Երևան, 02.Հուլիս.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ


Ռադիոկառավարվող ավտոմեքենաներ. խաղալի՞ք, թե՞ մարզաձև․ «Փաստ»

ՀԱՆՐԱՀԱՅՏ ՄՈԼՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ

«Փաստ» օրաթերթը գրում է.

Առաջին ռադիոկառավարվող մեքենաները հայտնվել են դեռ 1940-ականներին։ Նրանք ունեին կարբյուրատորային շիկացման շարժիչ (մոմը ոչ թե կայծ էր տալիս, այլ շիկանում էր) և շարժվում էին բացառապես շրջանաձև (լարի միջոցով): Նման մոդելները համեմատաբար քիչ հնարավորություններ ունեին։ Մեքենաները հավաքվում էին միայն էնտուզիաստների կողմից և չեն օգտագործվել կոմերցիոն նպատակներով։ Բայց եղել են ոչ միայն լարային մեքենաներ. 1950-ականների սկզբին կային մոդելներ, որոնք շարժվում էին կառուցված ուղու երկայնքով, այսինքն՝ ժամանակակից խաղալիք երկաթուղիների նման մի բան էին: Սկզբում այդ մեքենաները հագեցած էին ներքին այրման շարժիչներով, սակայն հետագայում սկսեցին հայտնվել էլեկտրական շարժիչներով մեքենաներ։ Բայց այդ մոդելներն անհնար է անվանել ռադիոկառավարվող, քանի որ դրանք շարժվում էին միայն նշագծված ճանապարհով կամ լարով։
 
1950-ական թվականներին սկսեցին հայտնվել իրական ռադիոկառավարմամբ մեքենաների առաջին մոդելները։ Սակայն դրանք ևս դեռ հեռու էին լիարժեք ռադիոկառավարվող լինելուց, քանի որ դիսկրետ էին, աշխատում էին միացնել/անջատելու սկզբունքով, կարող էին շարժվել միայն մեկ ուղղությամբ: Ավելի իրական ռադիոկառավարմամբ մեքենաներ սկսեցին հայտնվել միայն անցյալ դարի 60-ական թվականներին: Իտալական Elettronica Giocattoli ընկերությունը սկսեց դրանց կոմերցիոն արտադրությունը։ Ճիշտ է, դրանք դեռևս լարով կառավարվող մոդելներ էին։ Հետագայում իտալացիներին միացան այլ երկրների արտադրողներ։ Ռադիոկառավարվող մեքենաների զարգացման ոսկե դարաշրջանը սկսվեց 1970-ականների երկրորդ կեսին, երբ ճապոնացիները թողարկեցին նոր դասի մեքենաներ: Հիմնականում դրանք իրական մեքենաների ճշգրիտ պատճեններն էին 1/12 մասշտաբով: Ճապոնական ընկերությունների արտադրանքը սկսեց մեծ ժողովրդականություն վայելել ռադիոսիրողների շրջանում և շոշափելի ներդրում ունեցավ այդ ոլորտի զարգացման գործում:
 
Այդ ժամանակ նման մեքենաների մրցույթները ակտիվորեն նկարահանվում էին և նույնիսկ ցուցադրվում հեռուստատեսությամբ, ինչը, անկասկած, նպաստում էր ռադիոկառավարվող ավտոմեքենաների զարգացմանը ոչ միայն պրոֆեսիոնալների, այլ նաև սիրողների շրջանում: 1984 թվականին հայտնվել է առաջին ամենագնաց մոդելը՝ RC10 Բագգին, և ներկայացվել համաշխարհային պրոֆեսիոնալ մրցույթների։ Այն ստեղծվել է բարձրորակ ալ յումինից, ունեցել է յուղային հարվածամարիչներ, կարգավորվող կախոց, գնդային առանցքակալներ, փոխանցման տուփ և բարձրորակ նեյլոնե կոմպոզիտային սկավառակներ: Մոդելը նաև ուներ էլեկտրական շարժիչ։ Բնականաբար, այդ մեքենան արագորեն մեծ ժողովրդականություն ձեռք բերեց ամբողջ աշխարհում: Այդ մոդելներն իրական մեքենաների պատճեններ էին, որոնք նախատեսված էին անապատային մրցարշավների համար: Այդ ժամանակից էլ ակտիվորեն սկսեց զարգանալ ամենագնաց մոդելների արտադրությունը։
 
Հետագայում ռադիոկառավարվող մոդելների մշակման պատմությունը զարգացել է արտադրող ընկերությունների մրցակցության արդյունքում։ Մեքենաների մասշտաբները գնալով փոքրացել են։ Ներքին այրման շարժիչներով և էլեկտրական շարժիչներով մոդելների գոյության ընթացքում երկու դասերն էլ զգալի բարելավումներ են ստացել: Էլեկտրական ուղղությամբ կարելի է դիտել միտում, երբ տեղադրվում են ավելի հզոր շարժիչներ, և անցում է կատարվում լիթիումական մարտկոցների: Ներքին այրման շարժիչների դասում ևս կա շարժիչի հզորության աստիճանական, բայց անընդհատ աճ: Ժամանակակից մոդելներում արդեն դժվար է գտնել 0,12-0,15 խորանարդ դյույմ շարժիչի հզորությամբ մոդելներ, ավելի ու ավելի շատ մեքենաներ ունեն 0,36-0,4 խորանարդ դյույմ ծավալով շարժիչներ, և դա, հավանաբար, սահմանագիծը չէ:
 
ԿԱՄՈ ԽԱՉԻԿՅԱՆ
 
Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում
Հայաստանի շախմատի ֆեդերացիան ներկայացրել է ՀՀ-ի 10 լավագույն շախմատիստներին և շախմատիստուհիներին 2026 թվականի հուլիսի 1-ի դրությամբԹրամփը հայտարարել է փաստաթղթերի գաղտնազերծման հարցում ԱՄՆ հետախուզության ղեկավարի լիազորությունների ընդլայնման մասինՀղի Էնն Հեթուեյն առաջին անգամ ցուցադրել է իր փորիկը վառ, ռոմանտիկ կերպարով Այսօր շատ զգույշ եղեք. մեր հետախուզությունը տեղեկություններ ունի, որ ՌԴ-ն հզոր հարվшծ է պատրաստում․ ԶելենսկիՍևան-Երևան ավտոճանապարհին բшխվել են 5 մեքենա Իրանի իշխանությունները սկսում են ճանաչել վերջին 47 տարիների սխալները․ Վենս Երևան-Արմավիր ավտոճանապարհին հրդեհ է բռնկվել «Opel Astra»-ումՔունը հանգիստ չէ. գիտնականներն արմատապես նոր հայացք են առաջարկել դրա իմաստի վերաբերյալԹրամփն ավելի քան 1 միլիարդ դոլար է վաստակել կրիպտոարժույթներին առնչվող նախագծերիցՅանիկ Սիները երրորդ շրջանում է. «Ուիմբլդոն» «Ադրբեջանի և Հայաստանի միջև փաստացիորեն խաղաղություն է հաստատվել». ԱլիևԲելառուսը եռապատկել է բենզինի վաճառքը Ռուսաստանի բորսայում ԵՄ-ն մինչև 200 միլիոն եվրո կներդնի տարածաշրջանի տրանսպորտային, էներգետիկ և թվային կապերի զարգացման համար․ Ուրսուլա ֆոն դեր ԼայենՍոնա Ռուբենյանն ուրախ լուրով է կիսվելՀուլիսի 1-ից ներդրվում է ընտանիքների անապահովության գնահատման նոր համակարգՅամալն առանձնացրել է ԱԱ-2026-ի այն ֆուտբոլիստներին, որոնք տպավորել են իրեն Ռյուտտեն և Մերցը հաստատել են ԱՄՆ-ի աջակցությունը Ուկրաինային Իսրայելի զինված ուժերը անորոշ ժամկետով կմնան Լիբանանի, Սիրիայի և Գազայի անվտանգության գոտիներում. Իսրայել ԿացՄարսելո Բիելսան հեռացավ Ուրուգվայի հավաքականից Քլոե Քարդաշյանը ծննդյան օրվա առթիվ կիսվել է եղբոր՝ Ռոբի հետ արված հազվագյուտ լուսանկարներովԱնտվերպենի բնակելի բազմահարկ շենքում հրդեհ է բռնկվել. կա առնվազն հինգ զոհԳերմանիան իր քաղաքացիներին խորհուրդ է տվել լքել ՌուսաստանըԿյանքից հեռացել է «Բրիգադա» և «Բումեր» սերիալներից հայտնի ռուս դերասան Ալեքսանդր ՎիսոկովսկինԻրավապահները թմրամիջոց պահելու և օգտագործելու մի շարք դեպքեր են բացահայտել ԵՄ-ն հավատում է Հարավային Կովկասի խաղաղ, բարգավաճ և լուսավոր ապագային. Եվրոպական հանձնաժողովի նախագահն աշխատանքային այցով ժամանել է Ադրբեջան«Վանաձոր» ՔԿՀ-ի ծառայողները հայտնաբերել են ներնետված փաթեթներ «Ծիրանի» ռեստորանի մոտ բախվել են «Howo» մակնիշի ինքնաթափը և բետոնախառնիչըՈւկրաինան 16 Gripen E կործանիչ է գնել ՇվեդիայիցՀայաստանում կսահմանվեն ձկնամթերքը ԵՄ արտահանելու նոր պահանջներԻսպանիայում հունիսյան անոմալ շոգերի պատճառով ավելի քան 1000 մարդ է մահացել«Լիվերպուլ»-ը նորեկ ունի. պաշտոնական 82 տարեկանում կյանքից հեռացել է դերասան Մայքլ Բիրնը, ով առավել հայտնի է «Հարրի Փոթեր» և «Ինդիանա Ջոնս» ֆիլմերիցԱյսօր ԵՄ-ն վերացնում է ԱՄՆ-ից արդյունաբերական ապրանքների ներմուծման մաքսատուրքերը. Ուրսուլա ֆոն դեր ԼայենԿիևը խնդրել է ԵՄ երկրների փոխհատուցման համար նախատեսված 6,6 միլիարդ եվրոն. ReutersՄերիլին Մոնրոյի կողքին թաղվելու համար մի մոլի երկրպագու վճարել է 200,000 դոլար Չինաստան-Ճապոնիա հարաբերությունների վատթարացման պատասխանատվությունը կրում է Տոկիոն. Չինաստանի ԱԳՆՀագվի գյուղում կասեցվել է պանրի արտադրամասի արտադրական գործունեությունը. ՍԱՏՄ ԱՄՆ-ը Իրանի դեմ գործողության ընթացքում Եվրոպայի բազաներից իրականացրել է 5,000 թռիչք. ՌյուտեԵթե դատարանն անգամ որոշի, որ նոր ընտրություններ պետք է լինեն, ուրեմն դա է Նիկոլի որոշումը․ Արշակ ԿարապետյանUniversal Hospital Product-ի զարգացումը՝ Կոնվերս Բանկի աջակցությամբ Իրանի ապամիջnւկայնացումը շատ լավ է ընթանում. Թրամփ Վիտամին Դ-ն բուժում է թոքերը ինհալյացիայի միջոցով․ նոր բացահայտումԱռաջիկա օրերին մեզ մոտեցող ցիկլոնի մասին․ Գագիկ Սուրենյան (տեսանյութ) Վանում հանդիպել են հայ և թուրք գործարարները Հառիճավանք վանական համալիրի եկեղեցու որմնանկարները վերականգնվում են. ԿԳՄՍՆ Հայաստանի շախմատի ֆեդերացիան ներկայացրել է ՀՀ-ի 10 լավագույն շախմատիստներին և շախմատիստուհիներին 2026 թվականի հուլիսի 1-ի դրությամբ Մխիթարյանի հուզիչ գրառումը՝ «Ինտերի» հետ պայմանագիրը երկարաձգելուց հետո ԶՊՄԿ-ի աջակցությամբ ավարտվել է Կապանի համայնքապետարանի վարչական շենքի հիմնանորոգումը Այս պայմաններում արդար և թափանցիկ ընտրություններ չէին կարող լինել․ Մենուա ՍողոմոնյանԱվետիք Չալաբյանի կալանավորումը վրեժխնդրություն է․ նա չի հրաժարվելու իր նպատակներից․ Անահիտ Ադամյան