Երևան, 20.Սեպտեմբեր.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ


Միջազգային BRICS քաղաքային ֆորումը կարող է դառնալ խթան Հայաստանում տեղական ինքնակառավարման մարմինների առաջընթացի համար. «Փաստ»

ՀԱՐՑԱԶՐՈՒՅՑ

«Փաստ» օրաթերթը գրում է.

Հայաստանը ներկայում առերեսվում է տարածական զարգացման ուղղությունների բարդ ընտրության հետ։ Արցախյան երկրորդ պատերազմից հետո, քաղաքական անկայունության պայմաններում, Հայաստանի կայունությունը գնահատվում է ոչ թե մակրոտնտեսական ցուցանիշներով, այլ մարզերի և համայնքների բարեկեցությամբ։ Այսինքն, երկրի տարածքային քաղաքականությունը, որը նախկինում ուշադրության կենտրոնում չէր, այսօր կարիք ունի հիմնավոր փոփոխությունների։

Այս մասին «Փաստի» հետ զրույցում ասում է քաղաքագետ Աղվան Պողոսյանն ու հավելում, որ զարգացման անհամաչափությունները վառ ապացույցն են ճգնաժամի։ «Հայաստանի տնտեսական ակտիվությունը խիստ տարբեր է՝ Արմավիրի համեմատական բարգավաճումից մինչև Շիրակի մարզի լճացումը։ Այս տարբերությունները պայմանավորված են սոցիալ-տնտեսական, ենթակառուցվածքային և ժողովրդագրական խնդիրներով։ Գյումրին տեղական իշխանությունների տնտեսական և քաղաքական դժվարությունների ցայտուն օրինակ է։ Վերջերս տեղի ունեցած իրադարձությունները ցույց են տալիս տեղական իշխանությունների խոցելիությունը, որոնք գործում են կենտրոնական իշխանությունների ճնշման ներքո, ինչը խարխլում է բնակչության վստահությունը տեղական ինքնակառավարման ինստիտուտների նկատմամբ»,-նշում է քաղաքագետը։

Պողոսյանի կարծիքով, տարածաշրջաններում սոցիալական լարվածության ֆոնին Հայաստանում կատարվող փոփոխություններն արագորեն ճգնաժամային տեղեկատվություն են առաջացնում մարզերում, որոնք իրենց սահմանափակ ռեսուրսները ծախսում են ոչ թե զարգացման, այլ տեղեկատվական հարձակումների դեմ պայքարի վրա. «Տեղական ինքնակառավարման մարմինները կարող են կա՛մ խորացնել կենտրոնամետ միտումները, կա՛մ պահպանել մարդկային և տնտեսական ներուժը։ Քանի դեռ տարածաշրջանային ներուժը չի օգտագործվում, երիտասարդները լքում են գյուղերն ավելի լավ կյանք փնտրելու համար, ինչի հետևանքով քաղաքները դատարկվում են, բնակչությունը՝ ծերանում, իսկ ենթակառուցվածքները վատթարանում են»։

Բնական է, որ տեղական ինքնակառավարման մարմինների հաջողված փորձի փոխանակումը դառնում է ռազմավարական անհրաժեշտություն։ «BRICS միջազգային քաղաքային ֆորումն առաջարկում է ուղղակի հաղորդակցության եզակի ձևաչափ քաղաքների և տարածաշրջանների միջև։ Ակնկալվում է, որ Սանկտ Պետերբուրգում կայանալիք համաժողովին կմասնակցեն ավելի քան 5000 ներկայացուցիչներ ավելի քան 50 երկրից։ Հայաստանի համար ֆորումը գործնական գործիք է, որը նպաստում է տեղական ինքնակառավարման զարգացմանը, բիզնես կապերի հաստատմանը, գործազրկության դեմ պայքարին և քույր քաղաքների համաձայնագրերի կնքմանը։ BRICS ֆորումը հնարավորություն է տալիս ներկայացնել ներդրումային նախագծեր տարբեր ոլորտներում՝ ջրամատակարարման համակարգերի արդիականացումից մինչև արդյունաբերական պարկերի ստեղծումը։ Ֆորումի շրջանակներում կարելի է գտնել ոչ միայն ֆինանսավորում, այլ նաև պատրաստի լուծումներ տարբեր խնդիրների համար, ինչպիսիք են «խելացի» կոմունալ ծառայությունները կամ տրանսպորտային լոգիստիկայի կազմակերպումը»,-ասում է Աղվան Պողոսյանը։

Տեղեկացնում է, որ, ելնելով միջազգային քաղաքային ֆորումի ծրագրից, մասնակիցներին առաջարկվում է տասնհինգ ուղղություն, որոնք կօգնեն արդիականացնել տեղական ինքնակառավարումը։ «Համաժողովը միավորում է գործընկերների ավելի քան 100 երկրից և 2000 քաղաքից։ Երևանին անհրաժեշտ է գիտակցել, որ BRICS-ի ֆորումին մասնակցությունը ոչ միայն դիվանագիտական քայլ է, այլ համաշխարհային միտում։ Համագործակցված լուծումներ պահանջող մարտահրավերների ներկա ժամանակաշրջանում նման համաժողովները դառնում են տեխնոլոգիաների փոխանցման և կապիտալի ներգրավման գործիք»,-«Փաստի» հետ զրույցում ասում է քաղաքագետն ու ամփոփում, որ Հայաստանը, որը բախվում է տարածաշրջանային լճացման խնդրին, չի կարող անտեսել BRICS-ի առաջարկած զարգացման գործիքները:

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

Էդմեն Շահբազյանը հաղթանակ է տարել UFC 331 մրցաշարում և օկտագոնում ծածանել Հայաստանի դրոշը Գյումրիում ճակատ ճակատի բшխվել են «BMW»-ն և «Ford Transit»-ը․ կա 4 վիրավnր «Ուժեղ Հայաստան»-ի պատգամավորները հրաժարվում են տրվոց պարգևավճարներիցՍեուլում հայտարարել են, որ ԿԺԴՀ-ն չնույնականացված шրկ է արձակել Ճապոնական ծովի ուղղությամբ Նոր Խարբերդի մանկատան դայակներից մեկը դաժան ծեծի է ենթարկել հաշմանդամություն ունեցող երեխայի․ մանրամասներ Սեպտեմբերի 21-24-ը Չինաստանի պատվիրակությունը կայցելի Հայաստան Արարատի մարզում բшխվել են 2 «ԳԱԶել» մակնիշի բեռնատար․ նրանցից մեկը, որը բարձված է եղել խոշոր եղջերավոր անասուններով, կողաշրջվել է․ կան վիրավnրներ, կենդանիների մի մասը uատկել է Կյանքի համար լավագույն երկրների վարկանիշում Հայաստանը զբաղեցրել է 86-րդ տեղը Իրանը չի բացի Հորմուզի նեղուցը նավագնացության համար, քանի դեռ ԱՄՆ-ը չի ընդունել Թեհրանի փոխանցած պայմանները․ Ղալիբաֆ ՌԴ Պետդումայի ընտրությունների քվեարկությունը մեկնարկել է Հայաստանի երկու ընտրատեղամասում Տավուշի մարզում 20-ամյա վարորդը «Nissan Sentra»-ով դուրս է եկել ճանապարհի երթևեկելի գոտուց, բшխվել երկաթե արգելապատնեշին, ապա՝ բետոնե պատնեշին և հայտնվել ձորակում․ կա վիրավnր «Բարսելոնան» արտագնա խաղում հաղթել է «Սևիլյային»՝ շարունակելով գլխավորել մրցաշարային աղյուսակը Կոտայքի մարզում բшխվել են «BMW»-ն, «Tesla»-ն, «Mitsubishi Chariot»-ը և «Mercedes»-ը․ կան վիրավnրներ Իսրայելը uպառնալիք է ներկայացնում ոչ միայն տարածաշրջանի, այլև ամբողջ աշխարհի համար. Ֆիդան Ուկրաինական ԱԹՍ-ի hարվածի հետևանքով Մոսկվայի մարզում պահեստային համալիր է բռնկվել Ռաֆինյայի բենեֆիսը շարունակվում է. Բարսելոնան արտագնա խաղում հաղթեց Սևիլյային՝ շարունակելով գլխավորել մրցաշարային աղյուսակը Սեպտեմբերի 21-ին Հայաստանի պատմամշակութային արգելոցները կաշխատեն հատուկ գրաֆիկով Արման Ծառուկյանը նոկաուտի է ենթարկել Մաուրիսիո Ռուֆիին Որպես անհայտ որոնվող 59-ամյա տղամարդու մարմինը հայտնաբերվել է Հրազդանի կիրճում Հայտնի է հոկտեմբեր ամսվա կենսաթոշակների վճարման օրըԱՄՆ-ում լրագրությունը մեռած է՝ հայտարարել է Թրամփի խորհրդականըԿարկուտ կտեղա՞․ ի՞նչ եղանակ է սպասվում՝ սեպտեմբերի 20-ից 24-ըՄարտական ոչ-ոքի Ավանում. ԲԿՄԱ-ն և Սարդարապատը ավելացված ժամանակում փոխանակվեցին գոլերովՍեպտեմբերի 21-ին Հայաստանի պատմամշակութային արգելոցները կաշխատեն հատուկ գրաֆիկովԻրանի ԱԳՆ-ն ՄԱԿ-ի Գլխավոր ասամբլեայի նստաշրջանին մասնակցությունը որակել է որպես հնարավորությունԱտելության քարոզը մեր երկրում օր օրի ավելի մեծ տարածում է գտնում. Արմեն ՄանվելյանՍեպտեմբերի 22/23-ին՝ հարյուրավոր հասցեներում լույս չի լինիԳազի հնարավոր թանկացման շեմին․ կառավարությունը լռում է, իսկ քաղաքացիները պատրաստվում են նոր հարվածի. Հրայր ԿամենդատյանՌուսաստանը և Ուկրաինան քաղաքացիական անձանց փոխանակում են իրականացրել Բելառուսի միջոցովՎթար՝ Հրազդան-Երևան երթուղին սպասարկող միկրոավտոբուսի մասնակցությամբ․ կան վիրավորներՀաագայում ծայրահեղ աջերի ցույցի ժամանակ անկարգություններ են եղելԱրագածոտնում վեճի ժամանակ «BMW»-ի վարորդը կտրող ծակող առարկայով հարվածել է «Tesla»-ի վարորդի եղբորըՎթարային ջրանջատում. ո՞ր հասցեներում ջուր չի լինիՄիջին ուժգնության երկրաշարժ, 4.2 մագնիտուդ. Ռուսաստան«ՀԵԼԻՔՍ»-ը մուտք է գործել Հայաստանի շուկա․ Երևանում բացվել է«ՀԵԼԻՔՍ» Լաբորատոր համալիրը«Ուժեղ Հայաստան» կուսակցության ներկայացուցիչները Եռաբլուրում հարգանքի տուրք մատուցեցին Արցախում էթնիկ զտման հետևանքով զոհվածների հիշատակինԱդելիա Պետրոսյանը խոստովանել է, որ կարոտում է մրցումներըՊատմական Սինտագմա հրապարակում անցկացվող Խաղաղության համաշխարհային օրվա միջոցառման պատվավոր երկիրը Հայաստանն էԻսրայելի ՊԲ-նհարվածել է լիբանանյան «Հըզբոլլահ»-ի ենթակառուցվածքներինՔոբայր վանական համալիրի մոտակայքում քաղաքացին ընկել և վնասել է ձեռքը. նա հոսպիտալացվել էԱրցախցիներն իրենց տներում ապրելու լիակատար իրավունք ունեն. բայց այդ իրավունքը կյանքի կոչելու համար մենք դեռ երկար ու աշխատանքով լեցուն ճանապարհ պիտի անցնենք․ Նարեկ ԿարապետյանՀորդառատ անձրևը հեղեղել է Հռոմի փողոցներըԱռանձին հատվածներում սպասվում են հորդառատ տեղումներՔաղաքացիների 64%-ը դրական է վերաբերվում թվային ռուբլու ներդրմանը Ամենածանր բեռը արցախցիների փոքրիկ ճամպրուկների մեջ չէր․ այդ բեռը հայրենիքի կորուստն էր․ Իրինա ՅոլյանNASA-ն Լուսնի վրա հայտնաբերել է նոր ձևավորված ռեկորդային չափերի խառնարան Ծրագրում էի գնալ Երևան, սակայն ինձ զգուշացրին Հայաստան կատարելիք իմ ուղևորության հետ կապված որոշակի ռիսկերի մասին․ ուղևորությունը հետաձգվում է․ Իլյա Յաշին Յամալին պետք է PR արշավ վարել․ սակայն լավագույններն այն խաղացողներն են, որոնց նման արշավներ հարկավոր չեն․ «Բավարիայի» սպորտային տնօրեն Իսրայելի ՊԲ-ն հարվածել է լիբանանյան «Հըզբոլլահ»-ի ենթակառուցվածքներին Ծաղիկների խոնարհում Եռաբլուրում