Փաստեր օրանգուտանների՝ մարդանման կապիկների մասին
ԼԱՅՖ
1. Օրանգուտանները կարմրամազ կապիկներ են, որոնք ապրում են հարավարևելյան Ասիայի Սումատրա ու Բորնեո արևադարձային անտառներում:
2. Այս զարմանալի կաթնասունները 1.2-1.5մ հասակ ունեն և կշռում են 100 կգ: Նրանք ունեն թևերի մեծ բացվածք. որոշ արուներ կարող են տարածել իրենց թևերը 2 մետր:
3. Օրանգուտանը մարդկային ցեղի ամենամոտ բարեկամներից է. մարդն ու օրանգուտանը գրեթե 97%-ով նույն ԴՆԹ-ն ունեն: Օրանգուտան բառը առաջացել է մալայերեն orang hutan բառերից, որ նշանակում են «անտառի մարդը»:
4. Օրանգուտանները ժամանակի մեծ մասն անցկացնում են ծառերի վրա՝ օգտագործելով իրենց երկար, ուժեղ թևերը և կեռաձև ձեռքերը մի ճյուղից մյուսը թռչելու ու ճոճվելու համար: Քնում են տերևից պատրաստված բներում՝ գետնից բավականին բարձր, որտեղ դժվար է լինում քաղցած թշնամիներին, օրինակ՝ ընձառյուծներին կամ վայրի կատուներին հասնել նրանց:
5. Սնվում են ցերեկը, հիմնական ուտելիքը միրգն է ու տերևները, բայց նաև ուտում են ընդեղեն, ծառի կեղև, միջատներ և երբեմն թռչնի ձվեր:
6. Էգ օրանգուտանները 8 տարին մեկ են ծննդաբերում, նորածին ձագերը մնում են մոր մոտ 6-7 տարի, մինչև սովորում են անհրաժեշտ հմտությունները միայնակ գոյատևելու համար: Այդ ընթացքում շատ խորը կապ է ստեղծվում մոր ու ձագի միջև:
7. Ի տարբերություն մյուս մեծ կապիկների՝ շիմպանզեի, գորիլայի, բոնոբոյի, նրանք չեն սիրում ապրել խմբերով: Էգերը մեկ կամ երկու ձագի հետ են լինում, իսկ արուները սիրում են միայնակ շրջել:
8. Օրանգուտանները շատ աղմկոտ արարածներ են, եթե այդպես են ուզում: Նրանց ճչոցներն ու մռնչոցները լսվում են մղոնների հեռավորությունից:
9. Այս զարմանալի կապիկները երկար կյանք են ունենում: «Գերության մեջ» կարող են ապրել 50-60 տարի, իսկ վայրի բնության մեջ՝ 30-40 տարի:
10. Ցավոք, օրանգուտաններն այսօր վտանգված են: Անտառահատումները նվազեցրել են նրանց բնակության վայրերը, իսկ անօրինական որսորդությունը քանակը դրել է սպառնալիքի տակ: Մենք պետք է անենք ամեն ինչ՝ նրանց օգնելու համար:
ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ (12 մայիս). Առաջին համակարգիչը, ամենահզոր ցանցային որդը. «Փաստ»
Ինչո՞ւ է ձախողվել «մեղմ ուժը», և ի՞նչ կպատահի Հայաստանի հետ. «Փաստ»
ԶՊՄԿ-ն բացել է դռները աշակերտների առաջ․ այցելություն բաց հանք և ֆաբրիկա | Past.am
5000 դրամի համար հաշիվներիդ վրա արգելանք են դնում․ «Լուսավոր Հայաստանն» այսօր քարոզարշավը սկսեց ԴԱՀԿ-ի մոտից
Մանկապղծության դեպք կար, որը կոծկվում էր. Մարուքյանի եւ Գալյանի բանավեճը
Որքան շատ պրոֆեսիոնալ գործարարներ ունենա ազգը, այնքան ավելի հարուստ կլինի․ Կարապետյան
Այս իշխանությունն այսօր պետք է հաշվետվություն ներկայացնի, ոչ թե նախընտրական ճառեր․ Արեգ Սավգուլյան
Հանուն մեր երեխաների ապագայի. հանուն Հայաստանի. փոփոխություն հնարավոր է միա՛յն հաջորդ վարչապետ Սամվել Կարապետյանի հետ. Ուժեղ Հայաստան
Բոլոր ընտրություններից ամենա... «աշխարհաքաղաքականը». «Փաստ»
Ջուր չի լինելու մի քանի ժամ
Քարոզարշավի երկրորդ կանգառը անառիկ ու խիզախ Կապանում, որը մեզ դիմավորեց մեծ ջերմությամբ ու ոգևորությամբ. Ա. Չալաբյան
Մենք՝ որպես Հայաստանի պարզ քաղաքացիներս, կանգնած ենք մեծ խնդրի առաջ. Մհեր Ավետիսյան
«Հովհաննեսից հետո մեր մխիթարությունն ու ուժը մեր մյուս երեխաները դարձան». Հովհաննես Խաչատրյանն անմահացել է հոկտեմբերի 3-ին, տուն «վերադարձել»... մոտ երեք ամիս անց. «Փաստ»
Մահացել է «Հայրիկի դուստրերը» ֆիլմի դերասանը
Կունենանք մատչելի դեղորայք, 0% հարկ փոքր բիզնեսին, ծայրահեղ աղքատության վերացում․ Մենուա Սողոմոնյան
Նիկոլի վերարտադրվելու պարագայում լինելու են բաներ, որոնց համառորեն չենք ուզում հավատալ. Մենուա Սողոմանյան
Շուրջ 40% աղքատություն ունեցող գյուղեր գնա, բայց մենակ. Ռուբեն Մխիթարյանը՝ Փաշինյանին
ԵՄ-ն Երևանին ոչ մի այլընտրանք չի առաջարկում Մոսկվայի հետ շահավետ կապերին և ցանկանում է ՀՀ-ին կտրել ՌԴ-ից. ՌԴ ԱԳՆ
Եվրոպան՝ «պատի» առջև. մարտահրավերներ ու հակասություններ. «Փաստ»
Մոսկվայի կոշտացող ուղերձները և Հայաստանի առջև կանգնած ռիսկերը
«Ուժեղ Հայաստան»-ի ուժեղ ելույթները Եղեգնաձորում. փոփոխություն հնարավոր է միա՛յն հաջորդ վարչապետ Սամվել Կարապետյանի հետ
Քաղաքական գործիչներից զատ և ավելի պրոդուկտիվ աշխարհը փոխում են գործարարները. Նարեկ Կարապետյան
ԲՀԿ-ի մշակութային քաղաքականությունը․ ժառանգությունից մինչև ժամանակակից արվեստ
«Նիկոլի՝ Հայաստանում իշխանության մնալը օդ ու ջրի նման անհրաժեշտ է թուրք-ադրբեջանական տանդեմին». «Փաստ»
Հումքից դեպի պատրաստի արտադրանք․ Սամվել Կարապետյանը ներկայացրել է գյուղատնտեսության զարգացման իր տեսլականը
Մեր՝ էությամբ հայ քրիստոնյաներիս խնդիրն է ձևավորել ազգային իշխանություն. «Փաստ»
Լավ լուր՝ նպաստների վերաբերյալ
Պահեստներից մեկում խnշոր hրդեհ է բռնկվել
Հայաստանը կարծես թե չի նկատել Զելենսկու նողկալի hարձակnւմները ՌԴ-ի հասցեին. ՌԴ ԱԳՆ
Կտրուկ շրջադարձի առարկայական վտանգները. «Փաստ»
Դատավոր Ռուզաննա Ազրոյանը հակաիրավական որոշում է կայացրել. Փաստաբան Սոսե Չանդոյան
Սեմինարիայի շենքը հայոց թեմին է վերադարձվել Սամվել Կարապետյանի աջակցությամբ. «Փաստ»
Դոլարն էժանացել է, ռուբլին՝ թանկացել․ փոխարժեքն՝ այսօր
Քարոզարշավում արդեն նշմարվում են հիմնական տարբերությունները
Աստղագուշակն այսօր․ փոփոխությունների և նոր հնարավորությունների օր
Դանթեն կանխագուշակե՞լ է մոլորակի և աստերոիդի բախումը
Արտերկրում ուսանող կուրսանտների համար ՊՆ-ն կվարձակալի բնակելի տարածություն. որքա՞ն գումար կպահանջվի պետբյուջեից. «Փաստ»
Նույնական խոսույթների «անատոմիան». իշխանությունն ընդդեմ Հայաստանի Հանրապետության հիմքերի. «Փաստ»
«Հայ առաքելական եկեղեցու դեմ պայքարը կոչնչացնի ցանկացած իշխանության լեգիտիմությունը». «Փաստ»
Ո՞ւմ թեկնածությունը կառաջադրվի Ռուսաստանի հայերի միության նախագահի պաշտոնում. «Փաստ»
Սարերի ու ձորերի տարբերություն. «Փաստ»
ԵՄ ԱԳ նախարարները մայիսի 27-28-ը կքննարկեն Ռուսաստանի հետ բանակցությունների կարմիր գծերը
«Դիմել եմ հոգեբույժի ու նա ինձ փրկել է». Աննա Մանուչարյանը՝ ամուսնալուծվելու ու դեպրեսիայի մասին
Մայիսի 12-15-ը, 18-21-ը լույս չի լինելու
ՌԴ դեսպանատունը Լոնդոնի՝ Հայաստանի ընտրություններին Ռուսաստանի միջամտության մասին հայտարարություններն անվանել է անհեթեթ
Հանտավիրուսով վարակված ամերիկացիները լայներով ժամանել են Միացյալ Նահանգներ
Ստեփանավանում մարդու ոսկորներ են գտել․ 11 տարի առաջ անհետացած Արենը․ ինչ է խնդրում Արենի մայրը
Օկուպացված Քարվաճառում ադրբեջանցի զինծառայողներ են պայթել
«Ալավերդի» բժշկական կենտրոնի ավտոկայանատեղիում հրդեհ է բռնկվել
Սպասվում է կարկուտ․ եղանակն՝ առաջիկա օրերին
