Երևան, 19.Սեպտեմբեր.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ


Ձևավորվելով տվյալների կենտրոնների ապագան․ հարցազրույց OCP-ի գործադիր տնօրեն Ջորջ Ճափարիանի հետ

ՀԱՐՑԱԶՐՈՒՅՑ

Սեղմեք ԱՅՍՏԵՂ, լրացրեք օնլայն հայտը և մոռացեք հոսանքի վարձի մասին

Open Compute Project-ը (OCP) եղել է տվյալների կենտրոնի ենթակառուցվածքների և տեխնոլոգիաների փոխակերպման առաջնագծում: Կազմակերպությունը, որը հիմնադրվել է տվյալների կենտրոններում նորարարությունն ու կայունությունը խթանելու համար, զգալի ազդեցություն է թողնում ՏՏ և ամպային հաշվարկների ոլորտներում: Երևանում նոյեմբերի 15-ին անցկացված Silicon Mountains-2024 միջազգային տեխնոլոգիական գագաթնաժողովի շրջանակում  OCP-ի գործադիր տնօրեն Ջորջ Չափարիանը NEWS.am Tech-ին տված հարցազրույցում կիսվել է արհեստական բանականության (ԱԲ), կայունության և տվյալների կենտրոնների տեխնոլոգիաների ապագայի վերաբերյալ իր մտքերով:

ԱԲ-ն որպես տվյալների կենտրոններում ներդրումների շարժիչ ուժ

Քննարկելով ներդրումների ապագային վերաբերող հարցերը՝ Ճափարիանն ընդգծեց ԱԲ-ի աճող կարևորությունը տվյալների կենտրոնների տեխնոլոգիաների ձևավորման գործում: «Անշուշտ, ԱԲ-ն դառնում է կիրառման առաջնային տարբերակ՝ խթանելով տվյալների կենտրոնների ստեղծումը», - ասաց նա՝ ընդգծելով, որ ՏՏ ենթակառուցվածքի զարգացման համար ԱԲ-ն այժմ հիմնական ուշադրության կենտրոնում է: Այնուամենայնիվ, նա նշեց, որ ԱԲ կիրառման այլ դեպքեր, ինչպիսիք են մեծ տվյալների վերլուծությունը և բարձր կատարողականության հաշվարկները (HPC), նույնպես կարևոր են մնում:

Ի պատասխան հարցի, թե ինչ է անում OCP համայնքն ԱԲ-ի աճող պահանջարկի հետ, Չափարիանը մատնանշեց, որ համայնքը ներդրումներ է կատարում այնպիսի կարևոր ոլորտներում, ինչպիսիք են տվյալների կենտրոնների հովացումը, փոխկապակցումը, էլեկտրաէներգիայի բաշխումը սերվերների դարակների ներսում և բարձր արագությամբ հիշողությունը: «ԱԲ-ի ձևավորմանը հնարավոր չէ հասնել առանց կայունության հետ կապված բազմաթիվ ներդրումների»,- հավելեց նա՝ ընդգծելով էներգաարդյունավետ ՏՏ սարքավորումների և ջերմության վերաօգտագործման կարևորությունը շրջակա միջավայրի վրա տվյալների կենտրոնների ազդեցությունը նվազեցնելու համար:

OCP-ի ազդեցությունը տվյալների կենտրոնների նախագծման վրա

Ավելի քան 12 տարի OCP-ն կարևոր դերակատարում է ունեցել տվյալների կենտրոնների նախագծման և շահագործման վերաձևավորման գործում ողջ աշխարհում: Չափարիանը կարևորեց OCP Ready™ ծրագիրը, որն առանցքային դեր է խաղացել՝ ապահովելու, որ տվյալների կենտրոնների նոր սարքավորումներն ունենան OCP-ի կողմից հաստատված սարքավորումների աջակցություն: «Նորագույն տվյալների կենտրոններից շատերը, որոնք նախագծված են, կառուցված են այնպես, որպեսզի համապատասխանեն այդ պայմաններին, լայն ազդեցություն ունեն տվյալների կենտրոնների արդյունաբերության վրա»,- ասաց նա:

OCP-ի ազդեցությունը կարող է նաև չափվել ֆինանսապես: International Data Corporation-ի անկախ ուսումնասիրությունը կանխատեսում է, որ 2024-ը OCP-ի կողմից հաստատված բնութագրերի հիման վրա տվյալների կենտրոնի սարքավորումների գնորդները մոտ 41 միլիարդ դոլարի գործարքներ կիրականացնեն, ընդ որում՝ ակնկալվում է, որ այդ թիվը մինչև 2028-ը կաճի մինչև 74 միլիարդ դոլար:

«OCP-ն հնարավորություն է տալիս ցանկացած չափի կորպորացիաներին, անհատներին ազդեցություն ունենալ տվյալների կենտրոնների արդյունաբերության ապագայի վրա: Խրախուսելով և նույնիսկ պարտադրելով համագործակցություն՝ OCP Համայնքը մարդկանց հնարավորություն է տալիս մտածել այլ կերպ և ավելի համագործակցաբար»,- ավելացրեց նա:

George Tchaparian - 2.JPG (982 KB)

Տվյալների կենտրոնների տեխնոլոգիաներում նորարարությունների խթանում

OCP-ն պատասխանատու է տվյալների կենտրոնների տեխնոլոգիաների ոլորտում բազմաթիվ նորարարությունների համար: Չափարիանը կարևորեց բաց չիպերի տնտեսության (Open Chiplet Economy) զարգացումը, որը վաճառողներին հնարավորություն է տալիս առաջարկել առանձին չիպեր՝ ինտեգրված մեկ միասնական համակարգի փաթեթում: Այս առաջընթացը թույլ է տալիս ավելի բարդ լուծումներ՝ հարմարեցված հատուկ ոլորտներին, ինչպիսիք են արհեստական բանականությունը, բարձր կատարողականություն պահանջող հաշվարկները, սվիատիեզերական ոլորտը և այլն:

Հեղուկ սառեցման մեթոդին անցումը արագացնելու համար OCP համայնքը մշակում է ստանդարտներ հեղուկ հովացման միակցիչների, հեղուկների բաշխման համակարգերի կառուցման և հենց հեղուկների համար գործառնական պարամետրերի համար:

Բացի դրանից՝ ապահովելու համար, որ շատ մեծ տվյալների կենտրոններից տեխնոլոգիաների փոխանցումը փոքր ձեռնարկությունների ներքին տվյալների կենտրոններ, OCP համայնքը վերանախագծել է տվյալների կենտրոնի սերվերները, որպեսզի դրանք լինեն բարձր մոդուլային՝ թույլ տալով ճիշտ չափել սերվերի հզորությունը և բաղադրիչների վերաօգտագործումը մատակարարման ողջ շղթայում և նպաստելով ծախսերի կրճատմանն ու արդյունավետությանը:

Կայուն զարգացումը՝ OCP-ի առաքելության հիմքում

Կայուն զարգացումը երկար ժամանակ եղել է OCP-ի հիմնական առաջնահերթությունը, և Ճափարիանը վերահաստատեց, որ կազմակերպության առաքելությունը ներառում է տվյալների կենտրոններն ավելի էներգաարդյունավետ և էկոլոգիապես մաքուր դարձնելը: OCP համայնքն աշխատում է տարբեր նախաձեռնությունների վրա, ներառյալ տվյալների կենտրոններում և ՏՏ սարքավորումներում ածխածնի հետքի կրճատումը, ինչպես նաև ՏՏ արդյունավետությունը չափելու նոր չափանիշների մշակումը:

Ճափարիանն անդրադարձավ նաև ածխածնի արտանետումների դեմ պայքարի OCP-ի ջանքերին՝ նշելով iMasons-ի հետ համագործակցությունը՝ ածխածնի բացահայտման մակնշման ստանդարտացված մեթոդաբանություն ստեղծելու համար: Նա նաև քննարկեց OCP-ի աշխատանքը՝ բետոնն ավելի կայուն դարձնելու ուղղությամբ, ինչը քայլ է դեպի տվյալների կենտրոնների կառուցման գործում ածխածնի ազդեցությունը նվազեցնելու ուղղությամբ: «Ցեմենտի կրճատմամբ մենք կարող ենք 80%-ով նվազեցնել ածխածնի արտանետումները», - նշեց նա՝ մատնանշելով այնպիսի նորամուծություններ, ինչպիսիք են խարամը և ածխի այրումից ստացված արտադրանքը՝ որպես ավանդական բետոնի հնարավոր այլընտրանքներ:

George Tchaparian - 3.JPG (961 KB)

ԱԲ դերը ապագա տվյալների կենտրոններում

Քանի որ ԱԲ-ն շարունակում է փոխակերպել արդյունաբերությունները, պարզ է, որ դրա ինտեգրումը տվյալների կենտրոնի գործառնություններին կարևոր նշանակություն կունենա: Ճափարիանը քննարկեց OCP-ի նախաձեռնողական մոտեցումը՝ վկայակոչելով կազմակերպության ԱԲ ռազմավարական նախաձեռնությունը (AI Strategic Initiative), որը կենտրոնացած է ԱԲ կլաստերների և դրանց աջակցող տվյալների կենտրոնների համար բաց ստանդարտների հաստատման վրա: «OCP-ն իր «ԱԲ՝ բաց համակարգերի համար» ռազմավարական նախաձեռնությամբ կազդի ամբողջ շուկայի վրա՝ բազմաֆունկցիոնալ բաց ԱԲ կլաստերի մատակարարման շղթայով»,- ասաց նա՝ ընդգծելով, որ այս մոտեցումը կնվազեցնի ռիսկերն ու ծախսերը և կարագացնի շուկայի կողմից դրա ընդունումը:

ԱԲ ինտեգրումը տվյալների կենտրոնների կառավարմանը կարող է նաև հանգեցնել ավելի ավտոմատացված գործողությունների: «Մենք դիտարկում ենք, թե ինչպես կարող է արհեստական բանականությունն օգտագործվել տվյալների կենտրոնի գործառնությունների ավտոմատացման համար», - բացատրեց Ճափարիանը: Նա նաև նշեց ԱԲ և թվային երկվորյակ տեխնոլոգիաների կիրառման ներուժը՝ տվյալների կենտրոնների պլանավորումը օպտիմալացնելու և չօգտագործված հզորությունը նվազեցնելու համար:

Տվյալների մեծ կենտրոններում մարտահրավերների հաղթահարում

Չնայած այս առաջընթացին, մեծածավալ տվյալների կենտրոնների առջև ծառացած մարտահրավերները մնում են զգալի: Էլեկտրաէներգիան, հովացումը և կայուն զարգացումն ամենամեծ մտահոգություններից են, հատկապես, քանի որ ԱԲ աշխատանքային ծանրաբեռնվածությունը պահանջում է ավելի շատ էներգիա և հովացման ռեսուրսներ: «Մենք փորձում ենք հասկանալ, թե ինչպես կառուցենք 250 կՎտ հզորությամբ դարակ, ինչպես պահել այն սառը վիճակում և արդյո՞ք դա կարելի է անել կայուն ճանապարհով»,- ասաց Չափարիանը:

«Սրանք մեծ խնդիրներ են. մեծ ջանքեր են գործադրվում այս մարտահրավերները լուծելու համար, և մենք պետք է տեսնենք, թե ինչպես կզարգանան տեխնոլոգիաները հաջորդ տարիների ընթացքում՝ այս մարտահրավերներին դիմակայելու համար»,- հավելեց նա:

George Tchaparian - 4.JPG (916 KB)

OCP-ի գլոբալ հասանելիությունը և ապագա նպատակները

Նայելով առաջ՝ Ճափարիանը տեսնում է, որ OCP նախագիծը շարունակում է խթանել համագործակցությունը տվյալների կենտրոնների արդյունաբերության մեջ: «OCP-ի առաքելությունը վերջին տարիներին եղել է շատ կայուն մնալ՝ պահպանելով հիպերմասշտաբային տվյալների կենտրոնների վրա կենտրոնացված համայնք, որն առաջ է մղում տվյալների կենտրոնի արդյունաբերությունը բոլորի համար՝ բավարարելով այսօրվա շուկայի պահանջները և ձևավորելով ապագան», - ասաց նա: Սա ներառում է համագործակցային մոտեցում, որը միավորում է ՏՏ ոլորտի վաճառողներին, տվյալների կենտրոնների սարքավորումների մատակարարներին, հեռահաղորդակցության ընկերություններին և այլոց՝ ընդհանուր խնդիրները լուծելու համար:

Անդրադառնալով OCP-ի հետագա ընդլայնմանը՝ Չափարիանը լավատեսություն հայտնեց նոր շրջաններ դրա հասանելիությունն ընդլայնելու վերաբերյալ: «Մենք միշտ ձգտում ենք ընդլայնել OCP-ի հասանելիությունը դեպի նոր երկրներ և աշխարհագրություններ»,- նշեց նա՝ հավելելով, որ իրենք վերջերս լրիվ դրույքով աշխատող են վարձել Եվրոպայի, Մերձավոր Արևելքի և Աֆրիկայի տարածաշրջաններում:

Մասնավորապես Հայաստանը հետաքրքրության ոլորտ է, քանի որ երկրում գործում են տվյալների մի քանի կենտրոններ։ «Այս շաբաթ իմ այցը և բազմաթիվ մարդիկ, որոնց ես հանդիպել եմ, լավ մեկնակետ են այս հարցում, և մենք պետք է տեսնենք, թե արդյոք կարո՞ղ ենք շարունակել պահպանել այս իմպուլսը ԱՄՆ իմ վերադառնալուց հետո»,- ասաց նա՝ հույս հայտնելով, որ ավելի շատ հայկական ներկայացուցչություն տեսնել OCP-ի ապագա գագաթնաժողովներին։

«Հուսով եմ, որ ապրիլի 29-ին և 30-ին Իռլանդիայում` Դուբլինում կայանալիք OCP-ի Եվրոպայի, Մերձավոր Արևելքի և Աֆրիկայի երկրների մեր հաջորդ գագաթնաժողովում կտեսնենք հայկական շատ ներկայություն: Դա կլինի երկու օր, երբ կցուցադրվեն տվյալների կենտրոնների սարքավորումների և ՏՏ սարքավորումների վերջին նորարարությունները՝ ինժեներական մանրակրկիտ պրեզենտացիաներով այն մասին, թե ինչ է լինելու հաջորդիվ»,- նշեց նա:

Առավել մանրամասն` այստեղ. 

https://t.me/+l9xjL01DqrowZjUy

Յամալին պետք է PR արշավ վարել․ սակայն լավագույններն այն խաղացողներն են, որոնց նման արշավներ հարկավոր չեն․ «Բավարիայի» սպորտային տնօրեն Իսրայելի ՊԲ-ն հարվածել է լիբանանյան «Հըզբոլլահ»-ի ենթակառուցվածքներին Ծաղիկների խոնարհում ԵռաբլուրումԱրցախցիները դարձան աշխարհի խոշոր 7 պետությունների ագրեսիայի զոհը Հրազդան գետում հայտնաբերվել է քաղաքացու մարմին Մեր դատավորները համատարած գտնվում են Փաշինյանի ճնշման տակ. Ավետիք ՉալաբյանՇենգավիթի բաժնի համայնքային ոստիկանները թմրամիջոց իրացնելու դեպք են բացահայտել․ նախաձեռնվել է քրեական վարույթ Մերձավոր Արևելքում տասնամյակներ շարունակվող անվերջ պшտերազմներն ապացուցել են մի անհերքելի ճշմարտություն, որ ռшզմական միջամտությունը չի ապահովում անվտանգություն․ Արաղչի Բենզալցակայանում տաքսու ուղևորը կրակ է բացել՝ թանկ վճարի պատճառովԲժիշկը զգուշացրել է աշնանը սրտի հետ կապված ռիսկերի մասին 48-ամյա տղամարդու մեքենայում հայտնաբերվել են մոտ 33 գրամ մեթամֆետամին և 9,7 գրամ մարիխուանա տեսակի թմրամիջոցներ Տնտեսական ճգնաժամի վտանգը մեծանում է․ ի՞նչ է սպասվում Հայաստանին առաջիկա ամիսներինԻշխանությունը իր դիրքերը պահպանելու համար պատրաստ է գնալ ոչ օրինական քայլերի. Արեգ Սավգուլյան«HOWO» բեռնատարը Ռանչպար գյուղի կամրջի վրա ասֆալտի փլուզման հետևանքով կողաշրջվել է ԵՊՀ-ում տիրում է խտրականություն, և աշխատանքից հեռացնում են քաղաքական հայացքների համար. Մենուա ՍողոմոնյանԱրցախի հայաթափումը չի կարող ջնջել Արցախի դարավոր հայկական պատմությունը, մշակութային ժառանգությունը և արցախահայության իրավունքներըՑիկլոնը մոտենում է Հայաստանին․ ջերմաստիճանը կնվազի, սպասվում են տեղատարափ անձրևներ Ինչպես տան պայմաններում ստուգել ջրի մաքրությունն ու դրա մեջ առկա տարրերըԵվրոպայի առաջնությունում այսօր ռինգ դուրս կգա Հայաստանի 3 ներկայացուցիչ Սեպտեմբերի 21-ին Երևանը «փակվում է»․ 8 ավտոբուսային երթուղի կփոխի շարժման ուղղությունը Ինչպես ռելսային տրանսպորտը «գրավեց» խոշոր քաղաքները. «Փաստ»ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ (19 ՍԵՊՏԵՄԲԵՐԻ). Սկսվել է Ադրբեջանի լայնամասշտաբ ագրեսիան Արցախի դեմ. «Փաստ»Դպրոցներում միտումնավոր աշակերտներին հեռացնում են ազգային արժեքներից. Ատոմ ՄխիթարյանԱրցախի հանձնումը նախապես համաձայնված է եղել Ադրբեջանի հետ․ Աշոտ Սարգսյան Կրակեն՝ չպատասխանենք․ այսպե՞ս են պատրաստվում պաշտպանել Հայաստանը. Էդմոն Մարուքյան Փաշինյանն այլ պետության քաղաքական գիծն է զարգացնում. արցախցի նախկին պաշտոնյա Մեր ուժը մեր աշխատակիցներն են. Արամ Մարգարյան. տեսանյութԾափ տվեք. կարևորը՝ իշխանավորները ճոխ կյանքով ապրեն. «Փաստ»Արցախն ընդամենը տարածք չէր․ այն տուն էր, հիշողություն ու մեր տղաների կյանքի պատմությունը. Past.am-ը՝ ամենակարևորի մասինԱյն մասին, թե ինչ կրիտիկական նշանակություն ունի փոքրիկ Տիգրանաշենը Հայաստանի համար, և ինչու են մեր թշնամիները ու նրանց տեղական կամակատարներն ամեն գնով փորձում մեզնից այն պոկել. Չալաբյան«Տալ, պրծնելուց» անցավ երեք տարի. մենք ոչ միայն հանգիստ չենք ապրում, այլև կանգնած ենք այնպիսի սպառնալիքների առջև, որոնք անհավանական էին թվում. թյուրքագետ #ՀԻՄԱ. Ազգային ողբերգությունից 3 տարի անց. ուղիղ միացում` Եռաբլուրից Գազի մատակարարումները դիվերսիֆիկացնելու հնարավորությունները խիստ սահմանափակ են. ի՞նչ առաջարկ է անում Բաքուն. «Փաստ»Քաղաքական շանտաժը միշտ իր գինն է ունենում. «Փաստ»«Համահայկական ճակատ» շարժման առաջնորդի ուղերձը Արցախի հանձնման ու հայաթափման երրորդ տարելիցի կապակցությամբ Ջերմուկի ոստիկանները կեղծ խմիչքի և ծխախոտի իրացման դեպք են բացահայտել․ հայտնաբերվել են կեղծ ծխախոտի 1738 տուփ և 24 շիշ օղի Գերմանիայի հեռուստատեսության հայտարարությունն արվել է Արցախի տեղահանման հենց նախօրեին. Նարեկ Կարապետյան Տերյան փողոցում բախվել են Հրազդան-Երևան երթուղու միկրոավտոբուս ու «TOYOTA», 2 հոգի տեղափոխվել է հիվանդանոց․ Shamshyan Տարադրամի փոխարժեքները սեպտեմբերի 19-ին 2023 թվականի ադրբեջանական ագրեսիան, դրա հետևանքով հայերի բռնագաղթը բխում էին ՀՀ ներկայիս ռեժիմի քաղաքական առաջնահերթությունից. Աբրահամյան «Ապրելու ուժ ավագ որդիս տվեց, չեմ կարող թուլանալ և կոտրվել». կրտսեր սերժանտ Մհեր Հովակիմյանն անմահացել է սեպտեմբերի 28-ին Մարտակերտում. «Փաստ»ՌԴ-ում շարունակվում են խորհրդարանական ընտրությունները․ մասնակցությունը հասել է 30,21%-ի Վթար․ ջուր չի լինելու մինչեւ 18:00-ն ԱՄՆ-ն, Դանիան և Գրենլանդիան համաձայնագիր են կնքել՝ կղզում Միացյալ Նահանգների մշտական գործողություններ իրականացնելու լիակատար հնարավորության մասին Վանաձորում, Ալավերդիում և Հրազդանում փոշու պարունակությունը գերազանցել է թույլատրելի սահմանը Ի՞նչ փոփոխություններ կկատարվեն հողատարածքների միավորման ծրագրում, և որքա՞ն կկազմի փոխհատուցումը. «Փաստ»«Նիկոլ Փաշինյանի խնդիրը ժամանակ շահելն է, բայց բոլոր կողմերից նրան մանևրելու տեղ չեն թողնում». «Փաստ»Սահմանների պաշտպանությունն ու առկա մարտահրավերները. ի՞նչ պետք է անի Հայաստանը. «Փաստ»Սահմանամերձ գյուղերը պետք է ոչ թե դատարկվեն ու հանձնվեն, այլ ապրեն, ամրանան ու զարգանան. Լենա Մաթևոսյան«Ուժեղ Հայաստան» խմբակցության պատգամավորներն Անկախության օրվա կապակցությամբ իրենց ստացած պարգևավճարներն ամբողջ ծավալով կուղղեն Տիգրանաշենի բնակիչներին․ Տիգրան Աբրահամյան