Երևան, 15.Մարտ.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ


Միջազգային BRICS քաղաքային ֆորումը կարող է դառնալ խթան Հայաստանում տեղական ինքնակառավարման մարմինների առաջընթացի համար. «Փաստ»

ՀԱՐՑԱԶՐՈՒՅՑ

«Փաստ» օրաթերթը գրում է.

Հայաստանը ներկայում առերեսվում է տարածական զարգացման ուղղությունների բարդ ընտրության հետ։ Արցախյան երկրորդ պատերազմից հետո, քաղաքական անկայունության պայմաններում, Հայաստանի կայունությունը գնահատվում է ոչ թե մակրոտնտեսական ցուցանիշներով, այլ մարզերի և համայնքների բարեկեցությամբ։ Այսինքն, երկրի տարածքային քաղաքականությունը, որը նախկինում ուշադրության կենտրոնում չէր, այսօր կարիք ունի հիմնավոր փոփոխությունների։

Այս մասին «Փաստի» հետ զրույցում ասում է քաղաքագետ Աղվան Պողոսյանն ու հավելում, որ զարգացման անհամաչափությունները վառ ապացույցն են ճգնաժամի։ «Հայաստանի տնտեսական ակտիվությունը խիստ տարբեր է՝ Արմավիրի համեմատական բարգավաճումից մինչև Շիրակի մարզի լճացումը։ Այս տարբերությունները պայմանավորված են սոցիալ-տնտեսական, ենթակառուցվածքային և ժողովրդագրական խնդիրներով։ Գյումրին տեղական իշխանությունների տնտեսական և քաղաքական դժվարությունների ցայտուն օրինակ է։ Վերջերս տեղի ունեցած իրադարձությունները ցույց են տալիս տեղական իշխանությունների խոցելիությունը, որոնք գործում են կենտրոնական իշխանությունների ճնշման ներքո, ինչը խարխլում է բնակչության վստահությունը տեղական ինքնակառավարման ինստիտուտների նկատմամբ»,-նշում է քաղաքագետը։

Պողոսյանի կարծիքով, տարածաշրջաններում սոցիալական լարվածության ֆոնին Հայաստանում կատարվող փոփոխություններն արագորեն ճգնաժամային տեղեկատվություն են առաջացնում մարզերում, որոնք իրենց սահմանափակ ռեսուրսները ծախսում են ոչ թե զարգացման, այլ տեղեկատվական հարձակումների դեմ պայքարի վրա. «Տեղական ինքնակառավարման մարմինները կարող են կա՛մ խորացնել կենտրոնամետ միտումները, կա՛մ պահպանել մարդկային և տնտեսական ներուժը։ Քանի դեռ տարածաշրջանային ներուժը չի օգտագործվում, երիտասարդները լքում են գյուղերն ավելի լավ կյանք փնտրելու համար, ինչի հետևանքով քաղաքները դատարկվում են, բնակչությունը՝ ծերանում, իսկ ենթակառուցվածքները վատթարանում են»։

Բնական է, որ տեղական ինքնակառավարման մարմինների հաջողված փորձի փոխանակումը դառնում է ռազմավարական անհրաժեշտություն։ «BRICS միջազգային քաղաքային ֆորումն առաջարկում է ուղղակի հաղորդակցության եզակի ձևաչափ քաղաքների և տարածաշրջանների միջև։ Ակնկալվում է, որ Սանկտ Պետերբուրգում կայանալիք համաժողովին կմասնակցեն ավելի քան 5000 ներկայացուցիչներ ավելի քան 50 երկրից։ Հայաստանի համար ֆորումը գործնական գործիք է, որը նպաստում է տեղական ինքնակառավարման զարգացմանը, բիզնես կապերի հաստատմանը, գործազրկության դեմ պայքարին և քույր քաղաքների համաձայնագրերի կնքմանը։ BRICS ֆորումը հնարավորություն է տալիս ներկայացնել ներդրումային նախագծեր տարբեր ոլորտներում՝ ջրամատակարարման համակարգերի արդիականացումից մինչև արդյունաբերական պարկերի ստեղծումը։ Ֆորումի շրջանակներում կարելի է գտնել ոչ միայն ֆինանսավորում, այլ նաև պատրաստի լուծումներ տարբեր խնդիրների համար, ինչպիսիք են «խելացի» կոմունալ ծառայությունները կամ տրանսպորտային լոգիստիկայի կազմակերպումը»,-ասում է Աղվան Պողոսյանը։

Տեղեկացնում է, որ, ելնելով միջազգային քաղաքային ֆորումի ծրագրից, մասնակիցներին առաջարկվում է տասնհինգ ուղղություն, որոնք կօգնեն արդիականացնել տեղական ինքնակառավարումը։ «Համաժողովը միավորում է գործընկերների ավելի քան 100 երկրից և 2000 քաղաքից։ Երևանին անհրաժեշտ է գիտակցել, որ BRICS-ի ֆորումին մասնակցությունը ոչ միայն դիվանագիտական քայլ է, այլ համաշխարհային միտում։ Համագործակցված լուծումներ պահանջող մարտահրավերների ներկա ժամանակաշրջանում նման համաժողովները դառնում են տեխնոլոգիաների փոխանցման և կապիտալի ներգրավման գործիք»,-«Փաստի» հետ զրույցում ասում է քաղաքագետն ու ամփոփում, որ Հայաստանը, որը բախվում է տարածաշրջանային լճացման խնդրին, չի կարող անտեսել BRICS-ի առաջարկած զարգացման գործիքները:

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

Վթարային ջրանջատում. ո՞ր հասցեներում ջուր չի լինի21-ամյա տղան կլինիկական մահ է ապրել ավտոտնակումԱնցյալ տարվա առաջին 11 ամիսներին ԱՄՆ-ում շահագործման է հանձնվել 690 արդյունաբերական մասշտաբի արևային էլեկտրակայանՀՀ որոշ շրջաններում տեղում է ձյուն․ Շիրակի և Գեղարքունիքի մարզերի ավտոճանապարհներին տեղ-տեղ առկա է մերկասառույցԻնչպես են որոշ մթերքներ «խլում» օրգանիզմիդ երկաթըԻրանը հարվածներ է հասցրել Մերձավոր Արևելքում գտնվող ամերիկյան բազաներին Մարտի 16-ի շաբաթվա աստղագուշակը. ի՞նչ է սպասվում յուրաքանչյուր կենդանակերպի նշանինԿիրակի օրվա աղոթքՀալեպում հայ կնոջ են թալանել և սպшնել Մոսկվան ենթարկվել է ԱԹՍ-ների հարձակմանՀալեպում հայ կնոջ են թալանել եւ սպանելՍամվել Կարապետյանի ապօրինի կալանքի երկարաձգումը ևս մեկ անգամ ապացուցեց, որ իշխանությունները սարսափում են նրանից. Գրիշա ԹամրազյանԾնվել է հայրենիքի պաշտպանության համար զոհված Վահե Ասատրյանի քույրիկը. ԱվանեսյանԻ՞նչ եղանակ է սպասվում մարտի 15-ից 19-ինՈւռուցքաբանը զգուշացրել է ստամոքսի քաղցկեղի առանց նախանշան զարգացման մասին․ ինչի՞ն ուշադրություն դարձնելԻսրայելը նախատեսում է զգալիորեն ընդլայնել իր ցամաքային գործողությունները ԼիբանանումԻշխանությունները, Նիկոլ Փաշինյանի գլխավորությամբ, վախենում են Սամվել Կարապետյանից և նրա մասնակցությունից առաջիկա ընտրություններին. Մարիաննա ՂահրամանյանԻրանում հարվածների հետեւանքով վնասվել է 42 914 քաղաքացիական շենք. Կարմիր մահիկի իրանական ընկերությունԱյսօր տեղի ունեցավ «Առաջարկ Հայաստանին» ծրագրի երիտասարդական պլատֆորմի ներկայացուցիչների հանդիպումը Գագիկ Ծառուկյանի հետ. Իվետա Տոնոյան10 նշաններ, որոնք ցույց են տալիս՝ Ձեր լյարդը հիվանդ է և օգնության կարիք ունիՊուտինը նոր հրամանագիր է ստորագրելՇնորհակալություն երեկ դատարանի մոտ եկած մեր բոլոր հայրենակիցներին. «Ուժեղ Հայաստան»Ծառուկյանը յուրօրինակ խորհուրդ է տվել Գեյջիին Թոփուրիայի դեմ սպասվող մենամարտից առաջԱյսօր կեսգիշերին դատարանի կողմից կայացված հերթական ապօրինի որոշումը կրկին ցույց տվեց Նիկոլ Փաշինյանի վախը Սամվել Կարապետյանից. Արթուր ՄիքայելյանՀակակոռուպցիոն դատարանի երեկվա որոշումից հետո բազմաթիվ զանգեր եմ ստանում. Ալիկ Ալեքսանյան«Մեծ քաղաքականություն». էպիզոդ երկրորդԵրբ դպրոցներում կմեկնարկեն ամառային արձակուրդներըՄասկատից Երևան ժամանած թռիչքով ՀՀ է վերադարձել ևս 46 քաղաքացիԱյս իշխանությունը սպասարկում է թուրք-ադրբեջանական տանդեմի օրակարգը․ Ավետիք ՉալաբյանՄեծ գումարներ՝ «Ակադեմիական քաղաք» հիմնադրամին, սակայն արդյունքը դեռ չի երևում․ Ատոմ ՄխիթարյանՄսուրների մասին. Հրայր ԿամենդատյանՀրազդանի, Սևանի, Ապարանի, Արագածի, Աշոցքի տարածաշրջաններում ձյուն է տեղում Իշխանափոխությունից հետո ինքս նախաձեռնելու եմ համաժողովրդական դրամահավաք. Արմեն ԱշոտյանԻրանը պատրաստ է պшտերազմի ավարտի շուրջ բանակցել միայն երկու պայմանի դեպքում․ Իրանի իշխանությունների ներկայացուցիչՎերադառնալու´ ենք մեր տները. արցախցիներն անկոտրում են, «ՀայաՔվեն»` նրանց կողքին Այսօր հրամցվող խաղաղությունը մանիպուլյացիա է և շանտաժ. քննարկում Ագրեսիվ շունը հարձակվել է մոր և երեխայի վրա. ՏԵՍԱՆՅՈՒԹ85 օր հետո Հայաստանը կունենա իրական ժողովրդավարություն. Աշոտ ՄարկոսյանԱրևմտամետները հրաժարվել են միավորվել մեկ ցուցակում Էլցանցերը զավթեցին Սամվել Կարապետյանի ձեռքից, որ ի՞նչ անեն. տեսանյութԲարերար Սամվել Կարապետյանին կալանքի տարան եկեղեցուն պաշտպանելու համար. տեսանյութՔաղցկեղի դեմ նյութ՝ գորտի աղիքներիցԻշխանությունը բացահայտ ռեպրեսիաների է դիմում, այդ եղանակով. տեսանյութ Վովային կգործուղեն Սահմանադրական դատարանՆիկոլ Փաշինյանը վախենում է Սամվել Կարապետյանից, արդյունքում Սամվել Կարապետյանի կալանքը երկարաձգվեց մեկ ամսով. Շիրազ ՄանուկյանՆոր բաժանում է արվել, սա այլեւս սեւ-սպիտակի խնդիր չէ. Մարուքյան Իրենց պատգամավորներից մեկն էլ ասում էր, որ ժողովրդը իրավունք ունի այցելելու ռազմական նշանակություն ունեցող վայրեր. Արեգ ՍավգուլյանՆովոպասիդի թաքնված վտանգները. ինչ պետք է իմանալ նախքան այն օգտագործելըՀաղթելու ենք ոչ թե մրցակցությամբ, այլ միասնականությամբ. Սամվել Կարապետյանի թիմի համար սա ռազմավարական հրամայական է. Արթուր Միքայելյան Ժողովրդին մեղադրում եք 5000 դրամի համար, ինքներդ էլ բացում եք երկրի դարպասները․ Արեգ Սավգուլյան