Երևան, 20.Հունիս.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ


Հնագույն քաղաքը կարող է անհետանալ Սահարայի ավազների տակ

ՄԻՋԱԶԳԱՅԻՆ

Սեղմեք ԱՅՍՏԵՂ, լրացրեք օնլայն հայտը և մոռացեք հոսանքի վարձի մասին

Միջնադարյան եզակի Ուալատա քաղաքը, որը մի ժամանակ տրանսսահարյան առևտրի և իսլամական կրթության կարևոր կենտրոն էր, արագորեն անհետանում է անապատի գրոհման պատճառով։ Ըստ մասնագետների՝ առանց քաղաքի պահպանման անհապաղ միջոցառումների, ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության այս օբյեկտը մոտ ապագայում կարող է լիովին կորսվել, հաղորդում է Lenta.ru-ն։

11-րդ դարում հիմնադրված Ուալատա քաղաքը ծաղկում է ապրել 14-16-րդ դարերում՝ որպես Սահարայի քարավանային ճանապարհների կարևորագույն կետ։ Այստեղ հատվում էին Հյուսիսային Աֆրիկան Արևմտյան Սուդանի նահանգների հետ կապող առևտրային ճանապարհները։ Քաղաքը հայտնի էր իր մեդրեսեներով և հարուստ գրադարաններով։

Այսօր շենքերի միայն մոտ 30%-ն է բնակելի, ամեն տարի 5-7 պատմական շենք ամբողջությամբ ավերվում է, 14-16-րդ դարերի եզակի ձեռագրերը կորչում են պահպանման պայմանների բացակայության պատճառով, իսկ ավազե փոթորիկները պարբերաբար ծածկում են փողոցներն ու տները։

«Վերջին 40 տարում մենք կորցրել ենք հին քաղաքի կեսից ավելին,- ասում է տեղացի պատմաբան Մոհամեդ ուլդ Ահմեդը,- Եթե ոչնչացման տեմպը շարունակվի, 20-30 տարի հետո Ուալատայից միայն հիշողություն կմնա»։

Կլիմայի փոփոխությունը, մասնավորապես՝ երաշտների և անկանխատեսելի տեղումների ավելացումը, արագացնում է ոչնչացումը։ Տեղացիները պատմում են, թե 1980-ականներին Ուալատայի մզկիթն այնքան էր ծածկվել ավազով, որ հավատացյալներն աղոթում էին տանիքին։ Ծառեր տնկելու և իրազեկվածությունը բարձրացնելու նպատակով փառատոներ անցկացնելու նախաձեռնությունները չեն կարողացել կանգնեցնել քայքայումը։ Առանց նոր ներդրումների՝ եզակի քաղաքը կարող է ընդմիշտ անհետանալ:

Նմանատիպ իրավիճակ է նկատվում տարածաշրջանի այլ պատմական քաղաքներում՝ Շինգետիում, Տիշիտում և Վադանում ևս, որոնք նույնպես ներառված են Համաշխարհային ժառանգության վտանգված վայրերի ցանկում։

Հետևեք մեզ՝ այստեղ

Տնտեսական փակուղի. երկիրը զրկվում է եկամուտների ահռելի աղբյուրից. «Փաստ»Մոնղոլիայում շահագործման կհանձնվեն արևային էլեկտրակայաններ Մենք կոչ ենք անում տնտեսվարողներին ցուցաբերել բարձր սոցիալական պատասխանատվություն, իսկ պատկան մարմիններին՝ խստացնել վերահսկողությունը. Հրայր ԿամենդատյանԱյն մասին, թե ընտրախախտումների ինչ խայտառակ ծավալ է տեղի ունեցել այս ընտրությունների ընթացքում. Ավետիք ՉալաբյանԱդրբեջանը նոր պահանջ է առաջ մղում Ո՞ր քայլերը կստիպեն Փաշինյանին փոխել իր դիրքորոշումը. «Փաստ»Թուրքական լողափում անօդաչու թռչող սարք է հայտնաբերվել Խոշոր վթար՝ Երևանում, թիվ 46 ավտոբուսը բախվել է «ԶԻԼ»-ի, վիրավnրներ կան«Կարենս բարի էր, ազնիվ, կարեկցող». Կարեն Մոսինյանն անմահացել է 2022 թ. սեպտեմբերի 13-ին Ներքին Հանդի դիրքում. «Փաստ»Սամվել Կարապետյանը բացեց փակագծերը․ ընդդիմությունը պատրաստվում է վճռորոշ քայլերիԻ՞նչ կարգավորումներ կգործեն փաստացի գոյություն չունեցող կամ մեկ այլ անձի տիրապետման տակ գտնվող և չօգտագործվող մեքենաների սեփականատերերի համար. «Փաստ»Տարադրամի փոխարժեքները հունիսի 20-ին «Արդարանալու խնդիր ունի, թե ինչու չի կարողացել հավաքել 50 տոկոսից ավելի ձայն». «Փաստ»Ի՞նչ օրենք, ի՞նչ կարգավորումներ, ո՞ւմ են դրանք պետք. «Փաստ»Հունիսի 22-ին և 23-ին գազ չի լինելու․ հասցեներ Կեղծ երկընտրանք. երբ դեպի Եվրոպա ճանապարհն անցնում է... Թուրքիայով. «Փաստ»Ժողովրդի վրա «կայֆավատ լինելու» և ամեն ինչ ժողովրդի «գրպանը գցելու»... նուրբ արվեստը. «Փաստ»Բրյուսովի համալսարանի «ֆոկուսը». անվճար տեղերի հայտարարությունը՝ վերջին պահին. «Փաստ»Զիջումների միակողմանի օրակարգը և պաշտոնական Երևանի լռության քաղաքականությունը. «Փաստ»Ուժային ուղղահայացի ճնշումն ու հետընտրական կոնսոլիդացիայի հրամայականը. Սամվել Կարապետյանի ազդակները. «Փաստ»Ռոբերտ Քոչարյանի հարցազրույցըՄեծ Բրիտանիայում երկու ուղևորատար գնացք են բախվել, կան ծանր վիրավորներ Մշակութային վտանգված ժառանգությունն Ադրբեջանում Գյումրիում կարկուտի հետեւանքով մեքենաներ են վնասվել Լուկաշենկոն մեկ շաբաթ ժամանակ ունի վերահաղորդիչները հեռացնելու համար, այլապես Ուկրաինան միջոցներ կձեռնարկի. Զելենսկի Յուպիտերը կարող էր օգնել աստերոիդներին Երկիր հասցնել կյանքի համար առանցքային տարրերը Նեթանյահուն հայտարարել է, որ Իսրայելը դուրս չի ​​բերի զորքերը հարավային Լիբանանից Հայաստանի թենիսի կանանց հավաքականը 3։0 հաշվով հաղթեց Մոնտենեգրոյի հավաքականին Հունիսի 22-ին և 23-ին գազ չի լինելու․ հասցեներ Ամեն ընտրություն նախորդից վատն է դառնում․ Ռոբերտ ՔոչարյանՀունիսի 23-ին, 24-ին, 25-ին լույս չի լինելու CNN. Իրանը պահանջում է Լիբանանում հրադադարի երաշխիքներ՝ ԱՄՆ-ի հետ երկխոսությունը վերսկսելու համար Վանդալիզմ՝ Լոռու մարզում․ կոտրել են զինվորի հիշատակին տեղադրված հուշաքարը Դեռ չկա հստակ որոշում մանդատները վերցնելու վերաբերյալ․ Ռոբերտ ՔոչարյանԲոլոր քրեական գործերում մենք հաղթող ենք դուրս եկել․ ՔոչարյանԼավրովը Ռուսաստանի և Մադագասկարի միջև շփումները անվանել է շատ ինտենսիվ Նրանք չեն ստացել իրենց սպասածը․ Ռոբերտ ՔոչարյանՋերմաստիճանը կբարձրանա 4-6 աստիճանով. ի՞նչ եղանակ սպասել՝ հունիսի 20-24-ը Սուրբ Գրիգոր Լուսավորչի Գյուտ նշխարաց տոնի առթիվ պատարագներ կմատուցվեն Ծառերի սրսկման աշխատանքներ՝ Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանում. բնակիչներին հորդորում են փակել պատուհանները «Մետրում Ինվեստ»-ը և «Նորք Դեվելոփմենթս»-ը ստորագրեցին համագործակցության հուշագիրԽորեն Բայրամյանը կարիերան կշարունակի Եկատերինբուրգի «Ուրալում»․ պաշտոնական Հակամարտության սկսվելուց ի վեր առաջին նավը պաշտոնական երթուղով հատել է Հորմուզը Փամբակ գետում շարունակվում են 13-ամյա աղջնակի որոնողական աշխատանքները Երևան-Արմավիր ավտոճանապարհին բшխվել են «Զիլ»-ն ու «Toyota Camry»-ն Դևիսի գավաթ. Հայաստանի հավաքականը նվաճեց 3-րդ ենթախմբի ուղեգիր Շիրակի մարզում տեղացել է հավկիթի մեծության կարկուտ. Գագիկ Սուրենյանը տեսանյութ է հրապարակել Ռուսաստանի ԱԳՆ-ն չեղարկել է ռուսաստանցիներին նախկինում տրված խորհուրդը «Կին լինելը դժվար բան է». Նազենի Հովհաննիսյան Մոսկվայի ուղղությամբ խոցված ԱԹՍ-ների թիվը կտրուկ աճել է