Երևան, 18.Մարտ.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ


Մետաքսի ճանապարհի ստորգետնյա քաղաքը․ հնագետները բացահայտել են Իսիկ Կուլի գաղտնիքը

ՀԱՍԱՐԱԿՈՒԹՅՈՒՆ

Սեղմեք ԱՅՍՏԵՂ, լրացրեք օնլայն հայտը և մոռացեք հոսանքի վարձի մասին

Գիտնականները հայտնաբերել են հսկայական ստորջրյա կորած քաղաք, որը մի ժամանակ ծաղկում է ապրել լեգենդար Մետաքսի ճանապարհին եւ անհետացել է ավերիչ երկրաշարժից հետո, որի պատճառով հայտնվել է Ղրղզստանի Իսիկ-Կուլ լճի՝ աշխարհի ամենահին եւ խոր լճերից մեկի խորքում, գրել է Interesting Engineering-ը։

Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիայի թիմը սուզվել է մոտ քսանհինգ միլիոն տարեկան այս լեռնային հսկայի սառցե ջրերում՝ բացահայտելու համար նրա հյուսիսարեւմտյան ափի մոտ թաքնված առեղծվածը։

Այն, ինչ հետազոտողները տեսել են ջրի տակ, զարմացրել է նույնիսկ փորձառու հնագետներին։ Նրանք հայտնաբերել են մեծ քաղաքային կենտրոնի մնացորդներ, որը լրագրողներն արդեն անվանել են «Մետաքսի ճանապարհի Ատլանտիդա»։ Բայց սա պարզապես լեգենդ չէ. հնագետները հայտնաբերել են ծաղկող բնակավայրի իրական հետքեր, որը ծառայել է որպես առեւտրականների եւ ճանապարհորդների կենսական կանգառ, եւ, անսպասելիորեն, XIII դարի հսկայական մուսուլմանական դամբարանադաշտ։

Տորուու-Այղըր քաղաքային համալիրը, ինչպես այն հայտնի է պաշտոնապես, գտնվում է ընդամենը 1-4 մետր խորության վրա, բայց նույնիսկ մակերեսային սուզումները վերածվել են ճանապարհորդության ժամանակի միջով։

Սուզորդների խումբը շերտ առ շերտ ուսումնասիրել է տարածքը։ Վերին շերտում նրանք հայտնաբերել են քարե եւ աղյուսե կառույցներ, այդ թվում՝ սենյակ, որտեղ կար հացահատիկի միջնադարյան աղացաքար։ Չնայած պատերը փլուզվել էին, փայտե գերանները զարմանալիորեն լավ էին պահպանվել։ Հաջորդ շերտում հնագետները պատահաբար հանդիպել են մեծ հասարակական շենքի, հնարավոր է՝ մզկիթի, լոգարանի կամ մեդրեսեի։

Մոտակայքում գտնվում է հսկայական մուսուլմանական դամբարան, որտեղ պահպանվել են գերեզմանատեղիներ՝ դեպի հյուսիս կողմնորոշմամբ, քիբլայի ուղղությամբ, ինչպես սահմանված է իսլամական ավանդույթով։

Արշավախմբի ղեկավար Վալերի Կոլչենկոյի խոսքով՝ հետազոտողները վերականգնել են խոշոր առեւտրային կենտրոն, որը գործել է ավելի քան 1 500 տարի։ Այստեղ փոխանակվել են մետաքս, համեմունքներ, մետաղներ եւ գաղափարներ՝ տեղաշարժվելով Արեւելքի եւ Արեւմուտքի միջեւ։ Քաղաքի վերջը հանկարծակի է եկել. հզոր երկրաշարժը ավերել է շենքերը, եւ քաղաքն անցել է ջրի տակ։ Գիտնականները կարծում են, որ բնակիչները կարողացել են նախապես լքել այն, եւ ավերակները, հնարավոր է, հետագայում զբաղեցրել են քոչվոր ցեղերը։

Առաջին գտածոները ներկայում վերլուծվում են, հնագետները հետազոտությունների նոր փուլեր են պատրաստում։ Իսիկ-Կուլ լիճը, կարծես, նոր է սկսում բացահայտել իր հին գաղտնիքները։

Հետևեք մեզ՝ այստեղ

Ընտրություններից առաջ իշխանությունների խոստումներն ավելի շռայլ են դառնում․ Արեգ ՍավգուլյանԻ՞նչ է առաջարկում Փաշինյանը՝ ԼՂ-ից բռնի տեղահանվածների համար #ՀԻՄԱ. Վալոդյա Գրիգորյանի գործով դատական նիստը Լեգենդար հետախույզ Արթուր Ավանեսյանը ներկայացրեց Սամվել Կարապետյանի «Ուժեղ խաղաղություն» անվտանգության ծրագիրը Մենք մեծ աշխատանք ունենք կատարելու, վերականգնելու այն վնասը, որը Փաշինյանը հասցրել է երկրի տնտեսությանն ու անվտանգությանը. Նարեկ Կարապետյան Մենք այլևս թույլ չենք լինի. Սամվել Կարապետյանի անվտանգային ծրագիրը Սամվել Կարապետյանը խոստանում է մեծացնել ՀՀ պաշտպանական բյուջեն, վերադարձնել բոլոր գերիներին Հայաստանում արտադրված էլեկտրաէներգիայի 14%-ն ապահովել են արևային կայանները Վերականգնելու ենք այն վնասը, որը Փաշինյանը հասցրել է մեր երկրին․ Նարեկ Կարապետյան Թույլ Փաշինյանի պայմաններում ՀՀ-ն միայն համաձայնվելու է իրեն առաջադրած պայմաններին. Նարեկ կարապետյան ՈւՇԱԴՐՈՒԹՅՈՒՆ. Խախտումներ են եղել. նշված դեղերը ենթակա չեն օգտագործմանՄեր անվտանգության ծրագիրը մշակվել է ՀՀ-ից ու արտերկրից առաջատար փորձագետների թիմի կողմից. Նարեկ Կարապետյան Սամվել Կարապետյանի գլխավորությամբ ստեղծվել է անվտանգության հարցերով միջազգային թիմ. Արեգա Հովսեփյան Փաշինյանը վտանգում է Հայաստանի անկախությունը. Էդմոն Մարուքյան Ուժեղ խաղաղություն` հաջորդ վարչապետ Սամվել Կարապետյանի անվտանգային ծրագրի շնորհանդեսը 229 դպրոց է փակվում՝ պատշաճ ֆինանսավորում չտրամադրելու պատճառով․ Ատոմ ՄխիթարյանԱյս տարի հայ ժողովուրդը պետք է որոշի իր հետագա ճակատագիրը․ Մենուա Սողոմոնյան56-ամյա մաքրուհին գործընկերոջ թեյի մեջ քիմիական նյութեր է ավելացրել«ՀայաՔվեն» լիովին սատարում է «Հրապարակին» ազատ մամուլի կայացման և վարչախմբի կամայականությունների մերկացման կարևոր հանձնառության հարցումԻսրայելը փորձել է uպանել Իրանի հետախnւզության նախարար Իսմայիլ Խաթիբին Լարիջանիին և նրա որդուն արդեն դագաղի մեջ են դրել Ուրիշի փազլը. Ինչպես է Հայաստանը տեղավորվում ուրիշների աշխարհաքաղաքական նախագծերում՝ այն վերածելով Արևմտյան Ադրբեջանի․ Սուրենյանց «Հայաստան–Արցախ» Համահայկական երիտասարդական միությունն իր անվերապահ աջակցությունն է հայտնում Գագիկ Ծառուկյանի նախաձեռնած «Առաջարկ Հայաստանին» ծրագրինՄարգարա-Վանաձոր-Տաշիր ավտոճանապարհին «Mercedes»-ը հայտնվել է դաշտում՝ բախվելnn ձնակույտերին. կան վիրավnրներ Ցավակցում եմ մեր բարեկամ վրացի ժողովրդին իր հոգևոր առաջնորդի կորստյան կապակցությամ. Ավետիք ՉալաբյանՄոջթաբա Խամենեին լիովին առողջ է. Իրանի ԱԳ նախարար Կինը մահացել է ավտոբուսի կանգառումՓաշինյանը ստիպված կլինի համակերպվել, որ Հայաստանի հաջորդ վարչապետը Սամվել Կարապետյանն է. Մարիաննա ՂահրամանյանԵՄ-ն ստիպված կլինի ճանաչել Ուկրաինայի տարածքային զիջումները․ Ֆինլանդիայի նախագահ Սամվել Կարապետյանը կստեղծի հզոր տնտեսություն, նոր աշխատատեղեր և կապահովի ամուր խաղաղություն. Արման ԳալստյանՀայաստանի ճակատագիրը ընտրությունների շեմին․ ինչ է սպասվում քաղաքական դաշտում. Էդմոն ՄարուքյանԱնօդաչու թռչող սարքերը հարձակվել են Կրասնոդարի վրա Հասարակությանը պիտի վերջապես բացատրվի, որ սա հերթական, պաշտոնի կամ ցուցակի ընտրություն չէ, սա պատմական- քաղաքակրթական ընտրություն է․ Վահե Հովհաննիսյան Անկում տարադրամի շուկայում․ փոխարժեքն՝ այսօր 1 տարեկան երեխայի հանդեպ խnրթ մnր կողմից բռնnւթյnւնը եղել է պարբերաբար․ մանրամասներԱրդյո՞ք ազատության մեջ են 18 արդարների գործով մեղադրյալներըԸնդդիմությունն ունի հավասարակշռված տնտեսական ծրագրեր․ Տնտեսագետ Մարտի 20-ին ՀԲԸՄ-ում (AGBU) պանելային քննարկում՝ Հայաստանն ավելի լավը դարձնող, հաջողակ կանանց հետ. Աննա ԿոստանյանՋուր հավաքեք․ ջուր չի լինելու Տնտեսական զարգացման նոր օրակարգ Երբ ջուրը դառնում է արտագաղթի պատճառ Վախ, երանի էդ օրը. Գոռ Հակոբյանի ընտանիքը մեկնեց Մյունխեն՝ որդու բուժման համար (տեսանյութ) Խոր ցավով տեղեկացա,որ մեր շատ սիրելի գործընկեր Լուսինեն մահացել է. Կարեն ԳրիգորյանԻրանը հաստատել է Ալի Լարիջանիի մաhըԱղոթք ընտանիքի համարՍաուդյան Արաբիայում պայթյուններ են հնչել․ «Հըզբոլլահը» հարվածներ է հասցրել Իսրայելին Սա իսկական ֆուտբոլ էր․ Սպերցյանը՝ Մոսկվայի ԲԿՄԱ-ի նկատմամբ տարած հաղթանակի մասին ԱՄԷ պաշտպանության նախարարությունը հայտնել է, որ իրանական հարվածների հետևանքով վիրավորվել է 157 մարդ ԱՄԷ-ն փակել է օդային տարածքը Իրանը հայտնել է, որ արկ է ընկել Բուշերի ատոմակայանի տարածքում