Արդյոք մենք մենա՞կ ենք տիեզերքում․ ինչո՞ւ է այդքան դժվար Երկրից դուրս խելացի կյանք գտնելը

ՀԱՆՐԱՀԱՅՏ ՄՈԼՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ 4 Սեպտեմբեր, 2024 0:37

Սեղմեք ԱՅՍՏԵՂ, լրացրեք օնլայն հայտը և մոռացեք հոսանքի վարձի մասին

Այլմոլորակային բանականության որոնումը վաղուց է գրավել մարդկության երևակայությունը. մարդիկ ցանկանում են իմանալ, թե արդյոք մենք մենակ ենք տիեզերքում: Նոր ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, որ եթե խելացի կյանք գոյություն ունի մեր մոլորակի սահմաններից դուրս, ապա այն կարող է աներևակայելի հազվադեպ երևույթ լինել:

Կոլումբիայի համալսարանի աստղագետ Դեյվիդ Քիփինգի և Սիդնեյի համալսարանի աստղագետ Գերեյնթ Լյուիսի գլխավորությամբ իրականացված հետազոտությունը վերանայում է հանրահայտ Դրեյքի հավասարումը և օգտագործում հավանական տրամաբանություն՝ նոր պատկերացում կազմելու տեխնոլոգիապես զարգացած այլմոլորակային կյանքի հավանականության մասին:

Դրեյքի հավասարման վերաիմաստավորում

Դրեյքի հավասարումը, որը ձևակերպել է աստղագետ Ֆրենկ Դրեյքը 1961-ին, հավանական բանաձև է, որն օգտագործվում է Ծիր Կաթին գալակտիկայի տեխնոլոգիական զարգացած քաղաքակրթությունների թիվը գնահատելու համար։ Այն հաշվի է առնում այնպիսի գործոններ, ինչպիսիք են աստղերի ձևավորման արագությունը, մոլորակներով այդ աստղերի մասնաբաժինը և այդ մոլորակների վրա կյանքի զարգացման հավանականությունը:

Հավասարումն այսպիսի տեսք ունի.

N = R x fp x ne x fl x fi x fc x L*

Որտեղ

N = Քաղաքակրթությունների թիվը, որոնց հետ մարդիկ կարող էին շփվել
R* = Աստղերի ձևավորման արագությունը գալակտիկայում
fp = Մոլորակային համակարգերով աստղերի մասնաբաժինը
ne = Մոլորակների թիվը, որոնք կարող են պոտենցիալ կյանք ապահովել՝ մոլորակներով մեկ աստղի համար
fl = Հնարավոր բնակելի մոլորակների մասնաբաժինը, որոնց վրա իրականում կյանք է առաջանում
fi = Բնակելի մոլորակների մասնաբաժինը, որոնց վրա զարգանում է խելացի կյանք
fc = Քաղաքակրթությունների համամասնությունը, որոնք զարգացնում են հաղորդակցության տեխնոլոգիաները
L = Նման քաղաքակրթությունների կյանքի միջին տևողությունը

Թեև առաջին մի քանի փոփոխականները, ինչպիսիք են աստղերի ձևավորման արագությունը և մոլորակներով աստղերի մասնաբաժինը, բավականին լավ են ուսումնասիրված, վերջին փոփոխականները, հատկապես կյանքի և բանականության հետ կապված, հիմնականում ենթադրական են:

U-աձև բաշխում

Քիփինգը և Լյուիսը ներկայացնում են նոր մոտեցում՝ օգտագործելով հավանականությունների բաշխումը, որն առաջին անգամ ներդրել է կենսաբան և մաթեմատիկոս Ջեյ Բի Ս. Հալդեյնը 1932-ին: Կիրառելով այս U-աձև մոդելը Դրեյքի հավասարման վրա՝ հետազոտողները պնդում են, որ տիեզերքում կա՛մ պետք շատ կյանք լինի, կա՛մ կյանքն այստեղ շատ քիչ է: Այն փաստը, որ մենք այլմոլորակային տեխնոլոգիական կյանքի որևէ հստակ նշան չենք գտել, հուշում է, որ եթե այդպիսի կյանք գոյություն ունի, ապա այն, հավանաբար, հազվադեպ է, և դրա նշանները գուցե ժամանակի ընթացքում թուլացել են:

Նոր հայացք Դրեյքի հավասարման վրա

Քիփինգը և Լյուիսը ավելի են պարզեցնում Դրեյքի հավասարումը` կենտրոնանալով երկու հիմնական ասպեկտների վրա՝ այլմոլորակային տեխնոլոգիական կյանքի «ծնունդը» և «մահը»: «Ծնելիության» գործակիցը հաշվի է առնում, թե որքան հաճախ են ի հայտ գալիս տեխնոլոգիապես ընդունակ կյանքի ձևերը, մինչդեռ «մահացության» գործակիցը հաշվի է առնում, թե որքան ժամանակ գոյություն ունեն այդ քաղաքակրթությունները։ Այս մոտեցումը շրջանցում է սկզբնական հավասարման անհայտ փոփոխականները և փոխարենը հաշվարկում է գալակտիկայում այլմոլորակային քաղաքակրթությունների միջին ժամանակային թիվը:

Նրանց վերլուծությունը հուշում է, որ եթե նման քաղաքակրթությունների ծնելիությունը հավասարակշռված է նրանց մահացության մակարդակով, ապա գոյություն ունեցող քաղաքակրթությունների թիվը ժամանակի ընթացքում կայուն է մնում: Այնուամենայնիվ, այն փաստը, որ մենք չենք տեսել դրանց գոյության որևէ նշան, նշանակում է, որ կա՛մ այս քաղաքակրթությունները աներևակայելի հազվադեպ են, կա՛մ նրանք բավական երկար ժամանակ չեն եղել, որպեսզի մենք կարողանանք դրանք հայտնաբերել:

Ի՞նչ է դա նշանակում

Հետազոտության արդյունքները չեն նշանակում, որ մենք պետք է հրաժարվենք այլմոլորակային կյանքի որոնումից։ Ի հակադրություն, Քիփինգը և Լյուիսը պնդում են, որ «լեփ-լեցուն» տիեզերքը նույնքան հավանական է, որքան բոլորովին «դատարկը»՝ հաշվի առնելով մեր ներկայիս ըմբռնման և տեխնոլոգիայի սահմանափակումները: Հնարավոր է, որ խելացի այլմոլորակայիններ գոյություն ունեն, բայց շատ հեռու են կամ չեն օգտագործում հաղորդակցման մեթոդներ, որոնք մենք կարող ենք հայտնաբերել: Օրինակ, եթե այլմոլորակային քաղաքակրթությունները գտնվում են այլ գալակտիկաներում, մենք կարող ենք ընդլայնել մեր որոնումները մեր Ծիր Կաթինի սահմաններից դուրս:

Բացի դրանից՝ Քիփինգը ենթադրում է, որ առաջադեմ այլմոլորակային քաղաքակրթությունները կարող են չհետաքրքրվել այնպիսի գործողություններով, ինչպիսիք են մեգակառույցների կառուցումը կամ հեռարձակման ազդանշանները: Նրանք կարող են նախընտրել ավելի կայուն կամ պակաս գաղութային ապրելակերպ, ինչը դժվարացնում է նրանց հայտնաբերելը մեր ներկայիս մեթոդներով: