Երևան, 04.Հոկտեմբեր.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ


Արդյունաբերական արտադրանքի 60%-ն ապահովել են մարզերը

ԲԼՈԳ

Մարինա ներսեսյանը ֆեյսբուքյան իր էջում գրում է.

Օրերս ազգայինվիճագրական ծառայությունը հրապարակել է ՀՀ արդյունաբերական կազմակերպությունների նախորդ տարվա հունվար-դեկտեմբեր ժամանակահատվածի հիմնական ցուցանիշները ըստ մարզերի:

Երևանը ապահովել է հանրապետության արդյունաբերական արտադրանքի մոտ 40 տոկոսը, արտադրելով 538,4 մլրդ դրամի արտադրանք, որի 80 տոկոսը իր հերթին ապահովել է մշակող արդյունաբերությունը, որը կազմել է 434,1 մլրդ դրամ: 16 տոկոսը իր հերթին ապահովել է էներգետիկան, կամ այլ խոսքով էլեկտրականության, գազի արտադրությունը և մատակարարումը: Երևանի մշակող արդյունաբերության ճյուղի արտադրանքի մոտ 77 տոկոսը ապահովել են 4 ճյուղերը՝ սննդամթերքի, հիմնային մետաղների, ծխախոտատեսակների և խմիչքների արտադրությունները, համապատասխանաբար՝ 153,7 մլրդ դրամ, 73,9 մլրդ դրամ, 56,3 մլրդ. դրամ և 50,5 մլրդ դրամ ծավալով:

Արագածոտնի մարզը արտադրել է 24,1 մլրդ դրամի արտադրանք կամ հանրապետության ամբողջ արդյունաբերական արտադրանքի ընդամենը 1,7 տոկոսը: Արմավիրի մարզը արտադրել է 53,9 մլրդ. դրամի արդյունաբերական արտադրանք, որի ծավալի մոտ 60 տոկոսը կամ 32,1 մլրդ. դրամը կազմում է էլեկտրականության, գազի արտադրությունը և մատակարարումը: Վերջինս հիմնականում պայմանավորված է Մեծամորի ատոմակայանի գործունեությամբ:

Գեղարքունիքի մարզը արտադրել է 32,3 մլրդ. դրամի արտադրանք: Արտադրանքի մոտ կեսից ավելին՝ 17,2 մլրդ. դրամը ապահովել է հանքագործական արդյունաբերությունը (հիմնականում Սոթքի ոսկու հանքավայրը):

Լոռու մարզը արտադրել է 141,2 մլրդ. դրամի արդյունաբերական արտադրանք և հանդիսանում է երրորդ ամենամեծ արդյունաբերություն ունեցող մարզը: Հիմնական արդյունաբերական ճյուղը դա հանքագործական արդյունաբերությունն է, իր 72,8 մլրդ. դրամ արտադրանքով, ինչպես նաև հիմնային մետաղների արտադրությունը՝ 35,4 մլրդ. դրամ և սննդամթերքների արտադրությունը, իր 16,6 մլրդ. դրամ ծավալով: Այս մարզի լեռնամետալուրգիական արդյունաբերությունը հիմնականում կենտրոնացված է Ալավերդիում, Ախթալայում և Թեղուտում: 10,2 մլրդ. դրամ ծավալի արտադրանք է թողարկել էներգետիկ ճյուղը:

Կոտայքի մարզը իր արտադրական պոտենցիալով հինգերորդն է հանրապետությունում, որի արդյունաբերական արտադրանքը կազմել է 135,6 մլրդ. դրամ:

Այստեղ ամենաառաջնային արդյունաբերական ճյուղը, դա էներգետիկան է՝ իր 55 մլրդ. դրամ ծավալով, ինչպես նաև այլ ոչ մետաղական հանքային արտադրատեսակների և հիմնային մետաղների արտադրությունը՝ համապատասխանաբար 15 և 14,6 մլրդ. դրամ ծավալով: Կարևոր է նաև սննդամթերքների և խմիչքների արտադրությունը, յուրաքանչյուրը 19 մլրդ. դրամ ծավալով: Այստեղի էներգետիկ հզորությունները հիմնականում կենտրոնացված է Հրազդանում:

Շիրակի մարզը արտադրել է 38,7 մլրդ դրամ արդյունաբերական արտադրանք: Հիմնական ճյուղերը՝ դա սննդամթերքի արտադրությունն է 24,9 մլրդ. դրամով, էներգետիկան՝ 6,2 մլրդ. դրամով և խմիչքների արտադրությունը՝ 2,5 մլրդ. դրամով:

Սյունքի մարզը երկրորդն է իր արդյունաբերական արտադրանքի ծավալով, որը կազմել է 223,6 մլրդ դրամ, որը կազմում է ամբողջ արդյունաբերական արտադրանքի 16,5 տոկոսը: Այստեղ այդ արտադրանքի 86 տոկոսը ապահովել է հանքարդյունաբերությունը: Ապա էներգետիկան՝ 19,9 մլրդ. դրամով և սննդամթերքների արտադրությունը՝ 6,6 մլրդ. դրամով:

Վայոց ձորի մարզը իր 14,1 մլրդ. դրամ արտադրանքի ծավալով նույնպես փոքր նշանակություն ունի ՀՀ տնտեսության համար: Այստեղ առաջնային ճյուղը դա խմիչքների արտադրությունն է (հիմնականում հանքային ջրերի արտադրությունը և գինեգործութունը)` 7,4 մլրդ. դրամ ծավալով: Ապա էլեկտրականության արտադրությունը՝ 4,2 մլրդ. դրամ ծավալով և սննդամթերքների արտադրությունը՝ 1,9 մլրդ. դրամով:

Տավուշի մարզը իր 9,4 մլրդ դրամ արդյունաբերական արտադրանքի ծավալով ամենափոքր արդյունաբերական մասնաբաժին ունեցող մարզն է հանրապետությունում: Այդ ծավալը հիմնականում ապահովել է սննդամթերքների արդյունաբերության և էներգետիկայի հաշվին: 

Ամփոփելով նշենք, որ հանրապետության այսպես կոչված «ամենաարդյունաբերական մարզերն» են՝ Սյունիքը, Լոռին, Արարատը և Կոտայքը, բնականաբար նաև Երևանը: Երևանը և այս 4 մարզերը միասին ապահովել են ամբողջ արդյունաբերական արտադրանքի մոտ 87 տոկոսը: Եվս 4 տոկոսը ապահովում է Արմավիրը, իսկ մնացած 9 տոկոսը՝ Գեղարքունիքը, Վայոց ձորը, Տավուշը, Շիրակը և Արագածոտնը միասին վերցրած:

Վերը նշվածներից կարելի է փաստել, որ «հանքարդյունաբերական մարզերն» են՝ Սյունիքը և Լոռին, իսկ որոշ վերապահումներով նաև Գեղարքունիքը, որտեղ հանքագործական արդյունաբերության ճյուղի արտադրանքի ծավալը ունի ամենամեծ տեսակարար կշիռը այդ մարզերի արդյունաբերական արտադրության ծավալում:

Հարկ է նշել նաև, որ «էներգետիկ մարզերն» են՝ Արմավիրը և Կոտայքի մարզերը, իսկ ծխախոտի արտադրությունը հանդիսանում է ամենառաջնային ճյուղը Արարատի մարզում, խմիչքների արտադրությունը` Վայոց ձորի մարզում: Սննդամթերքների արտադրությունը ամենամեծ տեսակարար կշիռ ունի՝ Շիրակի, Արագածոտնի և Տավուշի մարզերում:

Արագածը ձյունել ու այսօր պարզել է. Գագիկ Սուրենյանը տեսանյութ է հրապարակել Ջրանջատում՝ Կենտրոն վարչական շրջանում Արարատ Միրզոյանը մեկնում է Իրան Ազգային փոքրամասնությունների իրավունքների պաշտպանությունը մեր պետության կարևոր առաջնահերթություններից է. Փաշինյան Տարադրամի փոխարժեքները հոկտեմբերի 4-ին ՌԴ ՊՆ-ն հայտնել է Չեռնոմորսկի լոգիստիկ կենտրոնի և Օդեսայի տվյալների կենտրոնի վրա ԱԹՍ-ներով հարվածների մասին Axios․ ԱՄՆ-ն ՄԱԿ-ի Գլխավոր ասամբլեայից հետո մնացած երկու իրանցի դիվանագետի վտարել է երկրից Հայաստանի սամբոյի հավաքականի 6 մարզիկներ արժանացել են բրոնզե մեդալների Կրկին ջրանջատումներ են․ հայտնի են հասցեները Սպասվում է կարճատև անձրև և ամպրոպ, տեղ-տեղ հնարավոր է կարկուտ ՀՀ տարածքում ավտոճանապարհներն անցանելի են Հայաստանի համար ամենասարսափլիե սպառնալիքը նոր Ուկրաինա դառնալն է. Դմիտրի Մեդվեդև Կյանքը Ռոնալդուից հետ․ սկանդալից պատճառով ավելի քան 2 միլիոն մարդ դադարել է հետևել Պորտուգալիայի հավաքականի էջին Պենտագոնը հաշվարկում է մերձլուսնային ռшզմական համակարգերի արժեքը. Հեգսեթ Կոտայքի մարզում «Mercedes» բեռնատարը Քաղսի գյուղի տարածքում բախվել է գովազդային երկաթե սյանը․ կա վիրավnրՌուսաստանում ավարտվել են ՀԱՊԿ զորավարժությունների ակտիվ փուլերը․ մանրամասներՄխիթարյանը գոլ խփեց, «Ինտերը» հաղթեցԶելենսկի․ ուկրաինական ուժերը վերադարձրել են շուրջ 140 քկմ տարածքԷլեկտրաէներգիայի ընդհատումներ՝ Երևանում և մարզերում«Զոնտիկների» խաչմերուկում բախվել են «Hyundai Elantra»-ն և «ԶԻԼ»-ը․ վերջինը կողաշրջվել է․ կա վիրավորՉեխիան կոչ է արել Եվրոպային գումարն ուղղել Ուկրաինայի վերականգնմանը, այլ ոչ թե պատերազմինԿիսապաշտպան Բանդիկյանը բուժզննության է ենթարկվելԲաքվից կրկին պնդում են «խաղաղության գործընթացի» համար փոխել ՀՀ սահմանադրությունըՄոսկվան կրկին զգուշացրել է օտարերկրացիներին՝ չայցելել ՈւկրաինաԳազա քաղաքում բնակելի շենք է ավերվել․ կա առնվազն 5 զոհԲրյուսելը չի կարող Կիևին ապահովել ռազմական կարիքների համար անհրաժեշտ 8 միլիարդ դոլարըԾաղկեվանք կբերվի Սուրբ Վարվառա Կույսի ՄասունքըԱդրբեջանն ընդլայնել է դիրքերը Ջերմուկի մոտակայքում օկուպացված տարածքներումՀերթական ավտովթարը Վերին անտառային փողոց վթարներով հայտնի շրջադարձինՌուսաստանում ավարտվել են ՀԱՊԿ զորավարժությունների ակտիվ փուլերը․ մանրամասներՀյուսիսային Կորեան հրթիռ է արձակել Ճապոնական ծովի ուղղությամբՄայրաքաղաքի տոնին կանցկացվի գարեջրի փառատոն ու ռոք համերգՇուտով հանդես կգանք շատ հետաքրքիր լուծումով, որով Հայաստանի ամեն քաղաքացի տարեկան հարյուր հազարավոր դրամներ կխնայի. Ն. ԿարապետյանԲեռլինում վերելակի խափանման հետևանքով մոտ 20 մարդ է մնացել հեռուստաաշտարակի 126 մետր բարձրության վրաՎարդգես Սուրենյանցի գլուխգործոցը՝ 130 տարի անց առաջին անգամ ՀայաստանումՌոնալդուն հավանել է Պորտուգալիայի հավաքականի ֆուտբոլիստներին քննադատող տեսանյութըԱվտովթար՝ Երևանում․ «Վերնիսաժ»-ի մոտ բախվել են «Kia Forte»-ն և «BMW X5»-ըՖրանսիան և Թուրքիան արգելափակում են ՆԱՏՕ-ի՝ Կովկասյան երկրների հետ կապերն ամրապնդելու ջանքերը. PoliticoՈստիկանները ձերբակալել են հրազենային վնասվածք պատճառած 49-ամյա տղամարդու Հյուսիսային Կորեան հրթիռ է արձակել Ճապոնական ծովի ուղղությամբ Թույլ չենք տալու Ալիեւին եւ Փաշինյանին փոխել մեր սահմանադրությունը. տեսանյութ«Որքան էլ լինեն փորձություններ, Եկեղեցին կա՛»․ Արագածոտնի թեմում միասնական աղոթք է բարձրացվել ՀՀ պետաշխատողների սոցիալական փաթեթների ծրագիրը կդադարեցվի Ավտովթար Երևանում․ «Վերնիսաժ»-ի մոտ բախվել են «Kia Forte»-ն և «BMW X5»-ը Մոտ 70,000 մարդ միացել է Մադրիդում բնակարանային ճգնաժամի պատճառով անցկացվող բողոքի ակցիային Բարդ, բայց ոչ անհույս․ Ինչ է սպասվում Հայաստանի հավաքականին Նիկոսիայում կրած պարտությունից հետո Իշխանությունը կազմակերպում է միջոցառումներ մարդկանց հիշողությունից պարտությունը ջնջելու համար. Ավետիք ՉալաբյանՈւսուցիչը հարվածել է 13-ամյա աշակերտին, փոխտնօրենը՝ ապտակել. որն է Տավուշում տեղի ունեցած միջադեպի շարժառիթըՀայաստանում գնաճը անընդհատ շարունակվում է. ապրուստը այստեղ շատ թանկ է. Հրայր ԿամենդատյանԿարևոր հանդիպում Ստրասբուրգում. 1.3 մլն հայաստանցի կարողանալու է ավելի քիչ վճարել դեղերի համար. Նարեկ Կարապետյան