Երևան, 01.Հունիս.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ


Обыкновенный вандализм – «Бабо», «Сако» и другие, «увековеченные» в Эребуни

ՀԱՍԱՐԱԿՈՒԹՅՈՒՆ

Длинная лестница ведет к вершине холма. В кустах прыгают кузнечики, солнце начинает припекать. Наконец, ступени заканчиваются, и разворачивается завораживающая картина крепостной стены. Огромные валуны, аккуратно уложенные друг на друга. Бойницы в стене. Это крепость Эребуни на холме Арин-Берд. Почти три тысячи лет назад наши предки здесь жили, растили детей, вели оживленную торговлю.

Воображение достраивает утерянную кирпичную кладку стены, восстанавливает фрески и колонны, и вот уже крепость оживает, наполняется шумом и гулом древнего поселения, чудятся спешащие по своим делам жители крепости, жрецы. На площади у входа в крепость разложили товар продавцы – синие и лиловые сливы, румяные персики, розовый и золотой виноград. Рядом в больших корзинах миндаль, лесной орех. Дальше ровные ряды блестящих глазурью на солнце кувшинов, ткани, и многое, многое другое. Мерный топот подков возвещает о том, что из долины к крепости скачет всадник.

9714c440-d918-499a-bf32-970d50faba38.jpg (34 KB)

Топот усиливается, становится все назойливее. Из путешествия в мир грез выдергивает появление группы мальчишек. Школьники на экскурсии. Нисколько ни считаясь с тем, что на них смотрят тридцать веков, мальчишки скачут по уцелевшим стенам, оглашая окрестности воплями.

Вернувшись в действительность, продолжаем путешествие по Эребуни. Как оказалось впоследствии, карта на входе единственный указатель расположения помещений крепости. Ни одного указателя, кроме, разумеется, стендов с разнообразными запретами – не курить, не фотографировать, не мусорить, и так далее. При этом абсолютно непонятно, кому следить за выполнением запретов.

b95c9dcd-3412-46d9-a115-48795850cf27.jpg (43 KB)

Сейчас посещение музея и крепости стало платным, стоимость более чем умеренная. В прошлом же погулять по крепости можно было ни у кого не спрашивая. В итоге стены помещений украшены сотнями надписей в духе «здесь был Вася».

На чудесных голубых фресках главного дворца уже много лет «Бабо», «Сако» и другие сообщают о своем существовании, и я сильно подозреваю, что это самое выдающееся, что им удалось совершить в этой бренной жизни. Этакий плевок в вечность, не отставая от царя Аргишти, оставить запись о себе, пусть и не клинописную.

68cff573-ec7e-439a-9a68-a48f418039b1.jpg (41 KB)

После первого вопроса – зачем? – на ум приходит вопрос – как? Чудовищные автографы нацарапаны на высоте нескольких метров, и ловкости их создателей позавидовали бы «Киса и Ося» с Крестового перевала.  Выполнены они так основательно, что наверняка потребовался не один час. Ну и, разумеется, все посетители исторического памятника должны знать, что А+О=Л. Судя по количеству надписей, уничтожением тысячелетних фресок увлекалось не одно поколение.

e4870edb-2e3c-42ab-8f17-b14c3d424730.jpg (51 KB)

Сокровище, равным которому не всякий народ может похвастаться, по сути не особо охраняется и ценится. Цитадель, которая могла бы притягивать тысячи туристов, нуждается в более пристальном внимании и бережном отношении властей. 

ef6e40dd-e113-4243-9d35-e94af14f41e2.jpg (58 KB)

Սուրբ Էջմիածնում հավատացյալների առջև ցուցադրվեցին քրիստոնեական սրբազան մասունքներըՆեթանյահուն ազգային անվտանգության նոր խորհրդական է նշանակել «Arrow 3» ՀՕՊ համակարգը ստեղծողինԱմառային արձակուրդներն սկսվում են. ԿԳՄՍ նախարարի առաջարկը սովորողներին «Միջանցքների պատերազմ». Իրանը հայտնել է տրանսպորտային ենթակառուցվածքի ավելի քան 50 օբյեկտի վնասման մասինՄեծ Մանթաշ գյուղում տուն է այրվել. բնակիչը մահացած է հայտնաբերվել Բարև, «Ռեա՞լ»․ Լեաուն պաշտոնապես հայտարարել է «Միլանից» հեռանալու մասին Տվեք մեզ մանդատ՝ դադարեցնելու գզվռտոցը. Էդմոն ՄարուքյանԱՄՆ-ի Նյուարք քաղաքում միգրացիոն կենտրոնի մոտ անկարգություններ են բռնկվել․ սահմանվել է պարետային ժամԻրանի ԻՀՊԿ-ն հայտնել է Արևմտյան Ադրբեջան նահանգում հետախուզական սարքավորումների խմբաքանակի առգրավման մասինԻրանը ԱՄՆ-ի և Իսրայելի հարվածներից հետո արդեն վերականգնել է հրթիռային թունելների մեծ մասի մուտքերը. CNNՄեր գլխավոր նպատակը ժողովրդի համախմբումն է․ Սամվել ԿարապետյանԱՄՆ-ի նախկին փոխնախագահ Փենսը Թրամփին մեղադրել է պահպանողական սկզբունքներից հեռանալու մեջՈւժեղ ավտերթ Գավառում և հարակից գյուղերում․ Աշոտ ՄարկոսյանՀունիսի 3-ին մեծ հանրահավաք․ եկեք ցույց տանք մեր ուժը․ Սամվել ԿարապետյանՀայ ժողովուրդը պետք է զգույշ լինի․ Ալեքսանդր ԼուկաշենկոԺողովուրդ ջան հունիսի 3-ին, 19:00, Հանրապետության հրապարակ՝ մեծ հանրահավաք ունենանք․ Արամ ՎարդևանյանՄԵր պետությունը չունի էլիտա․ ԿարապետյանԼարսը բաց է ԱՄՆ-ն ևս մեկ հարված է հասցրել Խաղաղ օվկիանոսում թմրանյութերի ապօրինի շրջանառության համար օգտագործվող նավինՄարդիկ մեզ հետ միայն շահելու են, ոչ մի բան չեն կորցնելու․ Սամվել ԿարապետյանԳիտնականները գտել են բույս, որը կարող է դանդաղեցնել մաշկի ծերացումը Հայտնի է ՉԼ-ի 2025/26 մրցաշրջանի լավագույն ֆուտբոլիստը Էստոնիայի բնակչության ավելի քան 80%-ը աջակցում է ՆԱՏՕ-ին անդամակցությանը. ՀարցումՃապոնիան և Հարավային Կորեան 9 տարվա դադարից հետո կվերսկսեն համատեղ որոնողափրկարարական զորավարժություններըՄենք չենք տարանջատելու մարդկանց․ Սամվել Կարապետյան«Արսենալ»-ի նյարդերը տեղի տվեցին. Բերեզովսկին՝ ՉԼ-ի եզրափակչի մասին Ուժեղ Հայաստանում անձնական մեքենաների տարեկան տեխզննությունը չեղարկվելու է․ Նարեկ ԿարապետյանՆեթանյահուն Բոֆորի գրավումից և Լիբանանում գործողության ընդլայնումից հետո հայտարարել է «դրամատիկ շրջադարձի» մասինԿլուծվի Նուբարաշենի աղբավայրի հարցը․ ԿարապետյանՄյանմայում պայթյունի հետևանքով 46 մարդ է զnհվել Մեր հերոսները մեր ազգի արժանապատվությունն են․ Սամվել Կարապետյան«Բարսելոնա»-ն խորամանկ ծրագիր է մշակել Ռեշֆորդի տրանսֆերը գնելու համար Չինաստանում օգտակար հանածոների ապօրինի արդյունահանման ժամանակ տեղի ունեցած փլուզման հետևանքով 5 մարդ է զոհվելԷնքան ասեցին՝ խաղաղություն ենք բերել, վերջը բերեցին տնտեսական պատերազմ Ռուսաստանի հետՈ՞ր երկրից էր ՔՊ-ն օրը մեկ մլն ստանում, ութ միլիարդն ու չգնված զենքի բացահայտումը․ Արշակ ԿարապետյանԵվրամիությունը կարող է սառեցնել ռուսաստանյան նավթի գնի շեմի վերանայումը. BloombergԱհա, թե ինչու է մեր գյուղմթերքի արտահանումը դադարեցվել. Էդմոն ՄարուքյանՍամվել Կարապետյանի հանդիպումը երևանցիների հետԻրանի ԻՀՊԿ ռազմածովային ուժերը ներկայացրել են նոր սերնդի «Rajab 27» արագընթաց մարտական նավակըԳեներալ Կարապետյանն ասում է` «Հայ ժողովուրդը եղել է, կա և լինելու է». ՀՃԿ անդամԿադիրովի որդուն հերթական մեդալն են հանձնելՈւկրաինան IRIS-T նոր կայանք է ստացել՝ Ռուսաստանի շարունակվող հարվածների ֆոնին. ԶելենսկիՊատերազմի ընթացքում ՀԱՊԿ-ին դիմելու փաստաթուղթը պատրաստել էինք ես և Վաղարշակ Հարությունյանը․ Արշակ ԿարապետյանՀայաստանի համար գազի գինը կարող է զգալիորեն բարձրանալ. Ալեքսեյ Օվերչուկ «Ուժեղ Հայաստան» կուսակցությունը Սառնաղբյուրում է «Հայաստան» դաշինքի բազմամարդ հանրահավաքը ԵրևանումՏեխասում 8 մարդ մի քանի ժամ մնացել է ատրակցիոնի վրա Պերեսը վերջակետ է դրել Մբապեի և Վինիսիուսի անհամատեղելիության մասին խոսակցություններինԻսրայելական բանակը վերահսկողություն է սահմանել Լիբանանում խաչակիրների Բոֆոր բերդի նկատմամբ. Իսրայել ԿացԱյն, ինչ Ռուսաստանն ասում է Հայաստանի մասին, իրականում միայն Հայաստանի մասին չէ․ Զելենսկի