Երևան, 24.Հունվար.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ


Դեկտեմբերի 1-ին նշվում է ՁԻԱՀ-ի դեմ պայքարի համաշխարհային օրը

ՀԱՍԱՐԱԿՈՒԹՅՈՒՆ

Սեղմեք ԱՅՍՏԵՂ, լրացրեք օնլայն հայտը և մոռացեք հոսանքի վարձի մասին

ՁԻԱՀ-ի դեմ պայքարի համաշխարհային օր, ՄԱԿ-ի միջազգային օր, նշվում է դեկտեմբերի 1-ին։ Առաջին անգամ հռչակվել է 1988 թվականին։ Օրը սահմանվել է ՄԻԱՎ վարակի տարածման հետևանքով առաջացած ՁԻԱՀ-ի համաճարակի մասին իրազեկվածության բարձրացման նպատակով, ինչպես նաև համարվում է այդ հիվանդության զոհերի հիշատակի օր։ Աշխարհի բազմաթիվ պետական, հասարակական և բժշկական կազմակերպություններ այս օրը անցկացնում են տեղեկատվական միջոցառումներով։

ՁԻԱՀ-ի դեմ պայքարի համաշխարհային օրվա նպատակն է բարձրացնել ՄԻԱՎ/ՁԻԱՀ-ի վերաբերյալ գլոբալ իրազեկվածությունը և համաճարակի դեմ միջազգային համերաշխության ցուցադրումը։ Այդ օրը պետական և մասնավոր հատվածի գործընկերներին տրամադրվում է պանդեմիայի կարգավիճակի մասին տեղեկատվություն տարածելու և ՄԻԱՎ/ՁԻԱՀ-ի կանխարգելման և բուժման, ինչպես նաև այդ հիվանդության բարձր տարածվածություն ունեցող երկրներում և ամբողջ աշխարհում հիվանդ մարդկանց խնամքի առավել իրատեսական հնարավորություն։

ՄԱԿ-ի ՄԻԱՎ/ՁԻԱՀ-ի միացյալ ծրագրի գնահատականներով՝ 15-49 տարեկան 35,7 միլիոն մարդ վարակված է ՄԻԱՎ-ով, որոնցից 26 միլիոնը՝ աշխատող մարդիկ են։ Եթե հաշվարկներում ներառվեն աշխատանքային տարիքի բոլոր կատեգորիաների, այդ թվում՝ մինչև 64 տարեկան անձանց տվյալները, ինչպես նաև բոլոր նրանց, ովքեր աշխատում են ոչ ֆորմալ տնտեսությունում տանը և տնից դուրս, ապա ՄԻԱՎ-ով վարակված մարդկանց թիվը, որոնք պատկանում են աշխատողների կատեգորիային կհասնի 36,5 միլիոնի։

ՁԻԱՀ-ի դեմ պայքարի համաշխարհային օրվա նախաձեռնությունն առաջին անգամ մշակվել է 1987 թվականի օգոստոսին Ջեյմս Վ. Բուննի և Թոմաս Նետերի (James W. Bunn, Thomas Netter) կողմից՝ Ժնևում Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպության ՁԻԱՀ-ի դեմ պայքարի գլոբալ ծրագրի հանրային տեղեկատվության հարցերով աշխատակիցների կողմից։ ՁԻԱՀ-ի գլոբալ ծրագրի տնօրենը համարվում է Ջոնաթան Մաննը։

Բունն առաջարկել է դեկտեմբերի 1-ը՝ արևմտյան ԶԼՄ-ներում լուսաբանումն ապահովելու համար, ինչը, նրա կարծիքով, կենսական նշանակություն է ունեցել ՁԻԱՀ-ի դեմ պայքարի համաշխարհային օրվա հաջողության համար։ Նա կարծում է, որ քանի որ 1988 թվականը ԱՄՆ-ում ընտրությունների տարի էր, զանգվածային լրատվամիջոցները կհոգան ընտրությունների լուսաբանմանը և կցանկանան թարմ պատմություն գտնել։

ՄԱԿ-ի ՄԻԱՎ/ՁԻԱՀ-ի միացյալ ծրագիրը սկսել է գործել 1996 թվականին՝ ստանձնելով ՁԻԱՀ-ի դեմ պայքարի համաշխարհային օրվա պլանավորումն ու առաջխաղացումը (առանց նախնական մեկնարկի)։

2004 թվականին ՁԻԱՀ-ի դեմ համաշխարհային արշավը դարձել է ինքնուրույն կազմակերպություն։

Ինչպես ավտոլվացման կայանը շարժիչային խոտհնձիչ ստեղծելու միտք տվեց. «Փաստ»Վթար. երկար ժամանակ ջուր չի լինի ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ (24 ՀՈՒՆՎԱՐԻ).Ինքնաթիռի վթար, ահաբեկչական գործողություն, միկրոշրջանի հրետակոծություն. «Փաստ»Հայ վիրտուոզները․ տաղանդի ճանապարհը դեպի մեծ բեմԽայտառակություն էր, երբ Հայաստանը ներկայացնող թիվ մեկ պաշտոնատար անձը շնորհակալություն հայտնեց հայ ժողովրդի թիվ մեկ ախոյանին ու մարդասպանին. Արմեն ԱշոտյանԵրբ ընտանիքն է պահում ազգը, իսկ պետությունը մոռանում է «խոստովանությունը». «Փաստ»Դիտորդներին ճնշելու են. Փաշինյանի նոր մտահղացումը Թրամփի երկիմաստ գրառումը. Զենք՝ Ադրբեջանին, էներգիա՝ Հայաստանին Որևէ առաջընթաց տեսանելի չէ, իսկ ռիսկերը դեռևս մնում են. «Փաստ»Uողանքի հետևանքով 82 մարդ անհետ կորած է համարվումՓաշինյանը կատարում է ադրբեջանցի ոստիկանի գործառույթ․ Հովհաննես ԻշխանյանՈւկրաինայի օրինակը հստակ ցույց է տալիս Արևմուտքի հետ բարեկամության արդյունքը. «Փաստ»Քննչական կոմիտեն պետք է գործադիր իշխանությունից անկախ լինի․ Ավետիք ՉալաբյանՏարադրամի փոխարժեքները հունվարի 24-ին Նովոանենկայի շրջանային հիվանդանոցը տարեկան կխնայի մոտ 800,000 լեյ շնորհիվ արևային էներգիայի«Մինչև հիմա չենք համակերպվում, տղայիս կարոտից խելագարվում եմ». կրտսեր սերժանտ Դավիթ Ներսիսյանն անմահացել է 2022 թ. սեպտեմբերի 14-ին Իշխանասարում. «Փաստ»Ընտրական վերահսկողության նոր կանոնները՝ ժողովրդավարության նահանջի՞ հաշվինՍոցիալական «անապատացման», ներքին ճգնաժամերի անդառնալի հետևանքների վտանգները. «Փաստ»«Հանուն հիշողության և կեղծ օրակարգի դեմ»Անընդհատ «լավն է» ասելով՝ իսկապես լավն է դառնո՞ւմ. «Փաստ»Իշխանության պարագայում ամեն ինչ հասկանալի է, իսկ ի՞նչ կարող է անել ընդդիմությունը. «Փաստ»Առավոտյան աղոթք«Այս իշխանությունը ոչ մի աղերս չունի հայկականության, հայ ազգի, մեր պետության շահերի հետ». «Փաստ»Այն, ինչ անում է Եկեղեցին, բխում է միայն ու միայն հայ ժողովրդի ու հայոց պետականության շահերից. «Փաստ»Մեծ ավանտյուրա. ի՞նչ է սպասվում ԱՄՆ-ի 74 տոկոս մասնաբաժնին. «Փաստ»Ո՞ւմ է ձեռնտու «բոլորին մերժելու» մոտեցումը. «Փաստ»Իշխանություններին պետք չեն ո՛չ օբյեկտիվ դիտորդներ, ո՛չ արդար ընտրություններ. «Փաստ»Facebook-ի և Gmail-ի 149 մլն օգտատերերի մուտքանուններ և ծածկագրեր են արտահոսել համացանց ԱՄՆ 14 նահանգում արտակարգ դրություն է սահմանվել` ձնաբքի հավանականության պատճառով Գորիսի տարածաշրջանում՝ Լծեն-Տաթև, Շինուհայր-Հարժիս, ուժգին քամի է և բուք Արմանի մասնակցությամբ մի քանի միջադեպ է եղել. նա տիտղոսի համար պայքшրելու հնարավորություն ուներ․ UFC-ի նախագահը պատասխանել է Ծառուկյանին Աֆրիկայի հարավում տեղի ունեցած ջրհեղեղների հետևանքով զոհվել է առնվազն 159 մարդ Ֆրանսիայի Ազգային ժողովը մերժել է կառավարությանն անվստահություն հայտնելու երկրորդ բանաձևը Փաշինյանը մասնակցել է Սոս Սարգսյանի անվան համազգային թատրոնի նոր շենքի բացման արարողությանը Իշխանության զգալի մասն ապրում է պալատներում, ունեն տասնյակ ծառաներ ու ճաշ եփողներ. Հրայր Կամենդատյան Տավուշում մեքենաներ են բախվել․ վիրավոր կա Շենգավիթի բաժնի ծառայողները ապօրինի զենք-զինամթերք են հայտնաբերել Զելենսկին բացահայտել է, թե ինչ է քննարկվել Աբու Դաբիում՝ Ռուսաստանի, ԱՄՆ-ի և Ուկրաինայի պատվիրակությունների միջև Իրանում տեղի ունեցած բողոքի ցույցերի ժամանակ վնասվել են նաև երկու հայկական եկեղեցիներ. Արաղչի Ձյուն կգա․ ի՞նչ եղանակ սպասել հունվարի 24-28-ը Վայոց ձորի մարզում «ՎԱԶ 2121»-ը դուրս է եկել ճանապարհի երթևեկելի գոտուց և գլխիվայր շրջվել․ 3 վիրավորներից 2-ը անչափահասներ են Կայացել է ՀՀ-ԱՄՆ աշխատանքային խմբի երկրորդ հանդիպումը Ավստրիայի Հայ Առաքելական Եկեղեցու պատասխանը զրպարտիչներին Արաքս գյուղում տեղի ունեցած վիճաբանության մասնակիցներից մեկը «մարմնի տարբեր մասերի կտրած-ծակած վերքեր» ախտորոշմամբ տեղափոխվել է հիվանդանոց Խնդիրները ի հայտ են գալու ընտրություններից հետո․ Էդմոն ՄարուքյանԹթուջուր-Նավուր, Նորավանի խաչմերուկից Գորիս, Շինուհայրից Տաթև ավտոճանապարհները փակ են բոլոր տեսակի տրանսպորտային միջոցների համար Կարևոր է, որ վաղը միմյանց աչքերին նայելիս ամաչելու առիթ չունենանք. Տեր Արտաշես ԱՄՆ վիզայի դիմումի համար կեղծ փաստաթղթեր ներկայացնելն օրենքի խախտում է. դեսպանատունն իրազեկում է «Իզմիրլյան» ԲԿ-ում սկսվել է Նարեկ Սամսոնյանի հետհացադուլային թերապիան․ բժշկական անհրաժեշտ միջամտություն է իրականացվում՝ նրան նախապատրաստելու վիրահատությանը․ փաստաբան Սոս Սարգսյանի անվան համազգային թատրոնը նոր շենք ունի