օրինաչափությունների համեմատությունը թույլ է տվել ավելի ճշգրիտ գնահատել, թե տարբերությունների որ մասն է բացատրվում ժառանգականությամբ։

Արդյունքները ցույց են տալիս, որ գենետիկան հատկապես ուժեղ է ազդում մարդու ապրած տարիքի վրա, երբ բացառվում են մահվան արտաքին պատճառները։ Ընդ որում, մնացած մոտ 45–50%-ը դեռևս կապված է միջավայրի գործոնների և կենսակերպի հետ, ինչպիսիք են սնունդը, ֆիզիկական ակտիվությունը, վնասակար սովորությունները, սոցիալական պայմանները և բժշկության հասանելիությունը։

Թեև նման գնահատականները չեն նշանակում, թե մարդը «անպայման երկար կապրի միայն գեների շնորհիվ», դրանք ընդգծում են, որ ծերացման կենսաբանական մեխանիզմներն ու տարիքի հետ կապված հիվանդություններն ունեն զգալի գենետիկական բաղադրիչ։ Այն արժե ուսումնասիրել՝ հասկանալու համար, թե ինչպես պահպանել առողջությունը և երկարացնել ակտիվ կյանքի շրջանը։

Հետևեք մեզ՝ այստեղ

«Ի՞նչ ես գոռում, խելագար». Հայրը սպանել է որդուն օրորոցի մեջ՝ եղբոր աչքի առաջՀայաստանը հայտնվում է երկու մրցակցող ռազմավարությունների միջև. «Փաստ»Իմ պայքարը հանուն ուժեղ Հայաստանի է. մենք այլևս թույլ չենք լինելու. Արթուր ԱվանեսյանՇենգավիթում բացվեց «Բարգավաճ Հայաստան» կուսակցության գրասենյակը՝քաղաքացիների խնդիրների հավաքագրման և լուծումների մշակման նպատակով Ադրբեջանի միջով հացահատիկ է Հայաստան ուղարկվել «Կա մեկը, ով այդ բոլոր նռների քաղցրությունն ուներ իր հոգու մեջ». Լևոն Լևոնյանն անմահացել է հոկտեմբերի 30-ին Կարմիր շուկայում. «Փաստ»Կենսաթոշակների մակարդակով Հայաստանը շարունակում է զիջել տարածաշրջանի երկրներին․ Դավիթ Հակոբյան20-ամյա աղջիկը վարակի պատճառով կորցրել է ոտքերըԻրանի արևային էներգիայի հզորությունը հնգապատկվել է հասնելով 4162 ՄՎտ-ի Այն մասին, թե ում իրական շահերն է ներկայացնում Նիկոլ Փաշինյանը և նրան շրջապատող կամակատարների խումբը. Ավետիք ՉալաբյանՈւժեղ տնտեսություն. ճգնաժամից դուրս գալու միակ իրատեսական ճանապարհը Ոչ միայն ռազմական ուժով, այլ նաև հաշվարկային հզորություններով և ալգորիթմական ինտելեկտով. «Փաստ»Ընտրական խաղի կանոնների փոփոխություն՝ ընդդիմության աճող վարկանիշի ֆոնին Վճռորոշ է, թե ՀՀ քաղաքացին ինչ ընտրություն կկատարի՝ Սամվել Կարապետյանի առաջարկած ուժեղ և անվտանգ Հայաստան կառուցելու տեսլականը՞, թե՞ գործող իշխանության կողմից այդ ծրագրի շուրջ բարձրացվող անբովանդակ աղմուկը․ վերլուծաբան Արտառոց դեպք՝ Երևանում, օտարերկրացի մայրը hարվածել է 3-ամյա երեխային, որը հետո վնաuվածքներով տեղափոխվել է հիվանդանոց«Ընտրություններն են այն հնարավորություններից մեկը, որ ժողովուրդը ձերբազատվի մեզ պատած աղետից». «Փաստ»Գագիկ Սուրենյանը վատ լուր է հայտնումԿեղծ և մոլորեցնող թեզեր «խաղաղության» և «պատերազմի» շուրջ. «Փաստ»Առաջարկվում է դիվանագիտական ներկայացուցիչների պաշտոնավարման առավելագույն ժամկետը սահմանել 5 տարի. «Փաստ»Անկում տարադրամի շուկայում․ փոխարժեքն՝ այսօրՀիբրիդային պատերազմի դեմ պայքարի անվան տակ՝ հիբրիդային միջամտություն. «Փաստ»Ի՞նչ «գործիքներ» են կիրառում իշխանությունները. «Փաստ»Հիշողության կորո՞ւստ, թե՞ դիտավորություն. «Փաստ»«Լակմուսի թուղթ»՝ ընդդիմադիր դաշտի ու ընտրողների համար. «Փաստ»Գոռ Հակոբյանի ընտանիքը մեկնեց Մյունխեն՝ որդու բուժման համար Օրինազանց վարորդները հայտնաբերվել են․ մեքենաները տեղափոխվել են պահպանվող հատուկ տարածք Մյասնիկյան պողոտայում ավտոմեքենան բախվել է էլեկտրական սյանը․ տուժածները հոսպիտալացվել են Հայաստանում սահմանադրական հանրաքվեի անցկացման արդյունքը երաշխավորված չէ. ԱՄՆ Ազգային հետախուզության տնօրենի գրասենյակ Ով կփոխարինի զոհված Ալի Լարիջանիին Իսրայելում վերջին 24 ժամվա ընթացքում հոսպիտալացվել է 192 մարդ Պուտինը ցավակցություն է հայտնել Իրանի գերագույն առաջնորդին՝ Լարիջանիի մահվան կապակցությամբ Չեմպիոնների լիգա․ «Բարսելոնան» տպավորիչ էր՝ 7:2 Օմանը դատապարտել է Իրանի էներգետիկ օբյեկտների թիրախավորումը Լիբանանի վրա Իսրայելի կողմից իրականացված հարվածների հետևանքով զոհերի թիվը մոտենում է 1000-ի 1 տարեկան երեխային սպանել փորձած խորթ մորը 2 ամսով կալանավորեցին Սպիտակ տունը հայտնում է հակամարտության սկզբից ի վեր իրանական 120 նավ խորտակելու մասին «Արմավիր» ՔԿՀ–ում դատապարտյալը փորձել է կյանքին վերջ տալ «Կուռառա» ռոք խումբը Հայաստանում է Ի՞նչ եղանակ սպասել մարտի 19-ից 23-ը Խոշոր ավտովթարի 4 վիրավորներից 2-ին ավտոմեքենայից դուրս են բերել փրկարարները «Ուժեղ Հայաստան» կուսակցության խորհրդի անդամ Նարեկ Կարապետյանի խոսքը Սամվել Կարապետյանի «Ուժեղ Խաղաղություն» անվտանգային ծրագրի շնորհանդեսինՍուրեն Պապիկյանը ուսանողների հետ այցելել է զինված ուժերի մի քանի պաշտպանական կառույցներ 4 ընկերներով վարորդական վկայականի քննության էին գնացել․ մանրամասներ՝ Սյունիքում 3 տղայի կյանք խլած վթարից Փաշինյանը խոստացավ խաղաղություն և բերեց 3 պատերազմ․ մենք կբերենք ուժեղ խաղաղությունՀայտնի է դարձել զոհված Ալի Լարիջանիի հնարավոր իրավահաջորդի անունը ԱՄԷ-Հայաստան ֆուտբոլային հանդիպումը չի կայանա Հայաստանը թուրք-ադրբեջանական խումբ է կառավարում՝ ի դեմս Նիկոլ Փաշինյանի վարչախմբի․ Ավետիք Չալաբյան Սաուդյան Արաբիայի ՀՕՊ համակարգերը հետ են մղել հրթիռային հարձակումը Էր Ռիադում. լսվել են պայթյուններ Իրանի գերագույն առաջնորդը խոստացել է վրեժ լուծել Լարիջանիի սպանության համար Մինչև 2035 թվականը Վաշինգտոնը կհայտնվի ավելի քան 16 հազար միջուկային հրթիռների սպառնալիքի տակ. ԱՄՆ հետախուզություն