Երևան, 03.Հոկտեմբեր.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ


Что стало причиной снижения темпов экономической активности Армении? Комментарий эксперта

ՏՆՏԵՍՈՒԹՅՈՒՆ

Экономическая активность в 7,4% кажется неплохим результатам, но необходимо смотреть на динамику, которая и показывает, куда идет экономика страны. Об этом в беседе с корреспондентом Новости Армении – NEWS.am заявил бывший министр финансов Армении Вардан Арамян.

«2024 год мы начали с двузначным ростом активности, тогда как по итогам 11 месяцев показатель снизился до 7,4%. Что стало причиной такого изменения?

После 2022 года у нас наблюдался внешний приток в виде роста приезжих, которые прибыли в Армению с деньгами, в виде финансового потока физических лиц, а также в виде реэкспорта. В 2023 году первые два фактора начали терять свое влияние, а в 2024 году приток трансфертов продолжил снижаться, и оставался лишь один фактор – реэкспорт.

В январе-ноябре объем внешнеторгового оборота составил 28 млрд. долларов, 46% которого обеспечивался через ЕАЭС. При этом экспорт из Армении в ЕАЭС составил 3 млрд. долларов.

Если учесть данные реэкспорта, то видно, что через Армению из России в ОАЭ шли в основном потоки золота и алмазов. Это связано с резким ростом экспорта в эту арабскую страну за последний год и показателем экспорта в 5 миллиардов долларов за 11 месяцев. Определенная маржа этого реэкспорта осталась в Армении, что создало эффект экономической активности», – добавил Арамян.

Он пояснил, что в структуре ВВП этот реэкспорт оказал положительное влияние на неэкспортные отрасли – торговлю, услуги и в определенной степени на капитальное строительство.

«При этом с 2023 года экспортные отрасли ослабевают, доля промышленности и сельского хозяйства в ВВП снижается параллельно с ростом неэкспортных отраслей.

Нужно учитывать, что экономика, основанная на потреблении, опасна, так как сильно зависит от внешних факторов и не увеличивает экономический потенциал, поэтому зафиксированные в Армении экономические показатели были лишь шумом. А лидерами экономической активности и сегодня продолжают оставаться сферы услуг, торговли и капитального строительства, процессы в которых связаны с российской экономикой. Следовательно, снижение этого фактора должно было привести к сокращению экономических показателей.

Я говорил об этом в 2022 году, о том, что нужно делать быстро и что нас ждет, если мы зафиксируем провал. Еще тогда нужно было поднять на новый уровень координацию налогово-бюджетной и денежно-кредитной политики. Когда денежная масса в стране увеличивается за счет притока финансовых ресурсов извне, это приводит к инфляционным рискам. Центробанк должен был попробовать это ликвидировать, а Правительство должно было оказать поддержку ЦБ и не допустить ревальвации драма, поскольку это наносит ущерб экспортерам», – подчеркнул экс-министр.

Он уточнил, что на экспортеров отрицательно повлияла также неконкурентоспособность в борьбе за рабочие руки с неэкспортными отраслями, где зарплаты были выше из-за более активного роста.

«Кроме того, в этой ситуации повышение стоимости денег через увеличение ставки рефинансирования также стало проблемой для экспортеров. В то же время Правительство увеличивавшийся объем денег в экономике с помощью налоговых инструментов должно было вливать их обратно с помощью различных программ поддержки и защитить экспортные секторы», – сказал Арамян.

Он повторил, что экономика Армении сильно зависит от внешних факторов – от российско-украинского конфликта, что с течением времени ослабляет возможности роста.

По его оценке, экономическая политика должна соответствовать тому, что заявляют на уровне Правительства, так как резкое изменение в поведении властей оказывает негативное влияние на настроение инвесторов.

«Для инвесторов и хозсубъектов важны четыре столпа стабильности: налогово-бюджетный, инфляционный и финансовый, политический и безопасность.

Первые два столпа (налогово-бюджетный и денежно-кредитный), даже если они обеспечены в краткосрочной перспективе, в долгосрочной перспективе зависят от поведения и дипломатии Правительства, руководства страны, которое гарантирует существование двух других важных столпов. А их отсутствие ставит под угрозу долговечность первых двух столпов.

Внутренняя политическая ситуация также очень важна для инвесторов, поскольку риски смены власти всегда вынуждают их занимать выжидательную позицию. Что касается внутренней экономической политики, то она должна зиждиться на прозрачности», – заключил экс-министр.

Արցախի ժողովուրդը անձնազոհությամբ պատրաստ էր պահել իր հողը, իսկ ՀՀ իշխանությունն անձնազոհությամբ պատրաստ էր պահել իր աթոռը. Սամվել ԿարապետյանՀավատացե՛ք, կարճ ժամանակում եվրոպացիներն են օգնելու մեզ՝ հեռացնելու այս իշխանությանը․ Սամվել ԿարապետյանԵրկուշաբթի լույս չի լինելու․ հասցեներՑանկացած քայլ թելադրվում է Ադրբեջանի կողմից, չարիքի իշխանությունն էլ կատարում է․ ԿարապետյանԱյսօր Սյունիքն է վտանգի տակ, նույնիսկ հիմա է մեր ժողովուրդը անտարբեր․ ԿարապետյանՀայաստանի հավաքականը պարտվեց Կիպրոսի ընտրանունՍևան-Դիլիջան թունելում բшխվել են «ԶԻԼ», «ԳԱԶ 53» և «Shaanxi» մակնիշի բեռնատարները․ թունելով երթևեկությունը ժամանակավորապես դադարեցվել էՍամվել Կարապետյանի հարցազրույցը․ ուղիղՀոկտեմբերի 5-ին բազմաթիվ հասցեներում ջուր չի լինելուՆիկոլ Փաշինյանի` «զիջումներ առանց խաղաղության» քաղաքականության արդյունքը․ Տիգրան Աբրահամյան«Չայնիի» ոլորաններում «Nissan March»-ը բախվել է բետոնե պատնեշին․ կան վիրավորներ«Ուժեղ Հայաստան» կուսակցությունը Ստեփանավանի ՏԻՄ ընտրություններում պայքարում է ՔԱՌԱԳԼՈՒԽ ՈՒԺԻ դեմ. Անդրանիկ ԳևորգյանՆիդերլանդներում գետերի ցածր մակարդակը սպառնում է նավագնացությանըԱջ ազդրի հատվածում առկա վնասվածքով բուժօգնության է տեղափոխվել մեկ անձՄԻՊ ներկայացուցիչներն այցեր են իրականացրել ՀՀ ԱՆ «Արթիկ» և «Վանաձոր» քրեակատարողական հիմնարկներ«Մանչեսթեր Սիթի»-ն բողnքարկել է ԱՊԼ-ի որոշումն ու պնդում է իր անմեղությունը«Շվանիձոր․ արդի արվեստի փառատոն». Շվանիձորը՝ ժամանակակից արվեստի և մշակութային երկխոսության հարթակԹրամփը հայտարարել է դիզելային վառելիքի «հսկայական ծավալներ» բաց թողնելու վերաբերյալ Եվրոպայի համաձայնության մասինԿրակոցներ՝ Երևանում․ բժիշկները պայքարում են վիրավորի կյանքի համարՍոցիալական ցանցերը վնասում են ժողովրդավարությանը. Ի՞նչ են ցույց տալիս հարցումներըՄեծ քեռիները կանգնած էին Հայաստանի մեջքին. Ալիևը նորից թիրախավորել է Մինսկի խմբինԵԱՏՄ-ի ներսում առևտուրը վեց ամսում աճել է 10%-ով. Միշուստին Հույս ունենք ԵԱՏՄ-ում Հայաստանի կառուցողական աշխատանքի շարունակության վրա. Օվերչուկ Ե՞րբ կսկսվեն ձյան տեղումները Հայաստանում․ ե՞րբ է սպասվում առաջին ցրտահարությունըԱրդյո՞ք իշխանության երազանքն է ոչնչացնել բոլոր ընդդիմադիր քաղաքացիներին. Ավետիք ՉալաբյանԱդրբեջանն ամեն գնով փորձում է խորացնել Հայաստանի կախվածությունն իր էներգետիկ համակարգից. Արմեն ՄանվելյանԵԽԽՎ զեկույցները, բացի դեկլարատիվ բնույթ կրելուց, պետք է ունենան հստակ հետևանքներ. Արեգ ՍավգուլյանԱՄՆ-ի ռազմակայանը կտեղակայվի Լեհաստանի արևմուտքում կամ հարավ-արևմուտքում. փոխնախարար Փարպի-Աշտարակ ճանապարհին բախվել են «Honda»-ն ու «Opel»-ը. վերջինում հրդեհ է բռնկվել. վարորդներից մեկը եղել է ոչ սթափ. կա վիրավnր 75 Ուսուցիչ-առաջնորդների հավաքագրման արշավը մեկնարկել էՈւկրաինան ստացել է hրադադարի չորս առաջարկ. Անդրեյ Սիբիգա Հրապարակվել են վարորդական իրավունքի վկայական ստանալու տեսական քննության նոր հարցաշարերը Սյունիքում հայ կնոջ վրա կրակած ադրբեջանցին 2 ամսով կալանավորվեց Զանգեզուրի պղնձամոլիբդենային կոմբինատն իր ազդակիր համայնքներում իրականացնում է աննախադեպ ծավալի ներդրումային և աջակցության ծրագրերԿնոջը առևանգել և բռնաբարել են մեքենայումԲելառուսը դաշնակիցներին չի զոհաբերի Եվրոպայի հետ հարաբերությունների համար. Ռիժենկով Ucom-ը՝ Հայաստան – Միացյալ Թագավորություն բիզնես համաժողովի պաշտոնական գործընկերԵթե որոշել եք միանալ ԵՄ-ին, ինչո՞ւ եք իրադարձություններից առաջ ընկնում. Լուկաշենկոյի «խորհուրդը»՝ Հայաստանին Թրամփը կարող էր խորհրդակցել Grok-ի հետ՝ Մադուրոյին ձերբակալելուց առաջ. Time TRIP նախագիծը հնարավորություն կստեղծի Պարսից ծոցի և Սև ծովի միջև երկաթուղային հաղորդակցության ձևավորման համար. Փաշինյան Մեքենայի ընտրությունն ու ֆինանսավորումը՝ մեկ վայրում․ Ամիօ բանկը՝ Armenian Auto Show-ումԱՄՆ-ն Մերձավոր Արևելք է ուղարկում դեսանտային նավերի ևս մեկ խումբ՝ ծովային հետևակներով Նարեկ Կարապետյանի ելույթը՝ ԵԽԽՎ-ում Ադրբեջանցի զինծառայողի վերաբերյալ քրվարույթում չկա սահմանն ապօրինի հատելու հոդվածը ԵՄ-ն կանխատեսում է, որ վառելիքի գները կբարձրանան այս ձմռանը «ՀայաՔվեի» կուսակցական թևը կմասնակցի ՏԻՄ ընտրություններին Գավառում և Գորիսում Հայաստանի և Չեխիայի միջև ձևավորված բարեկամական հարաբերությունները շարունակում են զարգանալ՝ ընդգրկելով փոխադարձ հետաքրքրություն ներկայացնող նոր ուղղություններ. Խաչատուրյանը՝ Չեխիայի դեսպանին Սաուդյան Արաբիայի գլխավորած կոալիցիան հայտնել է հութիների արձակած հրթիռներն ու անօդաչուները խոցելու մասին Հայտնի է Գորիսի մոտ մահացած 20-ամյա զինծառայողի ինքնությունը Այնպես չէ, որ Եվրոպան ամբողջովին հաշտ է Արցախի բռնազավթման հետ. Աննա Կոստանյան