Երևան, 22.Հուլիս.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ


Մետաքսի ճանապարհի ստորգետնյա քաղաքը․ հնագետները բացահայտել են Իսիկ Կուլի գաղտնիքը

ՀԱՍԱՐԱԿՈՒԹՅՈՒՆ

Սեղմեք ԱՅՍՏԵՂ, լրացրեք օնլայն հայտը և մոռացեք հոսանքի վարձի մասին

Գիտնականները հայտնաբերել են հսկայական ստորջրյա կորած քաղաք, որը մի ժամանակ ծաղկում է ապրել լեգենդար Մետաքսի ճանապարհին եւ անհետացել է ավերիչ երկրաշարժից հետո, որի պատճառով հայտնվել է Ղրղզստանի Իսիկ-Կուլ լճի՝ աշխարհի ամենահին եւ խոր լճերից մեկի խորքում, գրել է Interesting Engineering-ը։

Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիայի թիմը սուզվել է մոտ քսանհինգ միլիոն տարեկան այս լեռնային հսկայի սառցե ջրերում՝ բացահայտելու համար նրա հյուսիսարեւմտյան ափի մոտ թաքնված առեղծվածը։

Այն, ինչ հետազոտողները տեսել են ջրի տակ, զարմացրել է նույնիսկ փորձառու հնագետներին։ Նրանք հայտնաբերել են մեծ քաղաքային կենտրոնի մնացորդներ, որը լրագրողներն արդեն անվանել են «Մետաքսի ճանապարհի Ատլանտիդա»։ Բայց սա պարզապես լեգենդ չէ. հնագետները հայտնաբերել են ծաղկող բնակավայրի իրական հետքեր, որը ծառայել է որպես առեւտրականների եւ ճանապարհորդների կենսական կանգառ, եւ, անսպասելիորեն, XIII դարի հսկայական մուսուլմանական դամբարանադաշտ։

Տորուու-Այղըր քաղաքային համալիրը, ինչպես այն հայտնի է պաշտոնապես, գտնվում է ընդամենը 1-4 մետր խորության վրա, բայց նույնիսկ մակերեսային սուզումները վերածվել են ճանապարհորդության ժամանակի միջով։

Սուզորդների խումբը շերտ առ շերտ ուսումնասիրել է տարածքը։ Վերին շերտում նրանք հայտնաբերել են քարե եւ աղյուսե կառույցներ, այդ թվում՝ սենյակ, որտեղ կար հացահատիկի միջնադարյան աղացաքար։ Չնայած պատերը փլուզվել էին, փայտե գերանները զարմանալիորեն լավ էին պահպանվել։ Հաջորդ շերտում հնագետները պատահաբար հանդիպել են մեծ հասարակական շենքի, հնարավոր է՝ մզկիթի, լոգարանի կամ մեդրեսեի։

Մոտակայքում գտնվում է հսկայական մուսուլմանական դամբարան, որտեղ պահպանվել են գերեզմանատեղիներ՝ դեպի հյուսիս կողմնորոշմամբ, քիբլայի ուղղությամբ, ինչպես սահմանված է իսլամական ավանդույթով։

Արշավախմբի ղեկավար Վալերի Կոլչենկոյի խոսքով՝ հետազոտողները վերականգնել են խոշոր առեւտրային կենտրոն, որը գործել է ավելի քան 1 500 տարի։ Այստեղ փոխանակվել են մետաքս, համեմունքներ, մետաղներ եւ գաղափարներ՝ տեղաշարժվելով Արեւելքի եւ Արեւմուտքի միջեւ։ Քաղաքի վերջը հանկարծակի է եկել. հզոր երկրաշարժը ավերել է շենքերը, եւ քաղաքն անցել է ջրի տակ։ Գիտնականները կարծում են, որ բնակիչները կարողացել են նախապես լքել այն, եւ ավերակները, հնարավոր է, հետագայում զբաղեցրել են քոչվոր ցեղերը։

Առաջին գտածոները ներկայում վերլուծվում են, հնագետները հետազոտությունների նոր փուլեր են պատրաստում։ Իսիկ-Կուլ լիճը, կարծես, նոր է սկսում բացահայտել իր հին գաղտնիքները։

Հետևեք մեզ՝ այստեղ

Ուկրաինայի ԶՈւ-ն նոր գերագույն հրամանատար ունի Գլխավորը Մերձավոր Արևելքում տիրող իրավիճակի մասին. ի՞նչ է տեղի ունեցել գիշերվա ընթացքում Ի՞նչ է անհրաժեշտ 2027-ի և ապագա տնտեսական մոդելի համար. Հրայր ԿամենդատյանԳեղեցկության թագուհին մահացավ 35 տարեկան հասակում՝ անհասկանալի հանգամանքներումԹուրքիայում խոշոր հրդեհ է բռնկվել ավիաշարժիչների գործարանում Ռուբլին թանկացել է․ տարադրամի փոխարժեքը՝ հուլիսի 21-ի դրությամբ Հայտնի է դարձել Մեսսիի ապագան Արգենտինայի հավաքականում Էլեկտրաէներգիայի ընդհատումներ կլինեն Երևանում և մարզերումՄեծամորում 27-ամյա վարորդը «Mercedes»-ով վրաերթի է ենթարկել հետիոտնի, ով հիվանդանոցում մահացել էԱվտովթար Լոռու մարզում․ 3 վիրավորներից մեկը ռեանիմոբլիով տեղափոխվել է Երևանի ԲԿՔաղաքական հետապնդումները շարունակվում են. Գոհար ՄելոյանԳազամատակարարման պլանային դադարեցումներ են սպասվում հուլիսի 22-ին«Էլեկտրոնային հաշվարկային փաստաթղթեր» (e-invoicing) համակարգն աշխատում է որոշակի խափանումներով. ՊԵԿՎրաստանից արտաքսել են Ադրբեջանի և այլ երկրների քաղաքացիներիԼավ լուր․ Վրույր Այվազյան«Լևիտանի ձայնով` իմ մասին քրեական հերթական կլիպը դիտելուց հետո»․ Մամիկոն ԱսլանյանԲաքվի վերաքննիչ դատարանում շարունակվել է հայ գերիների բողոքների քննությունըԻրավունքը պետք է գերակայի, ոչ թե հուսահատությունը․ Արամ ՎարդևանյանՀրդեհ է բռնկվել Լուսակունք բնակավայրում․ հրշեջները կանխել են հրդեհի տարածումըՍամվել Կարապետյանը լուծում է Ստեփանավանի և հարակից գյուղերի բերքահավաքի գլխավոր խնդիրըՎթար է․ վաղը մինչև կեսօր ջուր չի լինելուԿողբում 48-ամյա վարորդը «Opel Zafira»-ով բшխվել է երկաթե արգելապատնեշներին և հայտնվել ձորում․ վիրшվորները անչափահասներ ենՌԴ քաղաքացիություն կամ կացություն չեն տրամադրի դատվածություն ունեցող ներգաղթյալներինՀայ ըմբիշները կմեկնեն ԲաքուՈւժեղ Հայաստան-ը միշտ գնում է իր խոսքի ետևից. մենք կոտրում ենք քաղաքական կարծրատիպերը․ Գառնիկ ԴավթյանԹուրքիան արգելափակել է ՆԱՏՕ-ի խողովակաշարային ցանցի՝ 27 միլիարդ եվրոյի արդիականացումըՆարեկ Կարապետյանի հանձնարարությամբ հաշված օրերից կսկսվի Կուրթանի, Գյուլագարակի, Գարգառի և Ամրակիցի ցորենի բերքահավաքը. Անդրանիկ ԳևորգյանԱպօրինի զենք-զինամթերքի կամավոր հանձնումներ՝ համայնքային ոստիկանների բացատրական աշխատանքի արդյունքումՃապոնիայում ներկայացվել է շոգի դեմ պայքարելու համար նախատեսված սառնարան«Ուժեղ Հայաստանի» առաջին խոստումը. Հարություն ՄնացականյանԱրթուր Սերոբյանը՝ Հայաստանի Պրեմիեր լիգայի 2025-26 մրցաշրջանի լավագույն ֆուտբոլիստԳերմանիան և Ադրբեջանը ռազմավարական համաձայնագիր են ստորագրելԱվետիք Չալաբյանի 9 տարեկան երեխային հոր հետ շփման իրավունքից զրկել են․ Ցոլակ Ակոպյան«Ծիծեռնակի հավատի կենացը» ֆիլմի ոսկեծիրանյան ցուցադրությունը Հովհաննես Իշխանյանը նվիրեց ապօրինի կալանավորված Ավետիք Չալաբյանին և Կարապետ ՊողոսյանինԻշխանության վրեժխնդրության գինը վճարում է հասարակ ժողովուրդը՝ հարկերի միջոցով. Հրայր ԿամենդատյանՓրկարարները հայտնաբերել են զբոսաշրջիկին և համապատասխան օգնություն ցույց տվելՆոր գյուղտեխնիկա Ստեփանավանի և հարակից բնակավայրերի համար. բերքահավաքն այլևս կորուստներ չի ունենա, իսկ գյուղմթերքի ինքնարժեքը կնվազի․ Նարեկ ԿարապետյանՄոսկվա-Կրասնոդար չվերթի օդաչուն հարբած վիճակում է եկել աշխատանքի և ազատվելԿոնգոյում էբոլայից մեկ օրում 37 մարդ է մահացել Հուլիսի 22-ից երթևեկություն կկազմակերպվի միակողմանի Փողոցային կրիմինա՞լ, թե քաղաքական առաջնահերթություններ. ինչու է քաղաքացին իրեն անպաշտպան զգումԵրևանում քաղաքապետարանի հաշվեկշռում հաշվառված «KamAZ»-ը Նուբարաշենի աղբավայրի մոտ փլուզել է քարե պարիսպն ու հայտնվել գերեզմանnցում Մենք պատմական ժամանակաշրջան ենք ապրում. Ադրբեջանը խաղաղություն է առաջարկել Հայաստանին և ստացել դրական պատասխան. Ալիև Խնդիրը լուծվեց․ ինչպես խոստացել էինք Կուրթանի, Գյուլագարակի, Գարգառի մեր աշխատասեր գյուղացիներին․ Նարեկ ԿարապետյանՍnղանքի հետևանքով թունել է փլnւզվել. կան զnhերԱկբա բանկը կաջակցի հայկական արտադրանքի արտահանմանը Սպասվում է բարձր կարգի հրդեհավտանգ իրավիճակ․ Գագիկ Սուրենյան Չկա այնպիսի ոլորտ, որտեղ Ծառուկյանի ընտանիքը ներդրում չունենա, նրա կողքին ենք. Իվետա Տոնոյան Ծառուկյանը փաստաբանների միջոցով բոլորիդ շնորհակալություն ա հայտնում իրեն աջակցելու համար Նարեկ Կարապետյանի հետ կապված միայն կարող է լինել քաղաքական հետապնդում, պատվեր ու վրեժխնդրություն